Έρωτας στα χρόνια της χολέρας

Τόσο απλά και μόνο με την καρδιά. Λύτρωση η ταινία, λάμψη η Κίρα Νάιτλι, φως η ιστορία.
Έπειτα από δύο ώρες «Εξιλέωσης» πετάς σαν πουλάκι μακριά, πολύ μακριά από τον υπόνομο και το απέραντο ελληνικό σκοτάδι!
Ακόμα πιο απλά. Μου άρεσε δύο φορές περισσότερο από την «Ερωμένη του Γάλλου λοχαγού» και τρεις από τον «Άγγλο ασθενή». Ο λόγος, ένας και μοναδικός. Ο (συγγραφέας) Ίαν ΜακΓιούαν, παρέα με τον (σεναριογράφο) Κρίστοφερ Χάμπτον και την υποστήριξη του (σκηνοθέτη) Τζο Ράιτ αναπαράγουν τέλεια το αρχετυπικό ρομάντζο και ταυτόχρονα το προσγειώνουν στην πραγματικότητα με «σάρκα και οστά». Όσο και να θυμάμαι και με την εξαίρεση του Βισκόντι, ελάχιστες φορές το μελόδραμα στο σινεμά διαπλέκεται και απογειώνεται στη στρατόσφαιρα του κοινωνικού ρεαλισμού και του σαρκικού ρομαντισμού. Αυτή η επιφανειακή αντίθεση, η ασυγκράτητη δύναμη της ιστορίας. Αυτή η ερωτική, ορμητική συνουσία των αντιθέτων.

Δύο φράσεις τα κλειδιά να ανοίξει κάποιος αυτή την υπέροχη, ανιδιοτελή καρδιά. Η πρώτη είναι γραμμένη σε ένα ραβασάκι που στέλνει ο (υπηρέτης) Ρόμπι στην (αριστοκρατική) Σεσίλια με διακομιστή τη μικρή ιδεαλίστρια Μπραϊόνι. Γράφει επί λέξει, «Ονειρεύτηκα πως σου έγλειφα το γλυκό και υγρό μουνί σου». Χυδαίο θα πείτε. Όχι, λάθος, λέει ο ΜακΓιούαν. Ερωτική επιθυμία, επομένως ανθρώπινη αδυναμία. Γι΄ αυτό η Μπραϊόνι ταράζεται και παραλίγο να λιποθυμήσει. Αυτή η λέξη είναι που τον πουριτανισμό της ερεθίζει. Αυτός ο εχθρός στον ιδεαλιστικό ρομαντισμό της. Γι΄ αυτό στη συνέχεια τον άνθρωπο που έγραψε την αλήθεια, τον στέλνει στη φυλακή με ένα κακόβουλο, σκηνοθετημένο ψέμα. Η Μπραϊόνι, ο μοχλός της κακίας. Και το κακό που διαπράττει είναι προάγγελος ενός μεγαλύτερου, συλλογικού, οικουμενικού «κακού», του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, τέσσερα χρόνια ύστερα από αυτή τη σκηνοθετημένη κακία.

