ΠΕΡΙΓΡΑΦΕΙ ΧΩΡΙΣ ΜΑΛΑΜΑΤΑ ΚΑΙ ΦΤΙΑΣΙΔΙΑ

Aν τούτη η μυθιστορηματική διείσδυση στα ενδόμυχα της σύγχρονης ύπαρξης έχει κάποια βάση, και νομίζω ότι πράγματι έχει, τίθεται ένα μεγάλο ερώτημα από το οποίο μόνον η τέχνη μπορεί να μας βγάλει. Αν δηλαδή είμαστε μάρτυρες- και συνένοχοι, εννοείται- της ανθρωπολογικής αλλαγής που συνεπάγεται ένας μη δημιουργικός κόσμος, από ποια κανάλια θα φτάσει στη δημιουργία ο μεμονωμένος καλλιτέχνης; Αν το σύνολο είναι μη δημιουργικό, μπορεί να υπάρξει ο ατομικός δημιουργός; Και αν ναι, ποιος θα προσλάβει το έργο του; Ποιο κοινό θα νοηματοδοτήσει την προσφορά του από τη στιγμή που αυτό το κοινό έχει κόψει όλες τις γέφυρες με τη δημιουργική πράξη;

Σε τούτο το άλυτο για τον νου αίνιγμα έρχεται να δώσει απάντηση το έργο του Γιάννη Κιουρτσάκη. Είπα κιόλας πως το μυθιστόρημά του συγγενεύει, όσον αφορά τη σύλληψη της σύγχρονης κατάστασης, με μερικά ξεχωριστά έργα της παγκόσμιας λογοτεχνίας των τελευταίων δεκαετιών. Διαφέρει όμως σε κάτι το πολύ ουσιαστικό: δεν περιορίζεται στη σύλληψη. Παρ΄ όλο που αυτή καθαυτή η μυθιστοριοποίηση της μη δημιουργίας μάς είναι απαραίτητη για την κατανόησή της, δεν μπορεί να είναι ποτέ αρκετή για να νιώσουμε τις βαθύτερες αιτίες του γενικευμένου τέλματος στο οποίο ζούμε και, κατά συνέπεια, να πιστέψουμε ότι η δημιουργία είναι πάντα δυνατή.

Δραματικός πυρήνας
Αυτός είναι ο δραματικός πυρήνας της τέχνης του Κιουρτσάκη. Γράφω επίτηδες δραματικός για να υπογραμμίσω ότι στην περίπτωσή του το έργο είναι η έκφραση μιας οντολογικής ανάγκης, μιας προμηθεϊκής πάλης: ο συγγραφέας του προσπαθεί να αγγίξει τα ακρότατα όρια του μη δημιουργικού κόσμου, να τον δει και να τον περιγράψει χωρίς μαλάματα και φτιασίδια, να συγχρωτιστεί με τη ρηχή ανθρώπινη ψυχή που αφειδώς κατασκευάζεται στις μέρες μας και ταυτόχρονα να του ξεφύγει, ταυτόχρονα να του αποκαλύψει ότι παρ΄ όλα τα τρομερά μέσα που διαθέτει για να διατηρηθεί στην «εικονική» του έρημο, η δημιουργία, αργά ή γρήγορα, θα τον υπερβεί.