Στίχοι που αντέχουν στον χρόνο

Η χρονιά που κλείνει αφήνει πίσω της πλούσιους ποιητικούς καρπούς, και αρκετοί ποιητές υπερασπίζονται σθεναρά την τιμή της ποίησης.

Σολωμός
Με αφορμή τα 150 χρόνια από τον θάνατο του εθνικού μας ποιητή, ο θεωρητικός της λογοτεχνίας, Δημήτρης Δημηρούλης μας προσφέρει μια νέα έκδοση των έργων του Σολωμού (σε μονοτονικό), η οποία περιλαμβάνει, εκτός από κατατοπιστική εισαγωγή και εκτενή σχόλια, και τα περίφημα «Προλεγόμενα» του Πολυλά σε επίμετρο. Σύντομα, εξ άλλου, ο άοκνος φιλόλογος Γιώργος Βελουδής , που πρόσφατα επιμελήθηκε την έκδοση των Ελεύθερων πολιορκημένων (Πατάκη), θα μας προσφέρει τη δική του φιλολογική πρόταση για τα ελληνόγλωσσα ποιήματα του Σολωμού, η οποία προφανώς θα αναθεωρεί και θα αποκαθιστά παλαιότερες εκδόσεις (Πατάκης). Θα άξιζε ίσως να προστεθεί εδώ και το πολύ χρήσιμο Χρονολόγιο Διονυσίου Σολωμού , που συνέθεσε με μεράκι και φροντίδα ο Κύπριος ποιητής και μελετητής Λεύκιος Ζαφειρίου (Εκδ. Σύνδεσμος Ελλήνων Κυπρίων Φιλολόγων). Ανθολογίες
Η πρόσφατη επανέκδοση τριών σημαντικών ανθολογιών καταδεικνύει την αντοχή τους στον χρόνο: Ο Αντώνης Φωστιέρης και ο Θανάσης Νιάρχος συνυπογράφουν την ανθολογία Σύγχρονη ερωτική ποίηση (με ποιήματα 42 Ελλήνων ποιητών) ο Θανάσης Νιάρχος και ο Θανάσης Καστανιώτης τα Ωραιότερα ποιήματα για τη μάνα (175 ποιητές- και οι δύο από τον Καστανιώτη), ενώ η Μαρία Λαϊνά ανθολογεί στο βιβλίο Ξένη Ποίηση του 20ού αιώνα (Ελληνικά Γράμματα) μεταφράσεις ποιημάτων 111 κορυφαίων ποιητών του 20ού αιώνα, υπογεγραμμένες από γνωστούς και έμπειρους Έλληνες μεταφραστές. Κοντά σε αυτές έρχεται να προστεθεί η πολύ προσωπική ανθολογία Γαλλικά ποιήματα αποχαιρετισμού (Κέδρος), στην οποία ο Γιάννης Βαρβέρης, διατρέχοντας έξι αιώνες γαλλικής ποίησης, από τον Βιγιόν μέχρι τον Μπρασένς, συγκεντρώνει ποιήματα που αναμετριούνται με τον θάνατο και την ανθρώπινη ματαιοδοξία, μεταφρασμένα- με εξαίσιο, πράγματι, τρόπο- από τον ίδιο. Εξ άλλου οι Εκδ. Ροές πρόσθεσαν άλλα δύο όμορφα βιβλία στη σειρά τους Ποιητές του κόσμου – μία ανθολογία Ποίησης των Ίνκας(μτφρ.: Η. Ταμπουράκης) και μία Αλβανικής δημοτικής ποίησης (μτφρ.: Θ. Στεργιόπουλος- Επιλεγόμενα:

Ισμαήλ Κανταρέ). Τέλος, ο Στρατής Πασχάλης μας έδωσε τη δική του ανθολογία Πεζών ποιημάτων (Μεταίχμιο), είδος παλαιό και αρκετά παρεξηγημένο, η οποία σταχυολογεί πεζά ποιήματα σημαντικότατων Ελλήνων και ξένων ποιητών.

Ξένη ποίηση
Έναν από τους κορυφαίους σύγχρονους Γερμανούς ποιητές, τον Γιόαχιμ Σαρτόριους, επέλεξε να μεταφέρει στη γλώσσα μας με μεγάλη ακρίβεια και δεξιοτεχνία ο Σπύρος Μοσκόβου, επικεντρώνοντας την προσοχή του στον κύκλο ποιημάτων Αλεξάνδρεια (Νε( φέλη), τα οποία καταδεικνύουν τους ισχυρούς και γόνιμους δεσμούς του Γερμανού ποιητή με τον Καβάφη, ενώ οι Γιώργος Λίλλης και Θωμάς Πούτας μας χαρίζουν το βαθυστόχαστο ποιητικό μυθιστόρημα Του χιονιού ή ο Ντεκάρτ στη Γερμανία (Εκδ. Κέδρος) του Ντουρς Γκρυνμπάιν, ο οποίος είναι κατά κοινή ομολογία ο κορυφαίος Γερμανός ποιητής της νεώτερης γενιάς. Η Μαρία Παπαδήμα, γνωστή και από τις μεταφράσεις της έργων του Πεσσόα, δοκιμάζει αυτήν τη φορά το ταλέντο της στον Μπλαίζ Σαντράρ και τη μεγαλόπνοη πρωτοποριακή του σύνθεση Ο Παναμάς ή οι περιπέτειες των επτά θείων μου, ενώ οι Σωτήρης Λιόντος και Νίκος Σταμπάκης μεταφράζουν με συνέπεια σημαντικό μέρος του ποιητικού έργου του κορυφαίου Γάλ λου υπερρεαλιστή, Μπενζαμέν Περέ (Ύψιλον).

Αρχαιότητα
Ο χαλκέντερος Γιάννης Δάλλας , ποιητής, νεοελληνιστής και συστηματικός μεταφραστής έργων της Αρχαίας Γραμματείας, μας προσφέρει δύο νέους τόμους αρχαίας λυρικής ποίησης, μεταφρασμένης και σχολιασμένης με υποδειγματικό τρόπο (Άγρα). Ο πρώτος περιλαμβάνει ποιήματα των Ελεγειακών ποιητών (Τυρταίος, Μίμνερμος, Σόλων, Θέογνις, Ξενοφάνης) και ο δεύτερος των Ιαμβογράφων (Αρχίλοχος, Σημωνίδης ο Αμοργίνος, Ιππώναξ).

Δοκίμια
Στο βιβλίο του Από τον μοντερνισμό στη σύγχρονη ποίηση: 1930-2006 (Εκδ. Καστανιώτης), ο Ευριπίδης Γαραντούδης εξετάζει σε δεκαέξι μελετήματα το έργο Ελλήνων ποιητών, παλαιότερων και νεώτερων, και διερευνά μια σειρά από ποιητικά ζητήματα, όπως τη σάτιρα στο έργο των μεταπολεμικών ποιητικών γενιών. Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζουν δύο βιβλία για το κριτικό και ποιητικό έργο του Παλαμά: η μελέτη της Αλεξάνδρας Σαμουήλ, Ο Παλαμάς και η κρίση του στίχου (Εκδ. Νεφέλη) και ο συλλογικός τόμος τον οποίο επιμελήθηκε ο Παντελής Βουτουρής, Κωστής Παλαμάς: ο ποιητής και ο κριτικός (Μεσόγειος).