Επιφυλλίδα

Πολύ κοντά στ΄ αυτί του κ. Σουφλιά

Στο κέντρο της Αθήνας, πίσω ακριβώς από το ΙΚΑ της οδού Πειραιώς, βρίσκεται η πλατεία Αυδή: τεράστια, ανοιχτή και στέκι θεατρόφιλου κοινού (εκεί είναι το Θέατρο της Άννας Βαγενά, το «Από μηχανής», του Χάρρυ Κλυνν, πιο πέρα του Τερζόπουλου).

Γύρω απ΄ την πλατεία και στην ευρύτερη αυτή περιοχή υπάρχουν κάποια σπίτια- καμία απολύτως σχέση με διατηρητέα και νεοκλασικά- κάτι ερείπια δηλαδή για τα οποία ισχύει, χρόνια τώρα, ένα ιδιότυπο καθεστώς ομηρείας λόγω (της αβουλίας να το πω; Της αδιαφορίας; Πάντως της απόλυτης ευθύνης) του ΥΠΕΧΩΔΕ.

Η περίπτωση αυτών των μισογκρεμισμένων κτισμάτων (περίπου 150 στο σύνολό τους) δεν υπάγεται σε καμία νομοθεσία, αλλά ούτε και το υπουργείο παίρνει καμιά πρωτοβουλία για να ξεκαθαρίσει τη θολούρα.

Πρόκειται για χαλάσματα που ουδέν αισθητικό ή άλλο αρχιτεκτονικό και καλλιτεχνικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν, αφού απουσιάζει παντελώς κάθε διακοσμητικό στοιχείο (έτσι έχει αποφανθεί* η Δ/νση Πολεοδομικού Σχεδιασμού του ΥΠΕΧΩΔΕ). Χρόνια τώρα, λοιπόν, περιμένουν να αποφασίσει το υπουργείο Χωροταξίας Περιβάλλοντος για την τύχη τους. Ας σημειωθεί μάλιστα, ότι κάποια απ΄ αυτά τα χάρβαλα (παλιά πορνεία χτισμένα μετά το 1935) βρίσκονται σε πολύ κακή έως και επικίνδυνη κατάσταση. Σε πολλά σημεία είναι εντελώς κατεστραμμένα, με ξεμπουντουλιασμένες στέγες ετοιμόρροπες και προσόψεις χάσκουσες. Η εν γένει εικόνα τής περιοχής αποπνέει μιαν αίσθηση συνοικίας τριτοκοσμικής.

Ποιο είναι λοιπόν το κώλυμα του υπουργείου και τι ισχυρίζονται οι υπηρεσίες του;

Ότι τα κτίρια της περιοχής και, τουλάχιστον όσα βρίσκονται γύρω από την πλατεία Αυδή, είναι «χαμηλά»- πόσο χαμηλά, με εξαώροφες πολυκατοικίες γύρω γύρω, κατασκευασμένες τα τελευταία 30 χρόνια και απεχθείς την όψη, δεν το ξέρω- κι ακόμα, ότι κάποια κτίρια, αποτελώντας «δείγματα εποχής», σκέφτονται να τα εντάξουν στα διατηρητέα συγκροτήματα. Έτσι λένε. Το σκέφτονται.

Και αφήνουν το θέμα να σέρνεται επί μακρόν. Και από τη μια απαγορεύουν στους ιδιοκτήτες τους να κουνηθούν, από την άλλη τρομάζουν να πάρουν το πολιτικό κόστος μιας απόφασης και να δώσουν λύση. «Και τούτο μη ποιείν, κακείνο μη αφιέναι». Ή, να το πω κι αλλιώς, μιας και αρέσουν στον Σαρακατσάνο υπουργό οι παροιμίες, «όλα του γάμου δύσκολα κι η νύφη γκαστρωμένη».

Ας αποφασίσουν επιτέλους κατιτίς σοβαρό και οριστικό. Είτε να τα χαρακτηρίσουν διατηρητέα- διατηρητέα, είτε να επιτραπεί η ανοικοδόμηση με όρους σαφέστατους και προϋποθέσεις αυστηρά καθορισμένες, αλλά καθ΄ όλα νόμιμες.

Γιατί η μεσοβέζικη πρόταση περί «διατηρητέων συνόλων» δεν είναι μόνο παράνομη, αλλά και αστεία. Τα περισσότερα από αυτά τα «δείγματα εποχής» είναι παλιά πορνεία αποτελούμενα από επιμέρους κτίσματα διαφορετικών χρονικά οικοδομικών φάσεων· χωρίς καμία απολύτως ομοιογένεια και δίχως αισθητική ή άλλη καλλιτεχνική και αρχιτεκτονική αξία. Πάνω τους γινόντουσαν, κατά καιρούς, προσθήκες προκειμένου να εξυπηρετηθούν οι ανάγκες του πορνείου.

Επιτέλους όμως, ας προβεί σε μια ενέργεια το υπουργείο κι ας ξεκαθαρίσει το θέμα, προωθώντας έτσι την αισθητική αναβάθμιση της περιοχής.

Μόνον έτσι θα σταματήσει και η φημολογία ότι πίσω από την αναβλητικότητα του υπουργείου κρύβονται συμφέροντα και σκοπιμότητες. Ότι η περιοχή εξωθείται σε πλήρη απαξίωση προκειμένου οι ιδιοκτήτες των «στοιχειωμένων ερειπίων» να τα ξεπουλήσουν όσο όσο σε καραδοκούντα αρπακτικά. Τι σόι πολιτεία είναι αυτή που μπορεί με ευκολία κι ανενδοίαστανα αποχαρακτηρίζει για να χτίζουν οι εκάστοτε «ημέτεροι» (έχουμε ακούσει καν και καν αυτές τις μέρες κι έχουμε φρίξει), αλλά αρνείται από την άλλη ή διστάζει να διευθετεί ακόμα και τα νόμιμα; Υποθέτω ότι ο κ. Σουφλιάς θα δείξει ενδιαφέρον για ένα θέμα που αφορά, γενικότερα, την αξιοποίηση και τη σωστή ανάπτυξη μιας ολόκληρης περιοχής. Στο κάτω κάτω, για το κέντρο της Αθήνας πρόκειται.

Ο Κώστας Λογαράς είναι συγγραφέας. * αρ. πρ. 18286/ 6-6-΄05