Τα κίνητρα της μικρής Μπραϊόνι είναι προσωπικά, κοινωνικά και φιλοσοφικά. Προσωπικά γιατί κρυφά είναι ερωτευμένη με τον Ρόμπι. Κοινωνικά γιατί αυτός, ο γιος της υπηρέτριας, είναι ο εραστής της αδελφής της. Φιλοσοφικά, γιατί η Μπραϊόνι είναι ιδεαλίστρια. Βλέπει τον κόσμο όπως αυτή τον θέλει και όχι όπως ο κόσμος είναι. Γι΄ αυτό στις πρώτες αλλά και στις τελευταίες σκηνές- όταν πια είναι μεγάλη και καθιερωμένη συγγραφέας, μισό βήμα πριν από τον τάφο της- εξακολουθεί να γράφει και να εμπνέεται από τη μισή αλήθεια. Επομένως- λέει ο ΜακΓιούαν και συμπληρώνει ο Κρίστοφερ Χάμπτον – ένα τόσο δα προσωπικό πρόβλημα, μια τόσο ρομαντική ιστορία, ακολουθεί μια σπάνια επαγωγική διαδικασία. Και ταξική και κοινωνική και φιλοσοφική. Η κρίση που προκαλεί μια λέξη τόσο δυσάρεστη και αποκρουστική στον πουριτανισμό και τον καθωσπρεπισμό, είναι το προσάναμμα για τα αποκαΐδια! Απίστευτο. Από το ελάχιστο στο μείζον. Από το προσωπικό στο συλλογικό. Από το αληθινό στο ψέμα το εφιαλτικό. Προσέξτε τις κολοσσιαίες αντιθέσεις. Ο Ρόμπι σώζει τη μικρή Μπραϊόνι από βέβαιο πνιγμό. Ο Ρόμπι είναι ο έρωτας ο λυτρωτικός για τη μεγάλη αδελφή, τη Σεσίλια. Ο Ρόμπι ο φαντάρος που υπηρετεί την πατρίδα. Ο Ρόμπι διαρκώς να κάνει το καλό. Ο Ρόμπι ο άγγελος ο καθημερινός. Ο Ρόμπι ο αληθινός. Κι όμως ο Ρόμπι, λόγω ταξικής κατωτερότητας, φέρνει το στίγμα του κολασμένου. Από την άλλη, η Μπραϊόνι για μία και μοναδική «αποκρουστική» λέξη στέλνει τον άνθρωπο στη φυλακή. Απαγορευμένος ο σαρκικός έρωτας. Απαγορευμένη η αταξική συνύπαρξη. Απαγορευμένη η αλήθεια!

Η δεύτερη φράσηκλειδί εκφέρεται ψιθυριστά αλλά κοφτά από αυτή τη θεσπέσια λάμψη με το όνομα Κίρα Νάιτλι, «Robbie come back to me», «Ρόμπι γύρισε πίσω σε μένα». Στοιχει ωμένος και ολοκληρωτικά κατειλημμένος ο Ρόμπι από τις ολέθριες συνέπειες αυτού του ψέματος. Το σκηνοθετημένο ψέμα της Μπραϊόνι του κατέστρεψε τη ζωή. Το ψέμα τού σπίλωσε το όνομα και την καριέρα. Το ψέμα τον χώρισε από το πιο πολύτιμο πλάσμα της ζωής του. Το ψέμα τον βύθισε στο χώμα. Έτσι, αυτό που εξωτερικά φαίνεται τόσο ωραίο και τόσο ιδεαλιστικό, στην πραγματικότητα γίνεται τόσο απάνθρωπο και τόσο καταστροφικό. Ανάμεσα στον Ρόμπι και τη Σεσίλια μεσολαβούν οι τάξεις, τα συμφέροντα, οι συνωμοσίες και οι κοινωνικές αντιθέσεις. Αυτός ο πραγματικός έρωτας στα χρόνια της χολέρας! Ξέχασα να σας πω για τον παραπλανητικό τίτλο του συγγραφέα. Ψέματα λέει η Μπραϊόνι στην αρχή, ψέματα και στο φινάλε της ταινίας. Γράφοντας το τελευταίο της- αυτοβιογραφικό-

«Εξιλέωση»

Ευλογημένο, με έρωτα και ουσία Από τα καλύτερα ρομάντζα όλων των

εποχών Το μεγάλο ψέμα Θα σαρώσει στα Όσκαρ

ΒΑΘΜΟΙ = 8

(top)

μυθιστόρημα, για να εξιλεωθεί προφανώς, σκηνοθετεί ακόμα ένα ψέμα. Έτσι «διορθώνει» την αλήθεια. Έτσι, με ένα δεύτερο διορθώνει το πρώτο, μεγάλο ψέμα. Έτσι εξιλεώνεται στα μάτια των αναγνωστών της και έτσι, με την ομολογία, ανοίγει δρόμο για τη δική της υστεροφημία. Η Μπραϊόνι- λέει ο ΜακΓιούαν- όπως συμβαίνει με αρκετούς συγγραφείς παραποιεί την αλήθεια.

