Δράκοι, πράκτορες και χρονομηχανές

Το φανταστικό μυθιστόρημα έχει εισβάλει θεαματικά στον χώρο των παιδικών εκδόσεων. Γοητεύει όλους επειδή στον πυρήνα του κρύβεται και μια μικρή ή μεγάλη δόση αλήθειας. Επειδή οι αναγνώστες ενθαρρύνονται να προσεγγίσουν πιο άνετα μιαν άλλη εκδοχή της πραγματικότητας και γοητεύονται σχεδόν όπως και τα μικρά παιδιά από τον μαγικό, εξωλογικό και φανταστικό κόσμο των λαϊκών παραμυθιών.

Οι συγγραφείς των φανταστικών μυθιστορημάτων μεταβάλλουν ένα ή και περισσότερα χαρακτηριστικά ή παραμέτρους της καθημερινής πραγματικότητας και δημιουργούν έναν καινούργιο κόσμο με τα ανάλογο όνομα, π.χ. η «χώρα του ποτέ» στο Πίτερ Παν και οι αστροκυνηγοί, το «υπόγειο άντρο της μαγείας» στο Σκαλντάγκερι Πλέζαντ. Επιλέγουν επίσης να προσδώσουν σε έναν ήρωα ή ηρωίδα κάποιες υπερφυσικές ιδιότητες, όπως έχει η Αισχύντρα στον Λάκκο των Δράκων με την υπερφυσική ικανότητα που έχει με το βλέμμα της να υποχρεώνει τους άλλους να ομολογούν τα λάθη τους. Εφευρίσκουν ένα μικρό τέχνασμα και με τον τρόπο της μικρής Αλίκης ταξιδεύουν τους ήρωές τους σε άγνωστους τόπους, με ρεαλιστικά όμως χαρακτηριστικά, όπως η Αριάδνη στο Η Αριάδνη και τα μυστικά ενός αρχαίου θρύλου. Μπορεί ακόμη ρεαλιστικά πρόσωπα να ταξιδεύουν σε μη ρεαλιστικά περιβάλλοντα και πλαίσια, όπως η Μόλυ Μουν στο Ταξίδι στο χρόνο, να αναπλάθουν νέους ήρωες ακουμπώντας στους παλιούς κλασικούς ήρωες.

Ντέρεκ Λάντι ΣΚΑΛΤΑΝΓΚΕΡΙ ΠΛΕΖΑΝΤ
Μτφ. Εύη Βαγγελάτου Ελληνικά Γράμματα
Σκαλντάγκερυ ο καλοντυμένος σκελετός – ντετέκτιβ είναι ορκισμένος εχθρός των δυνάμεων του Κακού, που συνωστίζονται στο υπόγειο άντρο της μαγείας και του τρόμου. Στο πλάι του αγωνίζεται η δωδεκάχρονη Στέφανι, ένα ταλαντούχο κορίτσι. Απορεί, θαυμάζει, μαθαίνει και σχεδόν γοητεύεται από τις επιλογές του. Το μυστικό όμως της γοητείας του μυθιστορήματος κρύβεται αλλού. Πρώτα από όλα προβάλλεται το μεγαλείο της δύσκολης διαδρομής όλων των κοριτσιών προς την ενηλικίωση, την ωριμότητα και τέλος προς την κατάκτηση της προσωπικής τους ταυτότητας.

