Περιοδικά

Τα Ζωνιανά τα μάθαμε, την Κρήτη την ξέρουμε;

Η ιστορία των Ζωνιανών έμελλε ν΄ ανοίξει έναν ασκό αίολων επιχειρημάτων για την Κρήτη, την ιστορία της, τις παραδόσεις και τους κατοίκους της. Και δεν είναι τυχαίο ότι οι περισσότερες αρλούμπες που είδα, άκουσα και διάβασα προέρχονταν από άτομα που προφανέστατα αγνοούσαν και αγνοούν τι είναι τέλος πάντων αυτό το μεγάλο νησί, τι σόι άνθρωποι το κατοικούσαν και το κατοικούν από το Καστέλλι έως τη Σητεία, ποιες είναι οι καθημερινές συμπεριφορές τους στο πέρασμα του χρόνου.

Η μαφία δεν έδρασε και γιγαντώθηκε επειδή και μόνο ήταν στην Κρήτη, αλλά επειδή εκεί- όπως και σε άλλους μικρούς τόπους- βρέθηκαν πρόθυμοι να τη στηρίξουν πάτρωνες πολιτικοί και διεφθαρμένοι αστυνομικοί. Δεκάδες άρθρα και έρευνες έχει γράψει ο εξαίρετος συνάδελφος και φίλος Νίκος Βιδάκης και στα «ΝΕΑ» και στην «ΤΟΛΜΗ» του στο Ηράκλειο με ιστορίες για αγρίους της ευρύτερης περιοχής. Ίδρωσε το αυτί κάποιου τόσα χρόνια; Απαιτεί μόχθο η γνώση της Κρήτης και των Κρητικών και κυρίως απαιτεί ανοιχτά τα μάτια της ψυχής και εξαφάνιση των προκαταλήψεων και των στερεοτύπων.

Με τις δικές του δυνάμεις, το περιοδικό «Κρητικό Πανόραμα» συμβάλλει στη γνώση του κρητικού τόπου και των ανθρώπων του. Σ΄ αυτό το (24ο) πλούσιο τεύχος του ταξιδεύουμε στο νησί και μαθαίνουμε:

● Για τον οικισμό Κολοκάσια (σήμερα Άγιος Γεώργιος) στον Δήμο Σφακίων, «ένα μνημείο παραδοσιακής αρχιτεκτονικής, με υλικά την πέτρα, το ξύλο και το χώμα που χρησιμοποιούνται στη φυσική τους κατάσταση», καθώς γράφει ο αρχαιολόγος Κωνσταντίνος Ψαράκης.

● Για τα μυστηριώδη Συντερόσπηλια, πιθανότατα ρωμαϊκά ταφικά μνημεία που κρύβουν πολλές εκπλήξεις, κοντά στο χωριό Ρουφάς του Δήμου Μοιρών Ηρακλείου (γράφει ο Γιώργος Γιατρουδάκης). ● Για τη συγκλονιστική μορφή ενός ξυλογλύπτη, 105 χρόνων σήμερα, και της κυράς του, στα Ζένια του Μεραμπέλου (γράφει ο Γεώργιος Μαμάκης). ● Για τα απολιθώματα των μοναδικών στον κόσμο νάνων ιπποπόταμων, που βρέθηκαν στο οροπέδιο του Καθαρού, κοντά τον Άγιο Νικόλαο (κείμενο του Φάνη Έλληνα).

Τέλος, προτείνω να διαβάσετε: Τις γεμάτες γλωσσικούς χυμούς και λαογραφικές πινελιές αφηγήσεις του Γιώργη Γρ. Σταματάκη από τα Καπετανιανά και τον κατατοπιστικό οδηγό για τη συλλογή μανιταριών που απαντώνται στο νησί, από τον Ευάγγελο Γενειατάκη.

ΘΕΑΤΡΟ. Αισθητά βελτιωμένο σε σχέση με τα προηγούμενα κυκλοφόρησε το νέο τεύχος του περιοδικού «Φουαγιέ», με ποικίλη θεατρική ύλη. Διαβάζουμε: 1) Αφιέρωμα στον θεατρικό συγγραφέα, ηθοποιό και δημιουργό κόμικς Ραούλ Νταμόντε Μποτάκα που υπέγραφε με το ψευδώνυμο Copi (Μπουένος Άιρες 1939- Παρίσι 1987). 2) Τις κουβέντες του Γιώργου Μιχαηλίδη για «τους εφιάλτες ενός ονείρου» στο «Όνειρο καλοκαιρινής νύχτας» του Σαίξπηρ. 3) Τις κατασταλαγμένες απόψεις της εξαιρετικής ηθοποιού Αλεξάνδρας Σακελλαροπούλου. 4) Στη στήλη «Θυμηθείτε τ΄ όνομά τους» ευέλικτες συνεντεύξεις με έξι ηθοποιούς της νέας γενιάς (Νίκος Πουρσανίδης, Μαργαρίτα Πανουσοπούλου, Θοδωρής Σκυφτούλης, Τάνια Παλαιολόγου, Πέτρος Σπυρόπουλος, Αλέξανδρος Μαχαίρας). Τέλος, απόλαυσα τη συνέντευξη, επί της ουσίας, του σπουδαίου θεατράνθρωπου Βασίλη Παπαβασιλείου. Αντιγράφω λίγες απόψεις του και αφορισμούς: «Η ουσία του θεάτρου δεν έγκειται παρά σ΄ αυτό που έλεγε ο Μπέργκμαν: Αρκεί να έχω έναν άνθρωπο κι άλλον έναν απέναντί του». «Η τέχνη δεν διδάσκεται αλλά μεταβιβάζεται». «Η επιβεβαίωση της ζωής δεν έρχεται όταν κατέχουμε τα νοήματα. Αυτή η κατοχή ισοδυναμεί με έναν μικρό θάνατο. Αυτό που κρατάει ζωντανό τον άνθρωπο είναι η έφεση για αναζήτηση». «Από τις παραστάσεις των άλλων ευτυχώς έχω αγαπήσει πολλές. Οι παραστάσεις που με έστρεψαν στο θέατρο ήταν οι “Όρνιθες” και οι “Πέρσες” του Κουν. Μέσα σ΄ ένα Σαββατοκύριακο άλλαξε η ζωή μου. Μετά από δέκα χρόνια αξιώθηκα να συμμετέχω σ΄ αυτή την παράσταση, στους “Όρνιθες”. Ακολούθησε η “Γέρμα” του Λόρκα σε σκηνοθεσία του Βίκτωρ Γκαρθία. Ήταν από αυτές τις παραστάσεις που σε βάζουν μπροστά στο θέμα του πώς ορίζεται η έννοια και η φύση του θεάτρου. Σε βγάζει από την αγκύλωση του “αυτοματισμού”. Έρχεται σαν μια δύναμη που σε κλονίζει. Και ακόμα η παράσταση του Βογιατζή με την “Αντιγόνη”».

ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ

«Κρητικό Πανόραμα»: Πανεπιστημίου 46, Αθήνα 106 78, τηλ.: 210-3300.090.

«Φουαγιέ»: Αβέρωφ 4 και Μάρνη, Αθήνα 104 33, τηλ.: 210-8675.600.