Ο ιδεαλισμός είναι ο μεγάλος εχθρός. Αντί να βλέπουν καθέτως την ιστορία, την περιγράφουν οριζοντίως και ψευδώς. Η Μπραϊόνι, ακόμα και λίγο πριν από τον τάφο της, αρνείται να δει καθέτως την αλήθεια. Αρνείται να αποκαλύψει τα κίνητρα που την οδήγησαν σε αυτό το ψέμα. Αρνείται να περιγράψει την αληθινή κατάληξη των δύο ηρώων.

Αρνείται να συσχετίσει τη δική της πράξη με τον επερχόμενο πόλεμο και τη ναζιστική θηριωδία. Η Μπραϊόνι είναι ο ζωντανός ορισμός της καταστροφής που προκαλεί ο ιδεαλιστικός ρομαντισμός. Οι ψευδαισθήσεις της Μπραϊόνι είναι ο τάφος της λογοτεχνίας!


Πνεύμα, χιούμορ, σαρκασμός

Πολιτικώς ορθή, αλλά κινηματογραφικώς και αμερικανικώς εντελώς ανορθόδοξη η κομεντί που φέρει το όνομα μιας μικρής «Juno», δηλαδή της Ήρας του Δία. Οι αντιθέσεις μιας χαριτωμένης διαδρομής!

Ούτως ειπείν, από το politically correct προκύπτει μια ευχάριστη ιστορία, αρκούντως διδακτική για τους γονείς και τα μικρά κορίτσια. Πώς να διαχειριστεί μια οικογένεια και μάλιστα μια δεκαεξάχρονη πιτσιρίκα, όταν της προκύψει ένας καρπός εις την κοιλίαν; Οι Γάλλοι θα τη στείλουν κατευθείαν για έκτρωση στο χειρουργείο. Από τώρα και στο εξής, προφυλακτικό για να μη σου ξανασυμβεί. Το αυτό και οι Έλληνες, αφού προηγουμένως στολίσουν το κορίτσι με μπόλικα μπινελίκια. Οι Αμερικανοί όμως, α όλα κι όλα, αυτοί είναι χριστιανοί.

Δηλαδή, να «σκοτώσουμε» το έμβρυο; Α πα πα. Αμαρτία. Να κρατήσει το παιδί η μικρή; Δεν είμαστε με

«Juno»

Πνευματώδης, χαριτωμένη κομεντί Έγκυος δεκαεξάχρονη μικρή Εξαιρετική η Έλεν Πέιτζ Ηθικοπλαστική η συμβουλή

ΒΑΘΜΟΙ = 6

(η κόρη να πάρει μαζί της τη

μαμά)

τα καλά μας. Τότε; Η τρίτη λύση. Το μωρό σε άλλους, ανάδοχους γονείς. Επομένως, καλοί χριστιανοί. Το μήνυμα εντελώς ηθικοπλαστικό και ολότελα αμερικανικό. Είδες ο Μπους; Μετέτρεψε τους Αμερικανούς σε αλτρουιστές χριστιανούς. Αυτή η πρώτη, η ιδεολογική όψη της ταινίας που την υπογράφει ο Τζέισον Ράιτμαν στη σκηνοθεσία.

Η δεύτερη, η σεναριακή είναι η χαριτωμένη και διαφορετική. Η Έλεν Πέιτζ επιδίδεται σε ένα απολαυστικό ρεσιτάλ ερμηνείας, υποδυόμενη μια πιτσιρίκα με πνεύμα, χιούμορ, απομυθοποιητικό σαρκασμό και μπόλικη σοφία. Πώς αυτό; Μα το σενάριο, αγαπητοί μου. Όπως η μηχανή σπρώχνει τον Σούμαχερ στην τελική ευθεία, έτσι κι εδώ το σενάριο σπρώχνει την Έλεν Πέιτζ στη μεγάλη ερμηνεία. Με ένα λόγο μια χαριτωμένη ιστορία, το στολίδι μιας οικογένειας έξυπνης, αμερικανικής!