Ύστερα είναι η σύγκρουση του Καλού με το Κακό που διαβάζεται με πολλούς τρόπους. Δεν πολεμούν απλά οι κακοί με τους καλούς αλλά οι περισσότερο «σκεπτόμενοι» με τους λιγότερο «σκεπτόμενους». Τέλος, επιβεβαιώνεται η ιδιότυπη γραφή του φανταστικού μυθιστορήματος που τώρα τελευταία με την «εισβολή» του Χάρι Πότερ αναπτύσσεται γοργά και γοητεύει όλους. Μαζί με την εντυπωσιακή πλοκή, τον γοργό ρυθμό αφήγησης και τους εύστοχους διαλόγους, αναγνωρίζεται μια ανανεωτική οπτική αναπαράστασης του φανταστικού χώρου και των άπειρων εκδοχών του. Αναστασία Τσαλδάρη
Η ΑΡΙΑΔΝΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΡΧΑΙΟΥ ΘΡΥΛΟΥ
Κέδρος
Η Αριάδνη είναι μια έξυπνη και χαριτωμένη κοπέλα 13 χρόνων, παιδί μιας τυπικής μικροαστικής οικογένειας. Σε μια σχολική εκδρομή, η Αριάδνη, όπως ακριβώς και η Αλίκη στη χώρα των θαυμάτων, μπαίνει σε μια σκοτεινή σπηλιάτρύπα και… ανακαλύπτει τη χαμένη Ατλαντίδα, έναν κόσμο άγνωστο, με άγνωστους ανθρώπους και μια άλλη κοινωνία ανώτερη τεχνολογικά αλλά κατώτερη σε συλλογικές και ανθρωπιστικές αξίες. Πρόσωπα, μορφές, συνήθειες και συμπεριφορές συνδέουν την παράξενη αυτή χώρα με τον μύθο της χαμένης Ατλαντίδας και κυρίως μέσα από μια σειρά αλληγοριών, συνειρμών και επιλεγμένων ονοματοδοτήσεων ζωντανεύουν τους αρχαίους ελληνικούς μύθους, τους Κένταυρους, τη Μέδουσα, τη Σφίγγα κ.ά. Η Αριάδνη θα επιστρέψει στη γη αφού πρώτα εξοντώσει τα μυθικά τέρατα και αποκαταστήσει την ειρήνη και ευτυχία στη μικρή και εύθραυστη κοινωνία της Ατλαντίδας.

Σέρτζιο Μάκι Ο ΣΜΑΡΑΓΔΕΝΙΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ
Μτφ. Ελεάννα Φιλιππούση,
Κέδρος
Ένα όμορφο, γλυκό και τρυφερό αγόρι, ο δεκαπεντάχρονος Βερνάρδος και ένας ενενηντάχρονος αλχημιστής ερημίτης, συνθέτουν τη δυάδα που εκπροσωπεί τη δύναμη του Καλού. Απέναντί τους μάγισσες και εφήμερες θεσμικές εξουσίες, ο εφημέριος Μεσάλια κι ο αρχιεπίσκοπος Κάρολος Μπομέρο. Στη μέση ως αντικείμενο του πόθου, το μυστικό για την αθανασία της ζωής, που βρίσκεται θαμμένο στα περίχωρα του μυθικού κάστρου του Πεσκάρα. Είναι οι δεκαπέντε αινιγματικές φράσεις του Ερμή του Παμμέγιστου χαραγμένες στον σμαραγδένιο πίνακα.

Περιπέτειες, βίαια επεισόδια, εξαιρετικές περιγραφές τοπίων και προσώπων μα πάνω από όλα μαεστρία και δημιουργική φαντασία που συνδέει αληθινά και φανταστικά πρόσωπα, υπαρκτά και ανύπαρκτα γεγονότα, πραγματικές και πλασματικές πόλεις και τοποθεσίες σε μια πορεία ατέλειωτων συγκρούσεων του Καλού με το Κακό. Πέρα από τη στρωτή και γοητευτική γραφή ξεχωρίζει, μια απόχρωση κωμικότητας και ιλαρότητας που διαπερνά όλο το κείμενο.

Λένε Κόπερμπελ ΣΤΟΝ ΛΑΚΚΟ ΤΩΝ ΔΡΑΚΩΝ 1. Η ΑΙΣΧΥΝΤΡΑ 2. ΤΟ ΦΥΛΑΧΤΟ
Μτφ. Θέμελης, Γλυνάτσης Πατάκης
Η ικανότητα του συγγραφέα να κάνει τους αναγνώστες του να μειώσουν τη δυσπιστία και να αποδεχθούν την πιθανότητα ότι η ιστορία που διαβάζουν μπορεί και να έχει συμβεί, είναι μια πρώτη βασική συνιστώσα που προσδιορίζει το μυθιστόρημα αυτό. Το καταφέρνει με την επιμονή στη λεπτομέρεια και του πιο μικρού σκηνικού. Το ενισχύει με την περιγραφή της υπερφυσικής ικανότητας του βλέμματος της ηρωίδας να «βλέπει» μέσα από τα μάτια. Μια ικανότητα- χάρισμα που μοιάζει με κατάρα. Η «Αισχύντρα», η 13χρονη Ντίνα, με όποιον διασταυρώνει το βλέμμα της αναγνωρίζει τα λάθη και τα εγκλήματά του. Από κει και πέρα είναι το μαγικό στοιχείο που φορτίζει συμβολικά τις περιπέτειες της μικρής «Αισχύντρας» και την καθιστά ελκυστική και γοητευτική. Καθώς μάλιστα το κορίτσι αυτό εκφράζει αληθινά συναισθήματα αγάπης, αφοσίωσης και φιλίας, τότε εύκολα γίνεται αποδεκτή, αρεστή και πάνω από όλα ηρωικό πρότυπο προς μίμηση. Και από εδώ αρχίζει μια άλλη ανάγνωση του μυθιστορήματος που υποβάλει για μια ακόμη φορά την υπεροχή του Καλού πάνω στο Κακό, την υπεροχή της ευφυΐας και της θέλησης απέναντι στη δύναμη και την εξουσία.

Ελπίδα Καϊμάκη Η ΜΥΣΤΙΚΗ ΑΔΕΛΦΟΤΗΤΑ
ΟΤΑΝ Η ΣΕΛΗΝΗ ΕΚΡΥΨΕ ΤΟΝ ΗΛΙΟ ΓΙΑ ΤΡΙΤΗ ΦΟΡΑ
Επόμενος Σταθμός
Η συγγραφέας έχει τη χάρη και την ικανότητα να μεταβάλλει ένα δυο χαρακτηριστικά της καθημερινής πραγματικότητας (φυσικής, κοινωνικής) και να δημιουργεί μια σύγχρονη φανταστική ιστορία, όπου οι καλοί και οι κακοί συγκρούονται ανηλεώς. Αφετηρία της ιστορίας το Παρίσι, πρωταγωνιστές μια μυστική Αδελφότητα και στο πλάι τους δυο παιδιά που στηρίζουν την απαραίτητη παιδική οπτική προσέγγιση, ο Ντανιέλ και η Μαρί Κλωντ. Ο εχθρός είναι ο μαύρος μάγος που απειλεί την ανθρωπότητα και σύμμαχοι οι νεράιδες, οι αρετές και τα δελφίνια. Παρά το γεγονός ότι η δράση ξεκινάει από το μεσαιωνικό Παρίσι, είναι η φύση και το φυσικό ντεκόρ που κυριαρχεί. Αιμοβόρες και αρπακτικές νυχτερίδες, αιμοδιψή Βάνγκστερς, καρχαρίες και σκυλόψαρα, άγρια και φονικά ζώα παραμονεύουν και απειλούν τη ζωή των γενναίων ιπποτών.

Ντέηβ Μπάρι, Πίνταει Πίρσον Ο ΠΙΤΕΡ ΠΑΝ ΚΑΙ ΟΙ ΑΣΤΡΟΚΥΝΗΓΟΙ
Μτφ. Χρήστος Καψάλης.

