ΟΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ

Ο Κωστόπουλος, χωρίς να υποκύπτει στον πειρασμό των συμψηφισμών, όπως ορθά σημειώνει η Σία Αναγνωστοπούλου ( Ο Πολίτης, τ. 160/2007), εξετάζει τις οργανωμένες πρακτικές της Νεοτουρκικής κυβέρνησης απέναντι στους Αρμενίους το 1915 και το σχέδιο της γενοκτονικής εξολόθρευσης, όπως και τις εθνοκαθαρτικές πρακτικές εις βάρος των Ελληνορθόδοξων Ποντίων την ίδια περίοδο μέχρι το 1922. Και οι δύο περιπτώσεις συζητούνται συγκριτικά αναδεικνύοντας ομοιότητες και διαφορές σχετικά με τα γεγονότα αλλά και τη σημερινή ιδεολογική και πολιτική διάσταση της επίκλησης ή απόρριψης του όρου «γενοκτονία», από τους ενδιαφερόμενους Έλληνες, Αρμένιους και Τούρκους. Η συζήτηση που ανοίγει ο Κωστόπουλος είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για να αντιληφθούμε τις πραγματικές διαστάσεις των φαινομένων που παρέμειναν στη σκιά της έρευνας και της δημόσιας συζήτησης, αλλά και για να διεισδύσουμε στην περιπλοκότητα των περιπτώσεων, για την οποία αδιαφορεί ή υπεραπλουστεύει η εθνική αφήγηση: Για παράδειγμα, πλήθος ανθρώπων καθίσταται θύμα δίωξης όχι μόνο λόγω της συγκεκριμένης εθνοτικής ταυτότητας αλλά και της ταξικής τους θέσης. Τα παραδείγματα είναι πολλά και αφορούν πολλαπλά τα δεινά που υπέστησαν οι Ελληνο-Πόντιοι (σε διαφορετικές συγκυρίες σε Ανατολικό και Δυτικό Πόντο), οι Αρμένιοι, οι μουσουλμάνοι και Σλάβοι των Νέων Χωρών, οι Έλληνες της Ανατολικής Μακεδονίας ή, αντίστροφα, τα δεινά που έσπειρε ο νεοτουρκικός/κεμαλικός στρατός στη Μικρά Ασία, ο ελληνικός στρατός στη Μακεδονία και τη Μικρά Ασία και ο βουλγαρικός στην Αν. Μακεδονία.

Ο Κωνσταντίνος Τσιτσελίκης είναι επίκουρος καθηγητής στο Τμήμα Βαλκανικών και Σλαβικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας