Ελληνικό πολιτικό σταυρόλεξο

ΤΑ ΚΑΛΑ ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΝΕΑ ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΕΙΤΕ
ΕΚΤΟΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΕΙΤΕ ΕΚΤΟΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ.
ΤΟ ΕΚΛΟΓΙΚΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ
ΑΝΟΙΓΕΙ ΚΑΙ ΠΑΛΙ ΤΗ ΔΙΟΔΟ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ
ΜΙΑΣ ΛΥΣΗΣ ΑΛΛΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΡΙΣΤΙΚΗ
ΔΙΧΟΤΟΜΗΣΗ. Η ΕΚΛΟΓΗ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ
ΙΕΡΩΝΥΜΟΥ ΠΡΟΜΗΝΥΕΙ
ΜΙΑ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΕΠΟΧΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΕΙΑ
ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑ. ΤΗΝ ΙΔΙΑ ΩΡΑ, Η ΙΘΑΓΕΝΗΣ
ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΞΕΛΙΣΣΕΤΑΙ ΣΕ ΣΤΡΥΦΝΟ
ΣΤΑΥΡΟΛΕΞΟ.
Το μόνο σίγουρο είναι ότι οι εξελίξεις τοποθετούνται μέσα σε ένα πολύχρονο πλέον κύμα δυσφορίας της κοινής γνώμης προς το υπάρχον πολιτικό- κομματικό σύστημα. Το γεγονός έχει σημασία, γιατί υπενθυμίζει ότι όλο το σύστημα κάθεται πάνω σε κινούμενη άμμο. Η δυσφορία σήμερα απευθύνεται προς τα δύο κόμματα εξουσίας (και λιγότερο φωναχτά προς το ΚΚΕ). Η Ν.Δ. φαίνεται λαβωμένη, αλλά σταθερότερη και συνεκτικότερη σε σχέση με το ΠΑΣΟΚ. Όμως δείχνει τέτοια ανικανότητα ως κυβέρνηση ώστε, αν προκύψουν κάποιες αρνητικές απρόβλεπτες σήμερα συγκυρίες, μπορεί και αυτή να επισύρει την οργή της κοινωνίας. Όπως συμβαίνει τώρα με το ΠΑΣΟΚ.

Πράγματι, το ΠΑΣΟΚ και κατ΄ επέκταση ο ευρύτερος χώρος του Κέντρου και της Αριστεράς έχουν γίνει το θέατρο κρίσιμων εξελίξεων. Ας το πούμε με έμφαση: η κρίση και η τρέχουσα ρευστοποίηση του ΠΑΣΟΚ έχει επιταχυνθεί σε τέτοιο βαθμό ώστε καίει τις ώς τώρα διαμορφωμένες επιλογές και στρατηγικές των πρωταγωνιστών. Το ίδιο φαινόμενο και για τον ίδιο λόγο εκδηλώνεται και στον ΣΥΡΙΖΑ αλλά «στο χαρούμενο», λόγω των ανέλπιστων κερδών από τη συγκυρία.

Από τον έρωτα στην οργή
Αυτό που συμβαίνει σήμερα με το ΠΑΣΟΚ είναι άξιο μελέτης. Το κόμμα που ερωτεύτηκαν οι μισοί Έλληνες στη μεταπολίτευση κοντεύει να γίνει αντικείμενο λοιδορίας και απαξίας. Τα ρεπορτάζ, οι δημοσκοπήσεις και οι εσωτερικές πληροφορίες μιλούν για ένα κόμμα που λειώνει στα πόδια του. Η ταχύτητα της ρευστοποίησης ξεπερνά κατά πολύ τις εκτιμήσεις τόσο των νικητών όσο και των ηττημένων της μετεκλογικής εσωκομματικής αντιπαράθεσης. Είναι βέβαιο ότι αυτή η ελεύθερη πτώση κάπου θα σταματήσει και το ΠΑΣΟΚ θα ανακάμψει σε προσεχείς δημοσκοπήσεις, αλλά δύσκολα θα ανακτήσει τις προϋποθέσεις κόμματος υποψήφιου για την εξουσία. Η σημερινή εικόνα δεν είναι φυσική συνέπεια της εκλογικής ήττας, αλλά της μετεκλογικής διαχείρισης της ήττας πριν και μετά την 11η Νοεμβρίου 2007, ημέρα που πραγματοποιήθηκε το κομματικό δημοψήφισμα για την ηγεσία. Λέχθηκε τότε ότι η επικράτηση του Γ. Παπανδρέου θα προκαλούσε μια νέα αρχή για τον ίδιο και το ΠΑΣΟΚ.

Κάτι τέτοιο δεν συνέβη. Και δεν μπορούσε να συμβεί γιατί οι νικητές της εσωκομματικής αντιπαράθεσης δεν προσέφεραν

Η αντιπαράθεση της 11ης Νοεμβρίου έκαψε και το επιχείρημα ότι το ΠΑΣΟΚ πλεονεκτεί γιατί έχει ικανά πολιτικά στελέχη

στην κοινωνία τίποτα καινούργιο το οποίο να δείχνει ότι θα καταφέρουν να αντιστρέψουν την πολιτική απαξίωση που οδήγησε το ΠΑΣΟΚ στην εκλογική ήττα. Η νίκη τους ήταν μια εσωκομματική νίκη ερήμην της κοινωνίας και της ευρύτερης προοδευτικής δημοκρατικής παράταξης. Εξίσου όμως βαριές ήταν και οι επιπτώσεις για τους ηττημένους της εσωκομματικής σύγκρουσης της 11ης Νοεμβρίου και τον Β. Βενιζέλο προσωπικά. Όχι για τα «επικοινωνιακά λάθη» που συνήθως του καταλογίζουν, αλλά για την αδυναμία του να κατανοήσει ότι η κοινωνία και η προοδευτική παράταξη ζητούσαν κάτι περισσότερο από έναν αντίπαλο του Κ. Καραμανλή. Η ήττα του δεν συνίστατο στο ότι δεν έπεισε το στενό παπανδρεϊκό ΠΑΣΟΚ, αλλά ότι ήταν απροετοίμαστος να ανταποκριθεί στο ευρύτερο αίτημα της κοινωνίας. Τέλος, η αντιπαράθεση της 11ης Νοεμβρίου έκαψε και το επιχείρημα ότι το ΠΑΣΟΚ πλεονεκτεί γιατί έχει ικανά πολιτικά στελέχη. Η συμπεριφορά των «πρωτοκλασάτων στελεχών» έπεισε την κοινωνία ότι το ΠΑΣΟΚ, πλην λίγων εξαιρέσεων, έχει υπουργούς αλλά όχι πολιτικά στελέχη.

Οι επιλογές μετά την 11η Νοεμβρίου επιδείνωσαν την κατάσταση. Οι νικητές, υπερεκτιμώντας την επιτυχία τους, κινήθηκαν στη γραμμή «αποκλείστε και ταπεινώστε τους ηττημένους». Όπως ήταν φυσικό, στο μέτρο που είμαστε μια δημοκρατική χώρα, ένα μέρος των υποψήφιων θυμάτων απλώς πήγε στο διπλανό μαγαζί. Το μεγάλο μέρος μένει και αναμένει τη δικαίωσή του, διαμορφώνοντας όμως μια ψυχολογία μεγαλύτερης ή μικρότερης αποστασιοποίησης. Έτσι είχαν τα πράγματα μέχρι προ ολίγων ημερών. Τώρα όμως, η επιταχυνόμενη κρίση του ΠΑΣΟΚ καίει τις επιλογές που διαμόρφωσαν τόσο οι νικητές όσο και οι ηττημένοι. Οι νικητές κινδυνεύουν να χρεωθούν ότι παρέλαβαν κόμμα και παραδίδουν απόκομμα. Οι ηττημένοι αισθάνονται ότι η δικαίωσή τους δεν οδηγεί στον έλεγχο του κόμματος, αλλά του αποκόμματος (και αν τους το «δώσουν»). Γι΄ αυτούς τους λόγους θα πρέπει να αναμένουμε αναπροσαρμογή των επιλογών στο ΠΑΣΟΚ. Είναι λογικό να σημειωθεί μια κινητικότητα που θα ξεκινά από το ότι όλες οι πτέρυγες έχουν συμφέρον να ανακόψουν την ελεύθερη πτώση, παρ΄ ότι θα εξακολουθούν να διχάζονται για το πιο είναι το επιθυμητό ύψος σταθεροποίησης. Η σημερινή εικόνα «βαδίζουμε στο συνέδριο σε στυλ business as usual» φαντάζει πλέον παράλογη για όλους. Και ασφαλώς δεν ταιριάζει σε ένα μεγάλο κόμμα που στο παρελθόν έδειξε ιδιαίτερα οξυμμένα ανακλαστικά.