Το μπαλκόνι του Ολύμπου

Τα παγκάκια στην είσοδο του Παλαιού Παντελεήμονα πρέπει να είναι τα μοναδικά όπου χρειάζεται να κάνεις… κράτηση, αν επισκεφτείς το χωριό Σαββατοκύριακο. Σε πρώτο πλάνο είναι τα μακεδονικής αρχιτεκτονικής σπίτια με τις κεραμοσκεπές να ξεπροβάλλουν από το καταπράσινο τοπίο και σε δεύτερο η πολύχρωμη πεδιάδα του Λιτόχωρου και το απέραντο γαλάζιο των ακτών της Πιερίας. Οι ντόπιοι λένε πως όταν ο ουρανός είναι καθαρός το βλέμμα
φτάνει μέχρι το πρώτο πόδι της Χαλκιδικής, δικαιολογώντας τον χαρακτηρισμό «Μπαλκόνι του Ολύμπου» που του έχουν δώσει
Στον χαρακτηρισμένο «παραδοσιακό και διατηρητέο οικισμό» από το 1978 δεν επιτρέπονται τα αυτοκίνητα. Παρ΄ όλα αυτά κάποιοι επιμένουν να «κλέβουν» για να παρκάρουν έξω από την πόρτα τους. Έτσι ο τεράστιος χώρος στάθμευσης στην είσοδο γεμίζει από τα αυτοκίνητα και τα πούλμαν των επισκεπτών, οι οποίοι αφού σταθούν για να απολαύσουν τη θέα αρχίζουν την εξερεύνηση στο εσωτερικό του χωριού. Περπατούν ξανά και ξανά στα σοκάκια που είναι στρωμένα με πλάκες διάφορων μεγεθών και σχημάτων. Οσφραίνονται τις μυρωδιές από καμένο ξύλο που βγάζουν οι καμινάδες. Παρατηρούν τις λεπτομέρειες στα σπίτια που φτιάχτηκαν από Μακεδόνες μαστόρους με πέτρα βγαλμένη από τη γη του Ολύμπου: τις προεξοχές των εσωτερικών χώρων (πάντα με παράθυρο για να φωτίζονται καλύτερα) και τα μπαλκόνια, που στηρίζονται σε χοντρά σκούρα ξύλα. Πολλά από αυτά τα σπίτια ανέλαβαν να τα ζωντανέψουν Αθηναίοι και Θεσσαλονικείς παραθεριστές, καθώς μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του ΄90 το χωριό ήταν σχεδόν έρημο. Οι κάτοικοί του είχαν προτιμήσει την εκμετάλλευση της τεράστιας παραλίας του Νέου Παντελεήμονα δίπλα στο Κάστρο του Πλαταμώνα , όπου έφτιαξαν κάμπινγκ, ξενοδοχεία και ενοικιαζόμενα δωμάτια. Όταν όμως άνοιξαν τα πρώτα καφενεία και άρχισαν να λειτουργούν ξενώνες, οι οποίοι γέμιζαν τα Σαββατοκύριακα του χειμώνα, πολλοί επέστρεψαν στο βουνό. Από τότε έκαναν αυτό που θα έπρεπε να γίνεται παντού: πάλεψαν για να διατηρήσουν την παραδοσιακή ταυτότητα του. Γι΄ αυτό το ρεύμα ήρθε στο χωριό τα Χριστούγεννα του 2000, αφού επέμειναν στην υπόγεια και ιδιαίτερα ακριβή καλωδίωση. «Μάχες» δόθηκαν και στις οικοδομές αφού αρκετοί είχαν συνηθίσει στην ευκολία και την οικονομία του τούβλου και του σοβά, ενώ η τοπική κοινότητα είχε επιβάλει τη χρήση πέτρας και ξύλου.

Κάπως έτσι τα κατάφεραν και στις μέρες μας όλοι απολαμβάνουν τη φιλοξενία στη ζεστή αγκαλιά του Παλαιού Παντελεήμονα. Όλα τα σοκάκια οδηγούν στην κεντρική πλατεία, εκεί όπου οι ακτίνες του ήλιου παλεύουν για να περάσουν μέσα από τα φύλλα των αιωνόβιων πλατανιών. Στην άκρη της βρίσκεται και η πέτρινη εκκλησία του προστάτη Αγίου Παντελεήμονα, η οποία κτίστηκε από τους ντόπιους το 1914.

Τις Κυριακές η πλατεία γεμίζει από κόσμο. Νωρίς το πρωί οι επισκέπτες απολαμβάνουν τον καφέ τους στις καφετέριες, ενώ το μεσημέρι… παίρνουν φωτιά τα μαχαιροπίρουνα στις ταβέρνες. Για κάψιμο θερμίδων και ωραίο περίπατο στο καταπράσινο τοπίο προσφέρονται τα μονοπάτια που ξεκινούν στα βόρεια του χωριού (προς το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης).