Ένας μαύρος ντετέκτιβ στο έλεος των λευκών

ΙΣΩΣ ΗΧΕΙ ΠΕΡΙΕΡΓΟ, ΑΛΛΑ ΤΗ ΓΝΩΡΙΜΙΑ ΜΟΥ
ΜΕ ΤΑ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΓΟΥΟΛΤΕΡ ΜΟΣΛΙ
ΤΗΝ ΟΦΕΙΛΩ ΣΤΟΝ ΜΠΙΛ ΚΛΙΝΤΟΝ. ΣΕ ΜΙΑ
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ, ΕΚΕΙ ΣΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΤΟΥ ΄90, ΜΙΛΟΥΣΕ ΜΕ ΘΑΥΜΑΣΜΟ ΓΙΑ ΤΟΝ ΜΟΣΛΙ ΚΑΙ ΕΛΕΓΕ ΟΤΙ ΕΙΝΑΙ ΕΝΑΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΓΑΠΗΜΕΝΟΥΣ ΤΟΥ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
Πώς γίνεται να ξέρει ο Κλίντον έναν συγγραφέα, και μάλιστα αστυνομικών μυθιστορημάτων, που εγώ τον αγνοώ; Όχι πως απόρησα για την προτίμησή του σε έναν Αφροαμερικανό συγγραφέα. Μπορεί ο Κλίντον να είχε πολλά άλλα, όμως ρατσιστικά σύνδρομα δεν είχε. (Ούτε και ήταν ο χειρότερος πρόεδρος των ΗΠΑ, έστω και αν αυτό το καταλάβαμε εκ των υστέρων.) Μάλλον, λοιπόν, είδα το θέμα εγωιστικά, οπότε γνώρισα τον Γουόλτερ Μόσλι με το μυθιστόρημά του που παρουσιάζω σήμερα, το Ο Διάβολος με το Γαλάζιο Φόρεμα (1990). Είναι το πρώτο του μυθιστόρημα, συνάμα όμως και η αρχή μιας τριλογίας με θέμα τη ζωή των Αφροαμερικανών του Λος Άντζελες στα τέλη της δεκαετίας του ΄40. Ακολούθησαν τα μυθιστορήματα White Βutterfly (1992) και Βlack Βetty (1994).

Ο άξονας, αλλά και ο στυλοβάτης του μυθιστορήματος Ο Διάβολος με το Γαλάζιο Φόρεμα είναι ο ήρωας του Μόσλι, ο ιδιωτικός ντετέκτιβ Ίζι (Ιεζεκιήλ) Ρόουλινς. Αφροαμερικανός, που πολέμησε στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, κατάφερε να εξασφαλίσει μεταπολεμικά, με τη δουλειά του στην πολεμική βιομηχανία, ένα αξιοπρεπές για μαύρους εισόδημα. Σ΄ εκείνη την καλή εποχή χρωστάει και το σπίτι που έχει αγοράσει με στεγαστικό δάνειο. Στο μεταξύ όμως έχει χάσει τη δουλειά του και ζορίζεται να πληρώσει τις δόσεις του δανείου. Έτσι, όταν κάποιος κύριος Ντε Γουίτ του ζητάει να βρει μια κοπέλα ονόματι Δάφνη Μονέτ, αναγκάζεται να δεχθεί, για να μη χάσει το σπίτι, έστω και αν αυτός που του αναθέτει τη δουλειά είναι λευκός και ο Ρόουλινς προτιμάει να κρατιέται μακριά από λευκούς. Έχει τουλάχιστον την ελπίδα ότι η κοπέλα θα είναι μαύρη, ωστόσο η φωτογραφία που βλέπει δείχνει ένα ωραίο, λευκό, κορίτσι.

Walter Μosley

«Ο ΔΙΑΒΟΛΟΣ ΜΕ ΤΟ ΓΑΛΑΖΙΟ ΦΟΡΕΜΑ»

ΜΤΦ. ΓΙΩΡΓΟΣΙΚΑΡΟΣ ΜΠΑΜΠΑΣΑΚΗΣ, ΕΚΔ. ΠΑΤΑΚΗΣ 2007, ΣΕΛ.
304, ΤΙΜΗ: 16 ΕΥΡΩ

Τρέμει τους λευκούς
Ο Ρόουλινς δεν είναι ούτε παλικαράς, ούτε οπαδός του Μάλκολμ Χ- ο οποίος εξάλλου δεν είχε εμφανιστεί ακόμα. Κατά συνέπεια, τρέμει τους λευκούς. Ακόμα και μπροστά στον λευκό σωματοφύλακα του ντε Γουίτ τα χάνει, μπερδεύει τα λόγια του και ψελλίζει λέξεις ακατανόητες. Αυτό, ωστόσο, δεν είναι μόνο φόβος, αλλά και σύστημα. Ο Ρόουλινς ισχυρίζεται πως κάθε φορά που αντικρύζει έναν λευκό με εξουσία αδειάζει το κεφάλι του, δεν σκέφτεται τίποτα, και αποτρέπει έτσι οποιαδήποτε λέξη ή κίνηση που θα μπορούσε να του δημιουργήσει μπελάδες. Και όμως, στην περίπτωση της Δάφνης Μονέτ θα αφήσει να παρασυρθεί από την υπόθεση, σε σημείο μάλιστα που να ξεχάσει τη μέθοδό του και να παίξει το κεφάλι του κορόνα- γράμματα σε μια εποχή που οι λευκοί αντιμετώπιζαν τους μαύρους με το «κορόνα χάνεις- γράμματα κερδίζω».

Χωρίς δικαιώματα
Ο Γουόλτερ Μόσλι φέρνει μια άλλη διάσταση στο αστυνομικό μυθιστόρημα της Αμερικής, τη διάσταση του μαύρου ντετέκτιβ, στην εποχή των έντονων φυλετικών διακρίσεων. Ο Ίζι Ρόουλινς κάνει ένα επάγγελμα το οποίο είναι από τη φύση του επικίνδυνο, αλλά οι κίνδυνοί του πληθαίνουν όταν το ασκεί ένας μαύρος, χωρίς άμυνες και χωρίς δικαιώματα, αφημένος στο έλεος των λευκών. Η καταγωγή του Μόσλι βρίσκεται στον Τσέστερ Χάιμς και στον Ρούντολφ Φίσερ και όχι στον Ρέιμοντ Τσάντλερ ή τον Ρος Μακντόναλντ.

Η διάφορα ανάμεσα στον Γουόλτερ Μόσλι και στους δύο άλλους Αφροαμερικανούς συγγραφείς είναι, ωστόσο, ότι ο Μόσλι δεν περιορίζεται μόνο στην περιγραφή της ζωής των Αφροαμερικανών και στησχεδόν νομοτελειακή- πορεία τους από τη δυστυχία στην παρανομία (όπως π.χ. στον Τσέστερ Χάιμς), αλλά ερευνά με μια διεισδυτική ματιά τις φυλετικές σχέσεις και το φυλετικό μίσος και από τις δυο πλευρές. Αυτό ίσως να φαίνεται περισσότερο στον φίλο του Ίζι Ρόουλινς, στο «Ποντίκι», που εξηγεί τα πάντα μέσα από τις φυλετικές διακρίσεις.