«Δεν χρησιμοποιούμε πια την κοινή λογική»

Μετά την 11η Σεπτεμβρίου «η Αγγλία έχει χάσει την ψυχραιμία της», λέει ο Τομ Στόπαρντ. «Έχουν στερήσει στους ανθρώπους τη δυνατότητα να χρησιμοποιούν την κοινή λογική τους. Από το 2001 και μετά, αυτό το χαρακτηριστικό της κοινωνίας μας χάνεται με μεγάλη ταχύτητα. Προχωρήσαμε πολλά χρόνια στο μέλλον πολύ απότομα. Και το μέλλον είναι ένα μέρος όπου επειδή κάποιοι κατέλαβαν ένα αεροπλάνο με χαρτοκόπτες, δεν μπορούμε να κουβαλούμε μαζί μας ένα μαχαίρι για να καθαρίζουμε το φρούτο. Δεν υπάρχει κανείς που να πει: “Σταθείτε, δεν μπορείτε να πάρετε μαζί σας το χασαπομάχαιρο, αλλά αυτό το μαχαιράκι για να ακονίζετε την πένα σας επιτρέπεται”. Κάποτε μπορούσαμε να χρησιμοποιήσουμε την κοινή λογική μας και να αποφασίσουμε ότι κανείς δεν κινδυνεύει. Αυτή η δυνατότητα πλέον ανήκει στην Ιστορία».

Ο Στόπαρντ γεννήθηκε στην Τσεχία, αλλά οι γονείς του έφυγαν στη Σιγκαπούρη όταν εισέβαλαν στην Πράγα οι ναζί. Αναγκάστηκαν να φύγουν κι από εκεί όταν την κατέλαβαν οι Ιάπωνες. Μόνιμος κάτοικος Αγγλίας από τα εννιά του χρόνια, ο Στόπαρντ είναι ένας από τους σπουδαιότερους θεατρικούς συγγραφείς της εποχής μας. Το Πανεπιστήμιο του Τελ Αβίβ τον τίμησε πριν από λίγες μέρες με το βραβείο Νταν Ντέιβιντ κι ένα εκατομμύριο δολάρια για την προσφορά του στα γράμματα και τις τέχνες. Μαζί του τιμήθηκαν ο συγγραφέας Άμος Οζ και ο Καναδός (αρμενικής καταγωγής) σκηνοθέτης Ατόμ Εγκογιάν.

Οι Ισραηλινοί στάθηκαν στην ικανότητα του Στόπαρντ «να αναπαριστά δημιουργικά το παρελθόν».

«Το παρελθόν με ελκύει. Δεν χρειάζεται απαραίτητα να είναι το μακρινό παρελθόν, αλλά ρίχνοντας μία ματιά στο έργο μου των 15 τελευταίων χρόνων βλέπω ότι όσα έχω γράψει ξεκινούν στο παρελθόν». Η δράση στο τελευταίο του έργο με τίτλο «Ροκ εντ ρολ» αρχίζει στην Πράγα την άνοιξη του 1968 και συνεχίζεται μέχρι σήμερα.

Ο 70χρονος Στόπαρντ στενοχωριέται για την τροπή που έχουν πάρει τα πράγματα επειδή λατρεύει την Αγγλία. «Υιοθέτησα την Αγγλία, ακριβώς όπως η χώρα αυτή υιοθέτησε εμένα. Έγινα περήφανος για την Αγγλία επειδή έγινε η πατρίδα μου και τα αγγλικά η γλώσσα μου. Δεν θα ήθελα να ήμουν πουθενά αλλού». Παρ΄ όλα αυτά, τον φοβίζει η ομοιογένεια αυτού του νέου κόσμου. «Η φιλοσοφία των καιρών μας είναι η εξαφάνιση κάθε διάκρισης ανάμεσα στους ανθρώπους και η αντιμετώπισή τους ως μεγάλες ομοιογενείς ομάδες. Αυτό βολεύει την εξουσία».