Με δυο λόγια: Όλα αρχίζουν σε μια πολυθρόνα. Εκείνος καθιστός και γυμνός, εκείνη γυμνή, καθισμένη πάνω του. Έτσι, η δεκαεξάχρονη Τζούνο ανακαλύπτει πως με την πρώτη της φορά θα γίνει μαμά. Ευτυχώς, ο ψύχραιμος πατέρας της και η σώφρων μητριά της στηρίζουν την τελική επιλογή της. Δηλαδή η Τζούνο θα γεννήσει το μωρό και στη συνέχεια θα το εκχωρήσει προς υιοθεσία σε ζευγάρι άτεκνων «γονιών». Μη ρίχνεις το παιδί, το έχει ανάγκη κάποια άτεκνη ψυχή. Έτσι και ο σκύλος χορτάτος και η πίτα ολάκερη!


Έγκλημα και σωτηρία

Διπλής όψεως και η «Παγίδα» (Κlopka) από τη Σερβία με την υπογραφή του Srdan Goludovic, από θεατρικό έργο του Νέναντ Θεοφίλοβιτς. Φώσκολος το πρώτο μέρος, Κώστας Γαβράς το δεύτερο!

Περίπου σαν τον Παναθηναϊκό του πρώτου και του δεύτερου αγώνα με τον Ολυμπιακό στο γήπεδο Καραϊσκάκη. Οι δύο σεναριογράφοι αδυνατούν να ισορροπήσουν και να κατανείμουν ισομερώς το ύφος και τις δυνάμεις της ταινίας. Αποτέλεσμα; Το πρώτο ημίχρονο μοιάζει με μελόδραμα με τον τίτλο «Αμάρτησα για το παιδί μου». Το δεύτερο, με το «Τ σεκούρι» του Κώστα Γ αβρά.

Έτσι στο πρώτο μέρος, βλέποντας λεπτομερώς το δράμα μιας οικογένειας νέων και ερωτευμένων στη σύγχρονη Σερβία, κοιτούσα το ρολόι μου αλλά οι δείκτες είχαν κολλήσει στο ίδιο λεπτό. Απόδειξη; Μία σκηνή έξω μία σκηνή μέσα στο διαμέρισμα. Απόδειξη; Η φλυαρία με το ίδιο θέμα, με την ίδια ουσία. Όταν όμως οι σεναριογράφοι αποφασίζουν να βγάλουν το δράμα από το δωμάτιο, ε τότε βγάζεις το καπέλο σου και υποκλίνεσαι στις αρετές αυτού του «άγνωστου» Σέρβου σκηνοθέτη. Κατάληξη; Θα

«Η παγίδα»

Η καλύτερη από Σερβία Πατέρας ανταλλάσσει με φόνο τη σωτηρία του παιδιού του Διπλής λήψεως

ΒΑΘΜΟΙ = 6

(αξίζει)

αρέσει γιατί το δράμα είναι δυνατό και γιατί ο θεατής δεν δίνει ιδιαίτερη σημασία σε τέτοιες λεπτομέρειες που αφορούν τον κριτικό.

Με δυο λόγια: Νεαρός αρχιτέκτονας μαζί με την όμορφη και ερωτευμένη σύζυγό του, αντιμέτωποι με την Κόλαση. Αν δεν βρουν 26.000 ευρώ, όσο κοστίζει μια χειρουργική επέμβαση, τότε το αγόρι τους θα πεθάνει. Ουδείς φίλος, ουδείς γνωστός, διαθέτει έστω ελάχιστο μέρος από αυτό το ιλιγγιώδες ποσό. Οπότε από την άλλη άκρη της τηλεφωνικής γραμμής ακούγεται μια φωνή: Είσαι να ανταλλάξουμε τις ανάγκες μας; Δηλαδή; Εσύ να σκοτώσεις για μένα και εγώ να πληρώσω για σένα. Τι να κάνει ο πατέρας; Έτσι η μία, η πρώτη Κόλαση, γίνεται διπλή!
Διαμάντι η Κίρα Νάιτλι

Το έργο του ΜακΓιούαν ευτύχησε που κατέληξε στην πένα του Κρίστοφερ Χάμπτον. Ράβει ο ένας κόβει ο άλλος. Απίστευτη συνύπαρξη. Από κοντά και η σκηνοθετική επάρκεια του Τζο Ράιτ. Από κοντά και το υπέροχο καστ. Αστέρι η Κίρα Νάιτλι. Η μεταμόρφωση είναι εγγεγραμμένη στον γενετικό της κώδικα. Η λάμψη της, στο κύτταρό της. Η υποκριτική, εντελώς προσωπική της υπόθεση. Διάφανη σαν κρύσταλλο Βοημίας. Εκθαμβωτική σαν διαμάντι. Κομψή και πανάλαφρη σαν πούπουλο χήνας.

