«Η ψυχή μου δεν έχει πατρίδα»

ΕΝΑ ΤΑΞΙΔΙ ΑΠΟ ΤΗ ΒΡΕΤΑΝΙΑ ΣΤΗΝ ΚΕΝΥΑ, ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΕΛΠΙΣΙΑ
ΣΤΗ ΖΩΗ, ΑΠΟ ΤΗ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΒΕΒΑΙΟΤΗΤΑ ΣΤΟΥΣ
ΔΑΙΜΟΝΕΣ, ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΣΤΟΝ ΘΑΝΑΤΟ, ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΡΩΤΑ
ΣΤΗ ΣΤΥΦΗ ΓΕΥΣΗ ΤΗΣ ΜΟΝΑΞΙΑΣ. ΑΥΤΟ- ΚΑΙ ΜΕ ΑΝΑΠΟΔΗ
ΣΕΙΡΑ- ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΝΕΟ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ ΤΗΣ ΣΩΤΗΣ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ,
ΤΟΙΧΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΤΕΛΟΥΣ ΤΗΣ ΑΠΟΙΚΙΟΚΡΑΤΙΑΣ
Είναι ίσως ανούσιο να επανέρχεται κανείς ξανά και ξανάόπως το κάνει συχνά η κριτική- στο γεγονός ότι τα περισσότερα βιβλία της Σώτης Τριανταφύλλου τοποθετούν τη δράση τους εκτός Ελλάδας και με ξένους ήρωες. Αν πάντως χρειαζόταν κάποιου τύπου απάντηση από μέρους της στο θέμα, αυτή θα μπορούσε να είναι το νέο της μυθιστόρημα, Λίγο από το αίμα σου. Τοποθετημένο ανάμεσα στο Λονδίνο και την Κένυα, το βιβλίο αυτό είναι πάνω από όλα ένα θαυμάσιο ταξίδι στη γεωγραφία, την ιστορία, την κοινωνική εξέλιξη, τον εσωτερικό χρόνο και την ταυτότητα.

Η συγγραφέας των είκοσι σχεδόν βιβλίων έχει διανύσει μεγάλη απόσταση από την εποχή που εντυπωσίαζε το κοινό με το Σάββατο βράδυ στην άκρη της πόλης. Η ολοένα και μεγαλύτερη απομάκρυνση από τα στενά ελληνικά όρια- άλλωστε και η ίδια περνάει μεγάλα διαστήματα στο εξωτερικό- καθόλου δεν απογοήτευσε τους πολλούς πιστούς αναγνώστες της. Και δεν θα τους απογοητεύσει ούτε με το νέο της βιβλίο που αποτελεί μια τοιχογραφία του 20ού αιώνα, εκεί όπου παιζόταν το πραγματικό παιχνίδι, στην πιο στυγερή του μορφή: της αποικιοκρατίας.

Οι ήρωές της είναι Βρετανοί. Πρόκειται στην ουσία για δύο ολιγομελείς οικογένειες που μετακόμισαν στην Κένυα, μια βρετανική αποικία σε αναβρασμό, ο οποίος έμελλε να πάρει τη μορφή εξέγερσης από τους Μάου-Μάου. Βασικός πρωταγωνιστής ο Ευγένιος Σταμπς που, στα 57 του χρόνια, το 1966, αποφασίζει να γράψει βιβλίο και να εξιστορήσει το χρονικό των δύο οικογενειών στην Κένυα, τη δεκαετία του ΄30. Το μεγαλύτερο μέρος είναι σε τρίτο πρόσωπο, είναι δηλαδή η αφήγηση του χρονικού, και διαδραματίζεται εκεί, «έξω». Ενδιάμεσα παρεμβάλλονται μικρά κεφάλαια-αναπνοές γραμμένα σε πρώτο πρόσωπο, όπου ο συγγραφέας Ευγένιος Σταμπς μιλά «από μέσα» ως 57χρονος στο Λονδίνο.

Πριν από τον Ευγένιο στην Κένυα πήγε ο συμφοιτητής του και επιστήθιος, τότε, φίλος του, Ιερώνυμος ντε Μπιουτ. Μορφή ταυτόχρονα βιβλική και γήινη, ευσεβής και ασεβής, ο Ιερώνυμος αποβλήθηκε από την Ιατρική Σχολή στην Οξφόρδη και μετανάστευσε προκειμένου να βοηθήσει, ως νοσοκόμος, τους ανήμπορους μπροστά στην αρρώστια Αφρικανούς. Ο Ευγένιος, που επίσης αποβλήθηκε από την Οξφόρδη, απλώς ακολούθησε τον πατέρα του, τον «τρελό» που πήγε στην Κένυα να καλλιεργήσει χρυσάνθεμα. Όλα τα πρόσωπα του δράματος είναι εξαιρετικά φιλοτεχνημένα. Η αέρινη- και ανόητηαδελφή του Ιερώνυμου, Λίντια, την οποία ερωτεύεται ο Ευγένιος. Η 14χρονη αδελφή του Ευγένιου, Μπέθανυ, ένα ατίθασο άτι που μεγάλωσε χωρίς σχολείο και μητέρα, την οποία ερωτεύεται ο Ιερώνυμος.

Ο πατέρας του Ευγένιου, Ρόναλντ, γεμάτος ιδέες αλλά με ελάχιστο αποτέλεσμα. Ο μπάτλερ των Ντε Μπιουτ, Έντουαρτ Φίλιπς, ένας ιδεολόγος κομμουνιστής που ήθελε να πολεμήσει στον ισπανικό εμφύλιο αλλά βρέθηκε στην Κένυα να νταντεύει τα αφεντικά του. Και ανάμεσα, οι Μασάι και οι Κικούγιου.

Η Σώτη Τριανταφύλλου καταφέρνει, στο βιβλίο της αυτό, να ενσωματώσει κάθε δυνατό ταξίδι. Το ταξίδι στην ηλικία, λ.χ.: «Σκέφτομαι πως η νεανική ηλικία είναι η εποχή των μεγάλων ναυαγίων· και πως, και να επιζήσεις, αν δεν ακολουθήσεις το ρεύμα, μένεις μόνος έξω από τα τείχη», λέει κάποτε, ο ώριμος Ευγένιος Σταμπς. Ή το ταξίδι στον χώρο, εσωτερικό και εξωτερικό: «Η ψυχή μου δεν έχει πατρίδα· έρχομαι από τη θάλασσα, έρχομαι από τα δάση», γράφει στο ημερολόγιό της η 14χρονη Μπέθανυ. Αλλά και το βασανιστικό, μοναχικό ταξίδι του απελπισμένου ανθρώπου: «μόνο το πτώμα ξέρει τι θα πει τάφος», λέει ένας ήρωας.

Σώτη Τριανταφύλλου

ΛΙΓΟ ΑΠΟ ΤΟ ΑΙΜΑ ΣΟΥ

ΕΚΔ. ΠΑΤΑΚΗ 2008 ΣΕΛ. 392,
ΤΙΜΗ: 24 ΕΥΡΩ