Φαινόμενα

Χορεύοντας για τους «λύκους»

Θα πρέπει να ΄χουμε τρελαθεί ως κοινωνία για να θεωρούμε την κατανάλωση παιδικής δροσιάς στο «Βaby dance» αντίδοτο στην καθημερινή, τηλεοπτική φρίκη για ενηλίκους
Μια χούφτα μωράκια ντυμένα στα στρας, πειθήνια το ένα δίπλα στο άλλο, κοιτούσαν την κάμερα με τη λαχτάρα που κοιτούν τη μητερούλα περιμένοντας την επιβεβαίωση, το χάδι για το κατόρθωμά τους.

Μόλις είχαν κάνει το νούμερό τους μπροστά στον φακό. Χόρεψαν. Και περίμεναν την ετυμηγορία.

Νικητές σε αυτή τη φάση του «Βaby dance»… άνοιγε ο φάκελος σιγά σιγά και τα ονόματα των μωρουδίστικων ζευγαριών απαγγέλλονταν προκαλώντας ξέφρενο ενθουσιασμό στα πιτσιρίκια που άκουγαν το όνομά τους και στους γονείς τους φυσικά, οι οποίοι περίμεναν μαζί με τα βλαστάρια τους την επιβεβαίωση του σουξέ τους ως μανάδες και μπαμπάδες τηλεοπτικών… μαϊντανών.

Πριν απαγγελθούν τα ονόματα των «νικητών», ένα- ένα προσωπάκι γέμιζε την οθόνη με εκείνη τη λιγωτική, αιφνίδια ωριμότητα που σφραγίζει τα μωρουδίστικα χαρακτηριστικά κάθε φορά που περιμένουν την έγκριση των ενηλίκων.

Μετά την ανακοίνωση των νικητών και τους ξέφρενους πανηγυρισμούς, η κάμερα αποτραβήχτηκε βιαστικά. Έδειξε από μακριά την ομάδα των χαμένων να αποχωρεί βιαστικά, με τους γονείς τους να τους σπρώχνουν βιαστικά. Αυτό το σκέλος του τηλεπαιχνιδιού δεν είχε θέση στο θέαμα φυσικά. Ούτε ασχολείται κανείς με την επιστροφή στην καθημερινότητα των πιτσιρικιών που… απέτυχαν.

Μια καθημερινότητα η οποία δεν μπορεί να είναι ίδια, όπως έχουν αποδείξει πάμπολλες έρευνες παντού στον κόσμο, όταν η έκθεση στη δημοσιότητα, έστω και για μια στιγμή, ήταν τόσο ισχυρή. Πόσο μάλλον επενδυμένη με ελπίδες μωρών και γονιών.

Ποιος πολιτισμός επιτρέπει να μετατρέπονται τα παιδιά του σε τη λεοπτικά ηδύποτα για χειμωνιάτικα τηλεοπτικά βράδια; Ποιος τόπος σε ποια ιστορική στιγμή του αποφασίζει να κλέψει στιγμές χαράς και παιχνιδιού των βλασταριών του για να τις μετατρέψει σε οικονομικό κέρδος; Γιατί μην έχουμε ψευδαισθήσεις, ένας διαγωνισμός χορού για 6χρονα και 7χρονα, ο οποίος προβάλλεται 10 η ώρα το βράδυ, δεν απευθύνεται βεβαίως σε παιδιά, ιδίως από μια τηλεόραση που δεν επενδύει σε δικά τους προγράμματα.

Το «Βaby dance» είναι ένα θέαμα με παιδιά για μεγάλους. Αυτοί κατ΄ αρχάς καλούνται να καταναλώσουν την παιδική αφέλεια ως θέαμα ψυχαγωγικό. Αυτό τα λέει όλα. Είναι η επιστροφή στον Μεσαίωνα, όταν τα παιδιά- των φτωχών τάξεων φυσικά- μετατρέπονταν σε φασουλήδες για να διασκεδάζουν οι ευγενείς και οι βασιλείς. Ποια η διαφορά της μετατροπής της παιδικής ηλικίας από τη δική μας τηλεόραση σε αυθεντικό ηδονοβλεπτικό προϊόν;

Και βεβαίως, όταν μετατρέπεται τόσο απερίσκεπτα η παιδική ηλικία σε τηλεοπτικό προϊόν, οι νοοτροπίες για παντός είδους κατανάλωσή της απενοχοποιούνται.

Το χειρότερο για τα παιδιά, λένε οι παιδοψυχολόγοι, είναι να δέχονται «διπλά μηνύματα» από τους ενηλίκους. Τι περιμένει λοιπόν από τα παιδιά της η κοινωνία που τους στέλνει από τη μια το μήνυμα ότι μπορούν να προσφέρουν τη δροσιά τους για να διασκεδάζουν οι μεγάλοι και να ΄χουν και το όφελός τους το οικονομικό και από την άλλη δακρύζει και αγωνιά επειδή τάχα τα τρυφερούδια της κυκλοφορούν, ή και πουλάνε βίντεο, με τους συμμαθητές τους στο σχολείο; Ποια κοινωνία δακρύζει όταν χέρι γονέα- εφιάλτη γεμίζει μώλωπες παιδικό κορμάκι και αδιαφορεί για το αν ένα τηλεοπτικό «παιχνίδι» μωλωπίσει έστω και μία παιδική ψυχή; Ή μήπως η ελεγχόμενη από την αγορά προσφορά παιδικής ψυχής και σάρκας είναι θεμιτή;

Γιατί αίφνης ένα παιχνίδι, που ώς χθες προσέφερε στις άγουρες ψυχούλες την αναντικατάστατη δύναμη της γονικής αποδοχής και του θαυμασμού για να αντιμετωπίσουν αύριο τον κόσμο, αίφνης γίνεται αφορμή για να συρθούν στον σκληρό, αγοραίο ανταγωνισμό με συνομηλίκους και – αλίμονο- με τον τηλεοπτικό φακό. Αυτός τοποθετεί τα παιδιά, τρυφερούδια ακόμη, στον κανιβαλισμό της αγοράς.


Ονειράκια – τηλεμεζεδάκια

Η παρουσία γονιών και η έγκρισή τους για τη συμμετοχή στον διαγωνισμό ουδόλως αμβλύνει τα αποτελέσματα. Άλλωστε αυτά δεν αφορούν μόνο τα παιδιά που παίρνουν μέρος, αλλά πολύ περισσότερα, στα σπίτια τους και γονείς μαγεμένους από την τηλεόραση. Αφορούν και κοινωνικές νοοτροπίες που αποδέχονται ως «φυσική» την εκμετάλλευση της παιδικής ηλικίας.

Τα αποτελέσματα δεν απαλύνουν ούτε οι γλυκύτατοι κριτές, που προσπαθούν να μην πληγώσουν τους λιλιπούτειους χορευτές, ούτε η Ζέτα Μακρυπούλια, τρυφερή μαζί τους, όταν κάθεται δίπλα τους στον καναπέ για μια επιπλέον κουβεντούλα, που προσθέτει στην απόλαυση των ενήλικων θεατών και τις παιδιάστικες ατάκες τους, τα ονειράκια τους, τις ελπίδες τους να κερδίσουν και πόσο σημαντικό είναι να προκριθούν για το «Live baby dance». Ούτε οι ίδιοι ίσως συνειδητοποιούν ότι η τηλεοπτική λάμψη τους δίπλα στην παιδιάστικη αφέλεια κάνει καλύτερη την «πώλησή» της στο φιλοθεάμον.