Επιφυλλίδα

Η απόπειρα αυτοκτονίας του Γενικού

Γνώρισα τον πρόσφατα παραιτηθέντα γενικό γραμματέα του υπουργείου Πολιτισμού Χρήστο Ζαχόπουλο ως πρόεδρο του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου, στο οποίο έχω την τιμήν να μετέχω. Άνθρωπος λιγομίλητος, χαμηλών τόνων, κλειστός στον εαυτό του, αντικοινωνικός, δυσπρόσιτος, ήκιστα εκδηλωτικός και, για τη δική μου αντίληψη, συνεσταλμένος. Σπάνια μειδιούσε, κυρίως με σουρεαλιστικά ανέκδοτα, που ο ίδιος κατά καιρούς διατύπωνε, χαμηλόφωνα πάντα, χωρίς απαίτηση να συλλάβεις το ιδιόμορφο χιούμορ του, να γελάσεις κι εσύ εκτονωτικά. Θα τον χαρακτήριζα ακόμη υπερβολικά ευγενικό και ανεκτικό, ν΄ ακούει με τις ώρες, χωρίς να διακόπτει, μακροσκελέστατες εισηγήσεις αρμοδίων Διευθύνσεων του υπουργείου, πολύωρες τοποθετήσεις πολιτών που υποστήριζαν τα έννομα συμφέροντά τους, δικηγόρων, εκπροσώπων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, βουλευτών, μελών συλλόγων και οργανώσεων. Κατάκοπος, όπως όλοι μας, ύστερα από εξουθενωτικές συνεδριάσεις που ξεπερνούσαν το μεσονύχτιο, έτριβε το κούτελό του για να καταπολεμήσει την υπνηλία, απλώνοντας ασυναίσθητα το χέρι του στο κουτί με τα γλυκά. Μας ξάφνιαζε ενίοτε με τις υπερβολικά έντονες εκρήξεις οργής, που δεν οφείλονταν στις κουραστικές μακρηγορίες, αλλά σε εκφράσεις των ομιλούντων που, κατά τη γνώμη του, ήταν προσβλητικές.

Παίρνοντας τελευταίος τον λόγο, υποστήριζε με επιχειρήματα τις θέσεις και τις γραμμές του, πασχίζοντας να στρέψει προς την πλευρά του την πλειοψηφία των μελών του Συμβουλίου. Συχνά το κατάφερνε, άλλοτε όχι. Τον συνόδευε η φήμη του καλού δασκάλου Μέσης Εκπαίδευσης σε σχολεία της Θεσσαλονίκης όπου είχε υπηρετήσει, καθώς και αυτή του ισχυρού άνδρα στο υπουργείο, όπου είχε καταφέρει να επιβιώσει πολλών υπουργών.

Έκπληξη και οδύνη μού προκάλεσε το γεγονός της απονενοημένης πράξης του, να αποτολμήσει να πέσει στο κενό από τον τέταρτο όροφο μιας πολυκατοικίας επιδιώκοντας τον θάνατο, και να χαροπαλεύει ακόμη αναίσθητος στην Εντατική του Ευαγγελισμού! Δεν φανταζόμουν ότι ήταν ποτέ δυνατόν ο άνθρωπος αυτός να φτάσει στην αυτοκτονία. Έχω ακούσει ότι οι Γιαπωνέζοι κάνουν, ή μάλλον συνήθιζαν κάποτε την εποχή των Σαμουράι (;), χαρακίρι για λόγους τιμής και έχω δει πράγματι να στριφογυρίζουν το μαχαίρι στην κοιλιά τους, μόνο στον κινηματογράφο όμως, σώζοντας με τον επώδυνο εκούσιο αυτό θάνατο τη χαμένη τους αξιοπρέπεια. «Όταν ένας άνθρωπος αποφασίσει να τελειώσει με τη ζωή του, μεταμορφώνεται σε τραγικό χαρακτήρα, εγκλωβισμένο σε αδιέξοδα διλήμματα. Αυτός που γίνεται δολοφόνος του εαυτού του έχει πρώτος απαξιώσει τον εαυτό του, τον έχει κρίνει ένοχο» (Τάκης Θεοδωρόπουλος, «ΤΑ ΝΕΑ», 4-5-1-08).

Ο Πέτρος Θέμελης είναι καθηγητής Κλασικής Αρχαιολογίας.