Μοναξιά μου όλα…

ΜΠΟΡΕΙ ΤΟ ΚΕΝΟ ΝΑ ΜΑΣ ΕΛΚΕΙ;
ΜΗΝ ΤΡΕΧΕΙ Ο ΝΟΥΣ ΣΑΣ ΣΤΗ ΔΥΣΟΣΜΗ
ΖΑΧΟΠΟΥΛΙΑΔΑ ΤΩΝ
ΗΜΕΡΩΝ ΜΑΣ, ΔΙΟΤΙ ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ
ΠΟΝΗΜΑ ΤΟΥ ΘΑΝΑΣΗ ΧΕΙΜΩΝΑ
ΟΥΔΕΜΙΑ ΣΧΕΣΗ ΕΧΕΙ ΕΙΤΕ
ΜΕ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΕΙΤΕ ΜΕ ΠΟΛΙΤΙΚΑ
ΣΚΑΝΔΑΛΑ. ΑΣΧΟΛΕΙΤΑΙ
ΜΟΝΑΧΑ ΜΕ ΤΟ ΥΠΕΡΤΑΤΟ
ΣΚΑΝΔΑΛΟ. ΕΚΕΙΝΟ ΠΟΥ ΣΥΝΤΕΛΕΙΤΑΙ
ΕΝΤΟΣ ΜΑΣ.
Μαζί με την Εύη Λαμπροπούλου, τον Δημήτρη Σωτάκη, τον- έστω και ηλικιακά ετεροχρονισμένο- Αλέξη Σταμάτη και ορισμένους άλλους, καθώς και με την εξαίρεση του συνομηλίκου τους μα αφηγηματικά, όπερ κι εμπορικά, αλέγρου Χρήστου Χωμενίδη (διόλου τυχαία όλοι οι παραπάνω κάνουν παρέα και στη ζωή), ο Θανάσης Χειμωνάς ανήκει στη διπλά άτυχη γενιά του ΄90. Σε αντίθεση με την αμέσως προηγούμενη, την κωλόφαρδη γενιά του ΄80, η γενιά του ΄90 δεν καρπώθηκε οφέλη από τους τελευταίους συλλογικούς σπασμούς της νεολαίας- στις οργανώσεις γινόταν γνωστό ένα βιβλίο εν μια νυκτί- και καταδικάστηκε να ωριμάσει συγγραφικά κάτω από συνθήκες στυγνής τηλεοπτικής δικτατορίας, με τους συγγραφείς- αλλά και τους υπόλοιπους δημιουργούς- ταπεινωτικά εξοβελισμένους από το προσκήνιο. Ιδίως στην περίπτωση του Θανάση Χειμωνά, που είχε την τύχη- ή την ατυχία;- να ανδρωθεί σε μια οικογένεια τριών ιερών τεράτων (πατέρας του ο Γιώργος Χειμωνάς, μητέρα του η Λούλα Αναγνωστάκη, θείος του ο Μανώλης Αναγνωστάκης), ο καημός από τη σημερινή υποχρεωτική περιθωριοποίηση θα πρέπει να είναι αβάσταχτος. Τόση γκαντεμιά πια;

Θεατρική γραφή
Τόσο από πλευράς ιδιοσυγκρασίας όσο και από πλευράς θεματολογίας, τα μέχρι στιγμής πέντε βιβλία του Θανάση Χειμωνά συγγενεύουν περισσότερο με τη ρεαλιστική θεατρική γραφή της μητέρας του και την «ποίηση της ήττας» του θείου του, παρά με το αφοριστικό, σχεδόν «θεολογικό» ύφος του πατέρα του. Ο Θανάσης στρέφει το βλέμμα του στη σύγχρονη Ελλάδα χωρίς βαριές αποσκευές- αναφορές στην αρχαία τραγωδία και ενοχλητικά διπλοπαρκάρει (προσέξτε ότι οι ήρωές του έχουν διαρκώς πρόβλημα με το παρκάρισμα) σε εκείνα ακριβώς τα κομβικά σημεία όπου η σύγχρονη Ελλάδα δεν αισθάνεται καθόλου άνετα με τον εαυτό της, παρά την επιδεικτική κι ελαφρώς γελοία αυταρέσκειά της. Στις σχέσεις της με τους αλλοδαπούς, λόγου χάριν. Κεντρικό μοτίβο στα «Σπασμένα ελληνικά» (Κέδρος, 2000) η επαμφοτερίζουσα στάση μας απέναντι στους ξένους επανέρχεται και στη «Ραγδαία επιδείνωση» με την αποκαλυπτική – για το μέγεθος της εθνικής μας αυταπάτης- σχέση της Έλιας με τη Σβέτα, την υπηρέτριά της.

Η κοινή μοίρα
Η μοναξιά που βιώνουν οι ήρωες του Θανάση Χειμωνά- και όλοι οι ήρωες της γενιάς του ΄90- έχει κάτι σπαραχτικό και ποιοτικά διάφορο από τη μοναξιά που βίωναν οι ήρωες της γενιάς του ΄80. Τότε η μοναξιά είχε κάτι το ηρωικό- καθότι σε διαφοροποιούσε από τις κομματικές αγέλες (τυχαία, νομίζετε, οι σημερινοί πενηντάρηδες διανοούμενοι συνεισέφεραν λιγότερο από κάθε άλλη γενιά σε κοινοβουλευτικούς άνδρες;). Τώρα η μοναξιά έχει κάτι βαθύτερα οντολογικό – και αυτιστικό ταυτόχρονα. Δεν αισθάνεσαι μόνος για να διαφέρεις. Ακόμη χειρότερα: δεν διαφέρεις όταν αισθάνεσαι μόνος. Η μοναξιά είναι η κοινή μοίρα των ηρώων- γι΄ αυτό και ο Χειμωνάς μεταθέτει διαρκώς τον αφηγηματικό προβολέα, παίρνει το μικρόφωνο από τον έναν ήρωα και το δίνει στον άλλον. Δεν κινείται από κάποια πρόθεση αφηγηματικής ισονομίας- μολονότι, παρεμπιπτόντως, η τελευταία κυριαρχεί-, αλλά από τη βεβαιότητα, την υπαρξιακή βεβαιότητα ότι όλοι οι ήρωές του απωθούνται και συνάμα έλκονται από το κενό εντός τους, την αίσθηση- παλαιότερα θα λέγαμε τη βυρωνική αίσθηση- ότι μάχονται μόνοι εναντίον όλων. Αν όμως η μοναξιά είναι κοινή, είναι ταυτόσημη, γιατί εμείς, οι αναγνώστες, θα πρέπει να την παρακολουθήσουμε σε περισσότερες τής μιας εκδοχές; Δεν είναι εξαιρετικά βαρετή η επανάληψή της; Όχι- μας απαντάει ο Χειμωνάς-, διότι η μοναξιά μπορεί να είναι κοινή, αλλά ποικίλλει από ήρωα σε ήρωα η διαχείρισή της. Διαφέρει ο τρόπος που ο καθένας επιλέγει για να την ξορκίσει.