Πρόκειται για ένα φανταστικό μυθιστόρημα που επιβεβαιώνει τη δύναμη των κλασικών λογοτεχνικών ηρώων. Το μυθιστόρημα αποτελεί μια ευκαιρία να αποτυπωθεί η πρώιμη ιστορία του Πήτερ Παν, του παιδιού που δεν μεγαλώνει ποτέ. Στο μυθιστόρημα αυτό ο ήρωας μπορεί να μη μεγαλώνει, ο αναγνώστης όμως παρακολουθεί, λεπτό προς λεπτό τη μεταμόρφωσή του σε ένα υπεύθυνο άτομο με υπερφυσικές ικανότητες και ταυτόχρονα την πορεία του προς την αυτογνωσία και την αποδοχή ότι είναι διαφορετικό από τα υπόλοιπα παιδιά. Στο τέλος η άρνησή του να ακολουθήσει την όμορφη και συμπαθητική Μόλι και την οικογένειά της στην Αγγλία επισφραγίζει τη διαφορετικότητά του και την ασυμβατότητα με τον κόσμο των ανθρώπων.

Φίλιππος Μανδηλαράς ΤΑ ΜΠΑΝΑΝΟΨΑΡΑ
Πατάκης
Διαβάζοντας τα Μπανανόψαρα έχεις την αίσθηση ότι κυκλοφορείς μέσα σε πίνακες σουρεαλιστών ζωγράφων. Αλλού ένας λαβύρινθος χωρίς τέλος, σαν εικόνα του Έσερ, δημιουργεί ένα σφίξιμο στην καρδιά, αλλού οι εικόνες του ασυνείδητου ξεπηδούν σαν από κάποιον πίνακα του Νταλί ή του Μαγκρίτ, αλλού ο αγχώδης λόγος κάποιου από τους πρωταγωνιστές σε βάζει σε έναν εφιάλτη ή πάλι σ΄ ένα όνειρο αλλόκοτο και δυσεξήγητο. Υπάρχουν τα μπανανόψαρα γύρω μας; Ποιος μπορεί να τα δει και πότε; Απαιτητικό μυθιστόρημα για έμπειρους και ώριμους αναγνώστες.

Ντην Λόρεϋ Η ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΤΟΥ ΕΦΙΑΛΤΗ
Εικ. Μπράντον Ντόρμαν Μτφ. Φωτεινή Μοσχή Μίνωας
Τι θα γίνει αν τα τέρατα φτάσουν μέχρι τον κόσμο μας μπαίνοντας μέσα από τα όνειρά μας; Πώς να τα διώξεις και πώς να τα ξορκίσεις; Ο Τσάρλι Μπένζαμιν, το πιο μοναχικό αγόρι στον πλανήτη τρέμει τον ύπνο γιατί, παρ΄ όλες τις δυνάμεις του δεν καταφέρνει να διώξει τα εξωφρενικά πλάσματα και τις καταστροφές που προκαλούν παντού όταν εισβάλλουν μέσα του. Τι θα καταφέρει όταν θα πάει για σπουδές στην Ακαδημία του Εφιάλτη; Ένα χιουμοριστικό μυθιστόρημα για να πάψουν τα παιδιά να φοβούνται!

Πέτερ Φρόιντ Η ΛΑΟΥΡΑ ΚΑΙ Η ΚΑΤΑΡΑ ΤΩΝ ΔΡΑΚΩΝ
Μτφ. Μαρία Αγγελίδου Ψυχογιός
Ο τέταρτος τόμος με τις περιπέτειες της Λαόυρας Λεάντερ. Αυτήν τη φορά η ηρωίδα προσπαθώντας να επισκευάσει το Σπαθί του Φωτός θα αντιμετωπίσει δράκους και κατάρες… Όταν θυμηθεί όμως μια πανάρχαιη ιστορία και ενεργοποιήσει τις μαγικές της ιδιότητες, θα βρει τη λύση στο πρόβλημα που την τυραννάει.

● Ο Ανδρέας Καρακίτσιος είναι αν. καθηγητής στο ΑΠΘ.