Ο ολοκληρωτισμός της ποταπότητας

ΤΟ ΠΕΡΙΦΗΜΟ «ΙΔΙΩΤΕΥΕΙΝ ΚΑΙ ΟΥ ΔΗΜΟΣΙΕΥΕΙΝ»
ΠΟΥ ΞΕΣΤΟΜΙΣΕ Ο ΣΩΚΡΑΤΗΣ
ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ
ΣΗΜΑΤΟΔΟΤΟΥΣΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΕΚΕΙΝΗ
ΕΝΑ ΠΡΩΤΗΣ ΤΑΞΕΩΣ ΣΚΑΝΔΑΛΟ. Η ΑΠΑΞΙΩΣΗ
ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΒΙΟΥ, ΤΟ ΣΗΜΕΙΟ
ΑΙΧΜΗΣ ΤΟΥ ΑΘΗΝΑΪΚΟΥ ΤΡΟΠΟΥ ΖΩΗΣ
ΚΑΙ Η ΕΠΙΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΙΔΙΩΤΙΚΟΥ ΩΣ ΧΩΡΟΥ
ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΑΛΗΘΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ
ΕΙΝΑΙ ΜΑΛΛΟΝ ΒΕΒΑΙΟ ΟΤΙ ΒΑΡΥΝΕ
ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΠΟΥ ΤΟΝ
ΑΝΑΓΚΑΣΕ ΝΑ ΠΙΕΙ ΤΟ ΚΩΝΕΙΟ
Δεν είναι τυχαίο ότι η περίφημη ρήση απασχολεί τους ερμηνευτές της σωκρατικής πρότασης ώς τις ημέρες μας ακόμη. Έχω στον νου μου τον Καστοριάδη, ο οποίος στηλιτεύει τον Σωκράτη για τη στάση του που τη θεωρεί ως άρνηση της πολιτικής δράσης, κατά συνέπεια ως απολιτική.

Αλήθεια, πόσες φορές έχω αναρωτηθεί τον τελευταίο καιρό πόση μαζεμένη αγανάκτηση, πόση συσσωρευμένη περιφρόνηση, πόση περίσσεια αηδίας, πόση σοφία και πόσο θάρρος δεν κρύβει μέσα της αυτή η στάση; Και πόσο διαφορετικά δεν θα ήταν τα πράγματα γύρω μας, και μέσα μας, αν κάποιοι από μας δεν είχαν το κουράγιο να δηλώσουν δημοσία αυτό το «ου δημοσιεύειν»;

Και δεν αναφέρομαι στους πάσης φύσεως ηθικολογούντες, οι οποίοι ωρύονται στο καθημερινό τηλεοπτικό «Μάπετ Σόου». Αυτοί είναι κομμάτι του θιάσου με τις κούκλες στον οποίον ο καθένας αναλαμβάνει να διεκπεραιώσει τον ρόλο που κατάφερε να υποκλέψει. Η διαφορά από το κουκλοθέατρο είναι πως ο θίασος αυτός, αντί για γέλιο σού φέρνει κατάθλιψη. Οι σημερινοί «αθώοι» μας προϊδεάζουν για τις φυσιογνωμίες των αυριανών «ενόχων» και όλοι μαζί ωρύονται για να ενορχηστρώσουν την κακοφωνία του δημόσιου βίου μας.

Δεν νομίζω ότι χρειάζονται περιγραφές και, εκτός των άλλων, ο καταιγισμός των γεγονότων απαγορεύει την καταγραφή τους. Διαδέχονται το ένα το άλλο σαν αλλεργικά συμπτώματα, χωρίς να ξέρεις για ποιον λόγο ακριβώς προκλήθηκαν και πού θα σταματήσουν. Η χώρα έχει απομονωθεί μες στη δυσωδία της, λες και κάποιες αόρατες δυνάμεις την έχουν βάλει στην καραντίνα, την έχουν απομονώσει από όλον τον υπόλοιπο κόσμο.

