[ ΓΝΩΜΗ ] Να βρούμε τα λόγια

Συνηθίζεται, όταν πεθάνει ένα προβεβλημένο δημόσιο πρόσωπο, τα λόγια που συνοδεύουν την έξοδό του να κινούνται αποκλειστικά στον χώρο της συγκίνησης και του επαίνου. Η συγκίνηση είναι κατανοητή και ανθρώπινη, ο αλόγιστος όμως και εφ΄ όλης της ύλης έπαινος δεν συμβάλλει στη συλλογική μας αυτοσυνειδησία. Στα δημόσια πρόσωπα αξίζει πάντα δημόσιος λόγος, δηλαδή κριτική αποτίμηση πράξεων, περασμένη μέσα από το φίλτρο της επιείκειας, όχι όμως της εθελοτυφλίας.

Στην περίπτωση του μεγάλου χθεσινού τεθνεώτος, η ισορροπία και το μέτρο είναι οριακά δύσκολο να βρεθούν, καθώς ο ρόλος που έπαιξε στα δημόσια πράγματα ήταν εξαιρετικά έντονος και αμφιλεγόμενος. Κάτι που απαιτεί, πιστεύω, να βρούμε τα λόγια για να αποτιμήσουμε- χωρίς να αδικήσουμε- το πρόσωπο, αλλά και τους θεσμούς. Σεβόμενος όσους αυτή τη στιγμή αφήνονται ή θα προτιμούσαν μια αμιγώς συγκινησιακή αντίδραση, θα πρότεινα να θυμηθούμε επίσης ότι επρόκειτο για τον Προκαθήμενο της Εκκλησίας με την ευρύτερη και ενεργότερη ανάμειξη στην πολιτική ζωή της χώρας, εκείνον που δεν δίστασε να προκαλέσει ανοιχτή θεσμική σύγκρουση με τα νομιμοποιημένα όργανα της Πολιτείας (στην περίπτωση του «δημοψηφίσματος» για τις ταυτότητες), που χρησιμοποίησε το αναμφισβήτητο επικοινωνιακό του χάρισμα για να εκπέμψει έναν ιδεολογικά φορτισμένο και πολωτικό λόγο και που συνέβαλε σε μια σαφή συντηρητική στροφή- οργανωτική αλλά και προγραμματική – της ελληνικής Εκκλησίας και κοινωνίας. Πρόκειται επίσης για έναν άνθρωπο και ηγέτη που έδωσε πραγματικό μάθημα αξιοπρέπειας στον τρόπο με τον οποίο αντιμετώπισε το απροσδόκητο τέλος του, δείχνοντας έτσι, ίσως άθελά του, ότι οι δημόσιες επιλογές του δεν ήταν αποτέλεσμα νομοτέλειας. Είναι λογικό αυτή τη στιγμή να υπερισχύει η τελευταία εικόνα και αίσθηση. Θα ήταν άδικο να ξεχαστούν και οι άλλες που γέννησε το πέρασμά του από τη ζωή όλων μας.

Ο Κώστας Μποτόπουλος είναι ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