Βραδυφλεγείς αντιδράσεις…

Από τον κριτικό Αλέξη Ζήρα λάβαμε την ακόλουθη φιλική (sic) επιστολή σχετικά με το σημείωμα του Δ.Κ.στο Ρε-Ζοομ-έ της 20-10-07: «Ως γνωστόν, τα βιογραφικά λεξικά, οι εγκυκλοπαιδείες και οι ιστορίες της λογοτεχνίας είναι από τα πιο αμφισβητούμενα διεθνώς έργα βασικής αναφοράς, καθώς η επιλογή αποτελεί γι΄ αυτά το κατ΄ εξοχήν στοιχείο της δομικής τους ύπαρξης. Το λογικά αναμενόμενο είναι να εγείρονται οι όποιες αμφισβητήσεις όταν οι εκδόσεις των εν λόγω έργων είναι ακόμα νωπές. Αμ δε! Στη μικρή μας επικράτεια των ελληνικών γραμμάτων συμβαίνει λοιπόν, ανάμεσα στα άλλα, το εξής παράδοξο: να έχουμε εξαιρετικά βραδυφλεγείς αντιδράσεις για επιλογές που έγιναν προ δεκαπενταετίας ή και εικοσιπενταετίας, όπως στην περίπτωση που θα μας απασχολήσει! Για να πω την αλήθεια, μου φαίνεται λίγο απίστευτο ότι ένας κριτικός- όχι ένας τυχαίος αναγνώστης- όπως ο Δ. Κούρτοβικ αγνοεί ότι η εγκυκλοπαιδεία Πάπυρος-Larousse-Βrittanica άρχισε να βγαίνει στη δεκαετία του 1980 και ότι έκτοτε ανατυπώνεται, αλλάζοντας ουσιαστικά μόνο το σχήμα της. Φερ΄ ειπείν, εγώ στη βιβλιοθήκη μου έχω την έκδοση του 1989. Κι όμως, ο αγαπητός συνάδελφος δείχνει το αντίθετο με το σχόλιό του στο Βιβλιοδρόμιο του Σαββάτου 20 Οκτ., θεωρώντας απολύτως λανθασμένα [;] ότι έχει στα χέρια του ένα έργο που άρχισε να κυκλοφορεί μόλις πέρισυ και ότι, συνεπώς, οι παραλείψεις που εντόπισε έγιναν τώρα, από μια κάποια παρούσα “συντακτική ομάδα”.

Δεν ξέρω από πού ψάρεψε ο Κούρτοβικ αυτή τη συντακτική ομάδα και βάσει ποιας μυθοπλασίας με κατέταξε στα μέλη της, μπορώ πάντως να τον διαβεβαιώσω ότι ούτε στην αρχισυνταξία μετείχα ούτε μού ζητήθηκε ποτέ να κρίνω ποιος συγγραφέας θα ήταν μέσα και ποιος έξω από το έργο. Να ομολογήσω ότι ως ταπεινός λημματογράφος έγραψα στα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του ΄80 τα λήμματα που μου ανέθεσε να γράψω η γραμματεία της εγκυκλοπαιδείας; Να το ομολογήσω. Αλλά πέραν αυτού ουδέν.

● ΥΓ: Εννοείται ότι δυσφορώ για το ότι ανατυπώνεται η εγκυκλοπαιδεία με λήμματα που εν πολλοίς είναι ξεπερασμένα, όπως δυσφορούν και άλλοι φίλοι συντάκτες, λ.χ. ο Γιώργος Λεωτσάκος και ο Δημήτρης Δασκαλόπουλος. Αλλά αυτό είναι θέμα για μια άλλη συζήτηση. ● ΥΓ2: Ο κριτικός Αλέξανδρος Αργυρίου επικοινώνησε με το «Βιβλιοδρόμιο» και τόνισε επίσης ότι την ευθύνη για την επιλογή των συγγραφέων που εντάχτηκαν στη συγκεκριμένη εγκυκλοπαίδεια καθώς και για την έκταση των σχετικών λημμάτων είχε εξ ολοκλήρου η διεύθυνση του Πάπυρου. Με δεδομένο εξάλλου το ότι η Εγκυκλοπαίδεια αυτή συγκροτήθηκε το ΄80, επισήμανε πως συμφωνεί με τον Δ. Κούρτοβικ ότι είναι παράλειψη η απουσία ενός συγγραφέα όπως ο Αντώνης Σουρούνης λ.χ, πόσω μάλλον που η αξία του συγκεκριμένου ήταν και τότε αναγνωρισμένη.