Τα «Δελτία ειδήσεων» έχουν γίνει «Δελτία Είδησης»- λες και έχουμε να κάνουμε με μέσα επικοινωνίας ολοκληρωτικών καθεστώτων, όπου το μόνο που έχει σημασία είναι τα ημερήσια πεπραγμένα του δικτάτορα και των συν αυτώ. Τον ρόλο του δικτάτορα τον έχουν αναλάβει οι γελοιογραφίες του δημόσιου βίου, οι «κομμένες κεφαλές» των παραθύρων: διάφοροι πρώην επιφανείς που έκλεψαν, υπουργοί που εκπαραθυρώθηκαν- μεταφορικά ή στην κυριολεξία – κάτι πονηροί καπάτσοι που μέχρι χθες την έβγαζαν καθαρή.

Κανείς δεν μοιάζει έτοιμος να αντισταθεί στον ολοκληρωτισμό της ποταπότητας. Στην αρχή μας σοκάριζε, πολλές φορές γελούσαμε με όσα διαδραματίζονταν επί σκηνής, ώσπου στο τέλος τον συνηθίσαμε, τον αποδεχθήκαμε, συμβιβαστήκαμε κι εμείς με τον ρόλο μας, τον ρόλο του θεατή του διαρκούς πορνογραφήματος. Αν πορνογραφία είναι η ερωτική πράξη αποκομμένη από τα συμφραζόμενά της- αισθήματα, ελπίδες, αναμνήσεις- πορνογραφία είναι και το θέαμα της δημόσιας ζωής που απλώς χειρονομεί σε ένα περιβάλλον κινούμενης άμμου.

Η δημόσια ζωή, εκτός των άλλων, δημιουργεί πρότυπα συμπεριφοράς, γι΄ αυτό και το θέαμά της

Στη δημοκρατία τού «δήθεν» δεν κινδυνεύει το «δήθεν», η δημοκρατία κινδυνεύει

είναι δημόσιο αγαθό. Πριν από μία δεκαετία είχαμε αναγορεύσει σε απόλυτο πρότυπο την ευφυΐα της ατάκας, τον εξυπνακισμό, τη μαγκιά. Τώρα δεν έχουμε ούτε κι αυτό: μας έμεινε η κακοφωνία του σκυλοκαβγά, γκρο πλαν που δυσκολεύονται να ολοκληρώσουν μια φράση με υποκείμενο, ρήμα και αντικείμενο και διαφημίζουν εαυτούς αυτάρεσκα επειδή κατάφεραν να μη μπλεχτούν στο τελευταίο σκάνδαλο.

Πίσω από το «Μάπετ Σόου» θα μου πείτε, στα παρασκήνια, υπάρχει η πολιτική ζωή. Μα για ποια πολιτική ζωή μιλάμε; Πριν από τέσσερις μήνες είχαμε εκλογές. Θυμάστε μια φράση, άντε μια λέξη, που να σας έχει μείνει από τις ημέρες εκείνες; Μια φράση, μια λεξούλα έστω που να άγγιξε τη φαιά ουσία σας και να δημιούργησε κάποιους κραδασμούς, έστω τη φευγαλέα εντύπωση πως αυτός ο άνθρωπος που σου μιλάει κάτι έχει στο μυαλό του, κάτι έχει να σου πει, κάτι να σου προτείνει.

Γιατί σου δίνουν αυτήν τη δυσάρεστη εντύπωση πως κανείς τους δεν είναι στη θέση που θα έπρεπε να είναι; Πως όλοι τους παριστάνουν κάτι, πως είναι δήθεν υπουργοί, δήθεν δημόσιοι λειτουργοί, δήθεν βουλευτές, πρωθυπουργοί ή ό,τι άλλο;

Στην πολιτική ζωή οι εκπτώσεις έχουν αρχίσει προ πολλού και τώρα απλώς οι τιμές κουτρουβαλάνε. Κάποτε αναζητούσαμε ταλέντα, μας γοήτευε η ρητορεία τους, μας κινητοποιούσαν οι αντιλήψεις τους, μας ενθουσίαζαν οι προοπτικές τους. Μετά κατέβηκαν και οι τόνοι και ο πήχυς: μας έφταναν οι διαχειριστικές τους ικανότητες, μας ικανοποιούσε η εντιμότητά τους, δεν περιμέναμε πολλά και δεν ζητούσαμε πολλά, πάντως κάπως τους σεβόμασταν.