…«Το φυλακισμένο χαμόγελο»

Ένας συνειδητοποιημένος ευαίσθητος δάσκαλος- ερευνητής αλλά και πολιτικοποιημένος μαχητής της προόδου εκφράζει με ένα «φυλακισμένο χαμόγελο» την αγωνία του για την Παιδεία. Ο Σταμάτης Αλαχιώτης στο Φυλακισμένο χαμόγελο (Εκδ. Λιβάνη) γίνεται συγγραφέας εμπειριών ζωής και γεγονότων, που γοητεύουν τους αναγνώστες της γενιάς του και διδάσκουν τους νεώτερους, γιατί μιλούν για την εκπαίδευση στον τόπο μας, για τις αξίες και τα οράματα, που στην εποχή της «από-γνωσης και της παρα-πληροφόρησης» έχουν λησμονηθεί.

Όλα τα πρόσωπα του έργου είναι φανταστικά: εκπαιδευτικοί, πολιτικοί και η κοινωνία που παριστάνεται ως «παγκάκι» της παραδοσιακής κουβέντας. Ο Φαίδων, ομότιμος καθηγητής Πανεπιστημίου, είναι το κεντρικό πρόσωπο που ονειροπολεί τους σταθμούς της Παιδείας, τις εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις του παρελθόντος, αλλά και τις σύγχρονες καινοτομίες για την εκπαίδευση. Η ονειροπόληση όμως τελειώνει και ο Φαίδων επανέρχεται στη σκληρή πραγματικότητα: υποχρηματοδότηση των δημόσιων πανεπιστημίων, ίδρυση ιδιωτικών ειδικών επιχειρήσεων παροχής υπηρεσιών με… βούλα Πανεπιστημίων, πτυχία που γίνονται διαβατήρια ανεργίας για τους νέους. Το έλλειμμα της Παιδείας είναι το πιο επικίνδυνο, γιατί προκαλεί έλλειμμα δημοκρατίας. Το Πανεπιστήμιο πρέπει να παραμείνει δημόσιο, να γίνει ποιοτικό, να λειτουργήσει με αυτονομία αλλά και με αυστηρή λογοδοσία, ενταγμένο στο γενικότερο πλαίσιο μιας πολιτισμικά Ενωμένης Ευρώπης.

Χρειάζεται αγώνας κοινός με τους καθηγητές και τους φοιτητές που θα ευαισθητοποιήσει την κοινωνία, γιατί το χαμόγελο της Παιδείας πρέπει να απελευθερωθεί από τα δεσμά του.

Στο τέλος του βιβλίου του Σ. Αλαχιώτη, ο Φαίδων αναρωτιέται πώς θα είναι τα Πανεπιστήμια ύστερα από χρόνια και σκέπτεται ότι θα έχει και πάλι να λέει… αν υπάρχει! Ο ίδιος έκανε το καθήκον του, αγωνίστηκε και αντιστάθηκε μια ζωή. Τώρα ήρθε η στιγμή να χαμογελάσει με αισιοδοξία και εμπιστοσύνη στη νέα γενιά, αγκαλιά με τα οράματά της.

Η Στέλλα Πριόβολου είναι καθηγήτρια στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών.