Κριτική Εικαστικών

Μετεωρισμοί με ειδικό βάρος

Κάτι παραπάνω απ΄ ό,τι φαινομενικά βλέπουμε στην επιφάνεια και στα υλικά κατασκευής είναι τελικά η μεγάλη απόλαυση της τέχνης, και αυτή την αποκάλυψη προσδοκά ο φιλότεχνος αντικρύζοντας τις εκθέσεις, το ειδικό εκείνο κλικ που τον ζευγαρώνει καθοριστικά με στοιχεία του έργου, συχνά με προξενιά απρόβλεπτα και αποκαλυπτικά.

Η έκθεση του Πάρι Πρέκα, με θέμα την Κρήτη, είναι μια αδημοσίευτη ενότητα έργων, με όλα εκείνα τα τυπικά γνωρίσματα του άξιου ζωγράφου, του «Παυσανία του χρωστήρα», όπως εύστοχα τον χαρακτήρισε ο Κ. Γεωργουσόπουλος, καθώς πράγματι είναι ο κατεξοχήν ακουαρελίστας των περιηγητικών εντυπώσεων από την Ελλάδα, τους τόπους και τους μύθους της. Με εξαίρεση τον Π. Τέτση, δεν υπάρχει πια άλλος τέτοιος ζωγράφος της υδατογραφίας, μάστορας σπουδαίος στη διατύπωση της στιγμιαίας εικόνας του ματιού από το θέαμα, με εργαλεία το νερό το χρώμα και τα πινέλα και αντίπαλο τον χρόνο στη λεπτότερη δυνατή φέτα του, καθώς το χέρι συντονίζεται με το μάτι χωρίς μάλιστα δυνατότητα επιδιόρθωσης. Μια ακόμα γοητευτική έκθεση του Πρέκα κατ΄ αρχήν, που μας άφησε νωρίς, και που μας διδάσκει ακόμα το διαπεραστικό ιμπρεσιονιστικό βλέμμα και την έμπειρη διατύπωση.

Αλλά και κάτι επιπλέον, που πηγάζει από τη γενική συζήτηση των ημερών για τους σεισμούς του ελληνικού χώρου και το σωτήριο «αμορτισέρ» που μας προσφέρει η τριγύρω θάλασσα, έδωσε στο βλέμμα μας πρόσθετες ερμηνευτικές δυνάμεις και είδαμε τις ακουαρέλες του ζωγράφου σαν αφαιρετικούς στέρεους όγκους να λικνίζονται πάνω στο νερό. Μια διακριτικά διατυπωμένη αίσθηση διαφάνειας αλλά και ρευστότητας που θυμηθήκαμε ότι αφήνουν όλα τα έργα του Πρέκα ιδίως από τα νησιά, σαν να γεννώνται απ΄ το νερό και το φως και σαν να ζουν έτσι εσαεί. Μύθος αρχέγονος και αποκαλυπτικός, με ιμπρεσιονιστικά μέσα, από έναν ταπεινό ζωγράφο με

ΙΝFΟ

● Ηλίας Πούλος, «Οpus», Παλαιό Αρχαιολογικό Μουσείο (Γενί Τζαμί), Αρχ. Μουσείου 30, τηλ.
2310.857978, Θεσσαλονίκη, μέχρι 15 Μαρτίου ● Ανδρέας Νικολάου, Ατομική ζωγραφική, γκαλερί «Αtrion», Τσιμισκή 94, Θεσσαλονίκη, τηλ.
2310.285890, μέχρι 20 Μαρτίου ● Πάρις Πρέκας, «Ακουαρέλες από την Κρήτη», γκαλερί «FineΑrts Κapopoulos», Ποσειδώνος 62, Άλιμος, τηλ. 210.9835303, μέχρι 30 Μαρτίου

εκφραστικά εργαλεία του «παλιού καλού καιρού».

Αυτή η μικρή
σπουδαία στιγμούλα που στον μετεωρισμό της- «θα πετύχει, δεν θα πετύχει;»- δίνει στην τέχνη γοητεία και μοναδικότητα, υπάρχει αυτόν τον καιρό και σε μιαν άλλη έκθεση, στην ατομική του Ανδρέα Νικολάου στη Θεσσαλονίκη. Πίνακες όπου πρωταγωνιστεί ένα παιδί σε μια στάση μετεωρισμού, σαν να σκύβει ή σαν να αλλάζει βηματισμό, κίνηση σώματος σχεδόν χορευτική, που δίνει ευκαιρία στον ζωγράφο να αρπάξει σχεδιαστικά την εκκρεμότητα του σωματικού βάρους και να κάνει τον πίνακα δυναμικό, κάτι σαν «ακίνητη κίνηση», στον δρόμο των παλιών κορυφαίων ζωγράφων (π.χ. του Ν. Γύζη), που ο Νικολάου δεν διστάζει να θέτει ως μέτρο. Ένας από τους ελάχιστους νεώτερους (οι άλλοι είναι ο Γ. Ψυχοπαίδης και η Μ. Πουλαντζά) που μετά τη δική μας ΑΣΚΤ σπούδασαν στην Ακαδημία Καλών Τεχνών του Μονάχου, επιδιώκοντας μια επιστροφή, ο καθένας από τον δικό του δρόμο, στις ρίζες της ζωγραφικής, ίσως και στο νεομπαρόκ.

Στη Θεσσαλονίκη επίσης πραγματοποιείται η νέα εγκατάσταση ενός άλλου της νεώτερης γενιάς, του Ηλία Πούλου, που γεννήθηκε στην Τασκένδη, ζει στο Παρίσι και εκθέτει τακτικά και στην Αθήνα, πάντα με θέματα διαπολιτισμικής μνήμης και συνάφειας. Ο μετεωρισμός στο έργο του Πούλου έχει τη δική του ειδική αίσθηση, είναι η στιγμή που ένα άτομο του καιρού μας χωρίς σύνορα και χωρίς πατρίδα μόνιμη επιχειρεί να αισθανθεί τις ρίζες του. Σε παλιότερα έργα, το προσπαθεί με ανασυναρμολόγηση ανακατεμένων τμημάτων από φωτογραφίες πολιτικών προσφύγων, τώρα με μια εγκατάσταση χώρου στο Γενί Τζαμί Θεσσαλονίκης. Ένα τεράστιο κόκκινο πανί, συναρμολογημένο και ραμμένο επιτόπου χωρίς προσχέδιο, κρέμεται στον μουσειακό χώροπου παλιότερα διετέλεσε ναός- σαν ιερό παραπέτο μυσταγωγίας, ενώ ακούγονται ταυτόχρονες ηχογραφημένες ψαλμωδίες από έναν ορθόδοξο ιερέα, ένα Εβραίο ραβίνο και έναν μουσουλμάνο.