Σύγχρονη τέχνη σαν γροθιά

Προκλητική, πολύχρωμη, συμβολική, η σύγχρονη τέχνη που συνέλεξε μεθοδικά το Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης επιχειρεί να συνδιαλαγεί με το αθηναϊκό κοινό σε τέσσερις εκθεσιακούς χώρους
Ένα πανό του προφητικού Γιόζεφ Μπους που γράφει «Υπερασπίσου τη φύση» στα ιταλικά και το πολύχρωμο καρουσέλ για τα παιδιά του Βιετνάμ που έφτιαξε ο Αλέξης Ακριθάκης το 1967 με μικρά φέρετρα αντί για αλογάκια υποδέχονται τους επισκέπτες της κεντρικής έκθεσης «Τοπ 01» στο κτίριο του Μουσείου Μπενάκη Πειραιώς 138 (τηλ. 210-

3453.111) και εισάγουν αμέσως στο κλίμα της ανήσυχης και προβληματισμένης σύγχρονης τέχνης που έχει την τιμητική της σε τέσσερις χώρους της Αθήνας.

Μια αναδρομή έκθεση του πρόσφατα χαμένου γλύπτη Κλέαρχου Λουκόπουλου αναπτύσσεται στο Κεντρικό Κτίριο του Μουσείου Μπενάκη (Κουμπάρη 1, τηλ. 210-3671.000)

Η «κάθοδος» του Μακεδονικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης (ΜΜΣΤ) από τη Θεσσαλονίκη στην Αθήνα δίνει την ευκαιρία για μια ανασύνταξη των έργων της Συλλογής του, τα οποία προέρχονται όλα από δωρεές. Είναι, όπως είπε χαρακτηριστικά ο επιμελητής Ντένης Ζαχαρόπουλος, σαν τη στιγμή μετά τον γάμο, όταν ένα ζευγάρι ανοίγει τα πακέτα με τα δώρα και διαπιστώνει ότι έχει τρεις τσαγιέρες και ίσως κανένα πιάτο και φτιάχνει τα αντίστοιχα σύνολα.

Οι «Τόποι», όπως είναι ο τίτλος της τετραπλής έκθεσης, είναι πρώτα τόποι ανθρώπων και κατοικίας. Υπάρχουν και ιδιωτικοί τόποι μνήμης και βιωμάτων, τόποι θεσμών, όπως η Βουλή ή ένα μουσείο, τόποι ονείρων. Το Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης δημιουργήθηκε πριν από 28 χρόνια σαν τόπος ενός ονείρου μιας ομάδας ανθρώπων: να ιδρυθεί ένα μουσείο σύγχρονης τέχνης στη χώρα μας. Σήμερα διαθέτει περισσότερα από 1.600 έργα, από δωρεές καλλιτεχνών και συλλεκτών, μόνιμη στέγη στον χώρο της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης κι έναν τόπο στην καρδιά της Αθήνας.

Το Κεντρικό Κτίριο του Μουσείου Μπενάκη κατακλύζεται από έργα τέχνης που παρατάσσονται σε ασυνήθιστους, τολμηρούς και αποκαλυπτικούς συνδυασμούς του διεθνούς και τοπικού, του παλιού με το καινούργιο, του γνωστού με το άγνωστο. Ο «Μέγας Αλέξανδρος» του Άντι Γουόρχολ, έμβλημα της σύγχρονης ποπ κουλτούρας πλάι στον φουστανελά του λαϊκού Θεόφιλου και οι Καραγκιόζηδες του Σπαθάρη δίπλα στους υφασμάτινους μπερντέδες του Νίκου Κεσσανλή που αποτυπώνουν την ανθρώπινη μορφή και τα έργα των ιερών τεράτων της σύγχρονης τέχνης όπως «Ο Αδάμ και η Εύα» της Νίκι Ντε Σεν Φαλ, ο Αρμάν με τα χάρτινα σκουπίδια δίπλα στα έργα νέων Ελλήνων καλλιτεχνών.

Ένα πιάτο με φρέσκιες στρογγυλές πατάτες στολισμένες με ένα κολιέ από μαύρα μαργαριτάρια εκτίθεται δίπλα στα μαγνητικά γλυπτά του Τάκι που βογκούν και φέρνουν στην αίθουσα την ανάσα του μακρινού σύμπαντος και στα κόκκινα γαρίφαλα μέσα στον γύψο της χούντας του Βλάση Κανιάρη.

Ντοκουμέντο: Τα φύλλα από το μπλοκάκι με τα λιτά πορτρέτα και τα ονόματα των 81 μελλοθάνατων αντιστασιακών από τις φυλακές Αβέρωφ που ζωγράφισε ο Ασαντούρ Μπαχαριάν πριν από την εκτέλεσή τους.

Το άγνωστο έργο: Ένας στικτός χρωματιστός πίνακας του Χένρι Μίλερ συνομιλεί με ένα έργο του Νίκου Γαβριήλ Πεντζίκη δίπλα σ΄ ένα μεγάλο τρίπτυχο από κορδέλες περιτυλίγματος του Παύλου.

Το χαμένο έργο: Τα φωτοτυπημένα 36 σχέδια του Αλέξη Ακριθάκη με τα πορτρέτα των ψυχοπαθών από την εποχή που νοσηλευόταν κι ο ίδιος (τα αυθεντικά έχουν χαθεί υπό μυστηριώδεις συνθήκες).

ΙΝFΟ

Οι εκθέσεις των Συλλογών του Μακεδονικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης θα διαρκέσουν έως τις 25 Νοεμβρίου.

Γεντί Κουλέ: Μια ομάδα νέων καλλιτεχνών κλείστηκε στα κελιά της πάλαι ποτέ φοβερής φυλακής στο Επταπύργιο της Θεσσαλονίκης και μετέφερε σε φωτογραφίες, σχέδια και βίντεο τη διπλή εμπειρία του εγκλεισμού σ΄ έναν τόπο και την ανάγκη του ανθρώπου να κάνει σπίτι ακόμα κι ένα κελί φυλακής.

Στο καφέ του μουσείου: Στον τοίχο ένα έργο από κατακάθια του καφέ διά χειρός Άγγελου Σκούρτη και ένα του Εγγονόπουλου. Μυστικός Κήπος: Πλάι στο σιντριβάνι του Ζαππείου έργα Κουλεντιάνου, Ζογγολόπουλου, Κατζουράκη και μέσα στον μυστικό κήπο του Ζαππείου Μεγάρου (τηλ. 210-3223.509) το σύνολο των γλυπτών που δώρισε στο ΜΜΣΤ ο Αχιλλέας Απέργης.


Ερωτήματα αυταρέσκειας

Μια άλλη έκθεση αναπτύσσεται στο Μουσείο Άλεξ Μυλωνά (Ασωμάτων 5, τηλ. 210-

9215.173) με το σύνολο των γλυπτών και ζωγραφικών έργων μιας καλλιτέχνιδος που δεν πουλούσε τα έργα της γιατί τα θεωρούσε σαν παιδιά της κι έφτιαξε γι΄ αυτά ένα σπίτι, το μουσείο που δώρισε στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης.

Ακόμη, ένα τεράστιο ρόπαλο του ράγκμπι του γλύπτη Θόδωρου κρέμεται στους χώρους της Σχολής Καλών Τεχνών στην Πειραιώς 256 (Ρέντης, τηλ. 210-3897.121) και θέτει το ερώτημα «Είναι η τέχνη μια αυτάρεσκη πράξη;».