Αιχμηρή σαν στιλέτο Βενετίας του 18ου αιώνα. Η σκηνή της ερωτικής συνάντησης στη βιβλιοθήκη του αρχοντικού των Τάλις, μοναδική. Η κατάλευκη επιδερμίδα να χορεύει μέσα και έξω από τη διάφανη τουαλέτα. Ο Ρόμπι, ο υπηρέτης, με πλάτη στα βιβλία. Η Σεσίλια, η αριστοκράτισσα, απλωμένη πάνω στο σώμα του σαν ερεθισμένη αράχνη. Τα βιβλία, δηλαδή η γνώση, είναι το ντεκόρ αυτής της καταραμένης από τους ανθρώπους, αλλά ευλογημένης σχέσης. Τα δύο προορισμένα να γίνουν ένα. Οι ενδιάμεσοι τους έκαναν σμπαράλια.

«Robbie come back to me». Κάποτε μπορεί. Τώρα ζούμε την καταστροφή!

Με δυο λόγια: Το 1936 στο εξοχικό αρχοντικό των Τάλις, η μεγάλη αδελφή, η Σεσίλια, ερωτευμένη μέχρι τρέλας με τον κατώτερό της Ρόμπι, έναν νέο που ονειρεύεται να σπουδάσει Ιατρική στο Κέιμπριτζ. Όμως ένα αναπάντεχο, κακόβουλο και εφιαλτικό ψέμα θα διακόψει τη σχέση και θα καταστρέψει τον Ρόμπι. Η Μπραϊόνι, η μικρή αδελφή της Σεσίλια, με έφεση στην λογοτεχνία, θα «δείξει» τον Ρόμπι σαν τον ένοχο σεξουαλικής παρενόχλησης της μικρής της εξαδέλφης από κάποιον μεγάλο. Τέσσερα χρόνια μετά, στα πεδία του πολέμου ο Ρόμπι πολεμάει στα χαρακώματα, η Σεσίλια στα μετόπισθεν σαν νοσοκόμα και η Μπραϊόνι προσπαθεί να επανορθώσει και να εξιλεωθεί για το κακό που έκανε στην αδελφή της και τον Ρόμπι.


Από τον Ράμπο μέχρι την Κορινθίου

Έξι, ακόμα, πρεμιέρες με τον πούρο «Ράμπο» στη Βιρμανία και τη Μαρία Κορινθίου γυμνή σε παραλία «Ο γάμος της Τούγια» (Τuya΄s marriage) Του Κουάν Γ ουάνγκ με μια ταλεντάρα πρωταγωνί- στρια με το όνομα Ναν Γιου. Παντρεμένη με σακάτη σύζυγο και φορτωμένη με όλα τα βαρίδια του χωραφιού και του σπιτιού, αποφασίζει δεύτερο γάμο να κάνει, υπό τον όρο ο γαμπρός να ανεχθεί και να περιθάλψει τον πρώτο σύζυγο, τον καψερό. Η αλληλεγγύη είναι εδώ και ποιητικός, κινέζικος νεορεαλισμός. Η ταινία που απέσπασε πέρυσι τη Χρυσή Αρκούδα του Βερολίνου. Το άξιζε!

ΒΑΘΜΟΙ = 6

(θα το ξαναδώ)

ΒΑΘΜΟΙ = Β ΜΟVΙΕ ΜΕ ΚΥΤΤΑΡΙΤΙΔΑ!

