ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΚΑΤΑΚΑΘΙ

Ο Ζενέ μπορεί να γοήτευσε, και να γοητεύει ακόμη πολλούς ως λογοτέχνης, όμως μυθοποιήθηκε ως κοινωνικό κατακάθι. Ο συγγραφέας της βιογραφίας του περιγράφει τους μηχανισμούς αυτής της μυθοποίησης, τις μεταμορφώσεις, τις γενικεύσεις, τις απαραίτητες σιωπές που επέτρεψαν στη δημοκρατία των γραμμάτων να τον αναγορεύσει σε πρωθιερέα του περιθωρίου. Σε μια εποχή, εννοείται, που η γαλλική διανόηση- και κατ΄ επέκτασιν η ευρωπαϊκή ώς ένα σημείο- αναζητούσε τη λύτρωσή της από τις αναπηρίες της στους πάσης φύσεως περιθωριακούς «λόγους», από το σχιζοφρενικό παραλήρημα ώς τη σαδομαζοχιστική ηδονή.

Η εποχή, ευτυχώς ή δυστυχώς, παρήλθε αφήνοντας πίσω της μερικές χιλιάδες σελίδες καταδικασμένες να πάνε αδιάβαστες και ελάχιστα έργα. Και αν αξίζει σήμερα να ασχολείται κανείς με την υπόθεση Ζαν Ζενέ είναι γιατί η λογοτεχνία του αντέχει ακόμη και μετά την κατάρρευση του μύθου που την αναγόρευσε σε πρότυπο.

Στην προσπάθειά του να βρει το πραγματικό πρόσωπο που κρύβεται πίσω από τη μάσκα του μύθου, ο Γιαμπλόνκα ανατρέπει ένα σωρό στερεότυπα. Παίζοντας ανάμεσα στη βιογραφία και το έργο, χωρίς να έχει αποφασίσει ποια διαδρομή να ακολουθήσει, φλυαρεί επαρκώς και παρά τον τόνο ειλικρίνειας που βρίσκει πολλές φορές δεν αποφεύγει και τα δικά του στερεότυπα. Παράδειγμα ειλικρίνειας: όταν υποστηρίζει πως ο Ζενέ δεν μπορεί να θεωρηθεί ως θεμελιωτής μιας «μεταφυσικής του Κακού» αφού σταδιοδρόμησε ως μικροαπατεώνας, μια μάλλον ασήμαντη περίπτωση μπροστά στον Τζακ τον Αντεροβγάλτη, τον Μπονό ή τους ναζί που θαύμαζε. Παράδειγμα στερεότυπου: όταν αποδίδει την περιθωριακή του στάση σ΄ ένα είδος εκ γενετής μίσος που έτρεφε κατά της αστικής Γαλλίας, όταν δηλαδή πάει να φορτώσει τη λογοτεχνία του, που ο ίδιος προσπάθησε να ξεθάψει κάτω από τον μύθο, με μια ιδεολογική παράμετρο.