«Deep end» Του Θανάση Αντωνίου σε στυλ b movie, όπου η Μαρία Κορινθίου κοιμάται με τον μπρατσαρά Κώστα Σόμμερ και ως εκ τούτου βάζει κέρατα στο κεφάλι του Αλέκου Συσσοβίτη. Οι λογαριασμοί θα πληρωθούν με απρόβλεπτη κατάληξη σε ειδυλλιακή, απομονωμένη παραλία, παρέα με τη Ναταλία Λιονάκη και τον Τόνυ Δημητρίου. Αν ο σεναριογράφος Αλέξανδρος Κακαβάς και- πολύ περισσότερο- ο σκηνοθέτης τολμούσαν να φτάσουν στα άκρα, τότε θα κάναμε μεγάλη πλάκα. Επειδή όμως το αίμα δεν τρέχει με τον κουβά και επειδή η Κορινθίου δεν φτάνει μέχρι την πορνογραφία, γι΄ αυτό παρά… γουρουνότριχα τους ξέφυγε η ταινία. Παρ΄ όλα αυτά, χίλιες φορές, έστω και με κυτταρίτιδα, η Κορινθίου, παρά το σοβαροφανές αλαλούμ με το «Γαμήλιο party» και το «Φιλί της ζωής».

«John Rambo» Του σιδερωμένου με λίφτινγκ και μπότοξ 62χρονου Σιλβέστερ Σταλόνε.

Τα παίρνει όλα σβάρνα. «Αποκάλυψη τώρα», «Ελαφοκυνηγός», «Άγρια συμμορία», «Τα 12 καθάρματα» κ.ο.κ. Η Βιρμανία κολυμπάει σε ωκεανούς αίματος, ο στρατός σκοτώνει αδιακρίτως και ο Ράμπο που έχει ξεχαστεί σε κάποια περιοχή, κερδίζει το ψωμί του πιάνοντας κόμπρες και πύθωνες. Ώσπου μια χούφτα λευκοί τον βγάζουν από τη φωλιά του και με τη βοήθεια μισθοφόρων και καθαρμάτων τα κάνουν όλα λίμπα και τους άθλιους Ασιάτες στέλνουν στο μνήμα. Όσα δεν πιάνει η αλεπού τα κάνει κρεμαστάρια, αλλά για να πω την αλήθεια, από σκηνοθεσία είναι φίνα!

ΒΑΘΜΟΙ = 3

(το «Ποτέμκιν» του Μπους)

«Επιθυμίες στο παρά πέντε»
(Τhe Βucket list) Κομεντί του Ρομπ Ράινερ και των ΚΑΠΗ.

Δύο μελλοθάνατοι από καρκίνο, δηλαδή Τζακ Νίκολσον και Μόργκαν Φρίμαν, φτιάχνουν λίστα με τις πιο μύχιες επιθυμίες τους και εγκαταλείπουν την Αμερική προς την Ασία και κάθε παράξενη και κοσμική τοποθεσία. Που πάει να πει, χωρίς λεφτά κάθε φτωχός θα πεθάνει βλέποντας μόνο ΤV. Καλές ερμηνείες, φτηνές ηθικοπλαστικές, τουριστικές, ιστορίες.

ΒΑΘΜΟΙ = 4

(ασπιρίνη στον καρκινοπαθή)

«Ο τσιλιαδόρος» (Τhe Lookout) Θριλεράκι του Σκοτ Φρανκ με Τζεφ Ντάνιελς και Τζόζεφ Γκόρντον Λέβιτ. Νεαρός συμμετέχει σε ληστεία, αλλά στη συνέχεια μετανιώνει, επανορθώνει και επιβραβεύεται από την κοινωνία.

«Μια φορά» (Οnce) Του Τζον Κάρνεϊ. Εκείνος με κιθάρα, εκείνη με τη φωνή. Τρυ

ΒΑΘΜΟΙ = 4

(βραδυφλεγές και ηθικοπλαστικό)

ΒΑΘΜΟΙ = 4

(β-α-ρ-έ-θ-ηκ-α)

φερό αλλά μετά την πρώτη ώρα και από το γρατζούνισμα των χορδών, σαν να βρίσκεσαι με ξεχασμένους χίπηδες που εγκατέλειψαν τα Μάταλα για μια γκαρσονιέρα στα Εξάρχεια!