Φαινόμενα

Οικολογικά εγκλήματα…

Στην εποχή μας, την οικολογική συνείδηση τη δημιουργεί η λάμψη των προβολέων
Στο σινεμά «έδωσε» Όσκαρ στην πρωταγωνίστρια Τζούλια Ρόμπερτς, που την υποδύθηκε και στην εγχώρια πραγματικότητα η παρέμβασή της αποτέλεσε έναν ισχυρό μοχλό πίεσης για να κινηθεί το κράτος προς την εφαρμογή του αυτονόητου. Το όνομά της Έριν Μπρόκοβιτς, της επίμονης βοηθού δικηγόρου, που αποκάλυψε ένα από τα μεγαλύτερα οικολογικά εγκλήματα στις ΗΠΑ- και έγινε κατόπιν η ζωή της ταινία- χρειάστηκε για να λάβει δημοσιότητα και τον δρόμο προς την επίλυσή της η υπόθεση των μολυσμένων υδάτων του Ασωπού και των καρκινογόνων ουσιών που εμπεριέχει το νερό στην περιοχή των Οινοφύτων.

Εξασθενές χρώμιο είναι το ένοχο συστατικό, ίδιο ακριβώς με εκείνο της υπόθεσης που αποκάλυψε η Μπρόκοβιτς, το οποίο σκοτώνει σιγά σιγά τους οργανισμούς στους οποίους συσσωρεύεται, με άλλα λόγια τους ανθρώπους που από άγνοια κινδύνου και σκανδαλώδη κρατική ολιγωρία το πίνουν.

Για μια δημοσιογραφική εκπομπή, όπως η «Έρευνα» του Παύλου Τσίμα που ταξίδεψε ώς τις ΗΠΑ για να μιλήσει με την Μπρόκοβιτς, στόχος είναι να αποκαλύψει τους κρίκους εκείνους της ιστορίας, που συνηγόρησαν τόσο στο να συντελεστεί η οικολογική καταστροφή όσο και στο να μη ληφθούν εγκαίρως μέτρα προστασίας των κατοίκων. Γιατί από τη στιγμή που διαπιστώθηκε ο κίνδυνος, μέχρι να συγκεντρωθούν στοιχεία από τοπική νομαρχιακή σύμβουλο και μέχρι η επιστολή μιας πιτσιρίκας προς τον Πρωθυπουργό και την κυβέρνηση πριν από μερικές ημέρες να αποτελέσει το επικοινωνιακό δέλεαρ, ώστε τουλάχιστον με τη συγκίνηση να πετύχουν την προβολή του προβλήματός τους οι κάτοικοι της περιοχής, ουδείς γνώριζε το παραμικρό- εκτός από τις οικολογικές οργανώσεις.

Επομένως, σε τέτοιες περιπτώσεις σκανδαλώδους μόλυνσης του περιβάλλοντος που απειλούν την ανθρώπινη υγεία, τη ζωή την ίδια, δεν ευθύνεται μόνον η αναλγησία της κερδοσκοπούσας ρυπογόνου βιομηχανίας ούτε μόνον η κρατική ολιγωρία, υπάρχει μια ακόμη ανατριχιαστική παράμετρος: το γεγονός ότι το περιβάλλον είτε αποτελεί καρτποσταλική αξία, εικόνα για να τη χαζεύουν και να ονειρεύονται οι εργαζόμενοι στις πόλεις, είτε εμπόδιο στην ανάπτυξη και την ευημερία περιοχών της περιφέρειας. Συνείδηση προστασίας του ως αναντικατάστατου συστατικού της ποιότητας ζωής όλων, ανεξαρτήτως οικονομικής κατάστασης και τρόπου ζωής, δεν υπάρχει.

Χρειάστηκε η δημοσιοποίηση της παρέμβασης της Έριν Μπρόκοβιτς («ΤΑ ΝΕΑ») για να σταλεί επιστολή (στην ίδια) με τις ενέργειες στις οποίες θα προβεί το ΥΠΕΧΩΔΕ προκειμένου να σωθεί από τη μόλυνση όχι μόνο η περιοχή που την υφίσταται, αλλά η ανθρώπινη ζωή. Χρειάστηκε να επενδυθεί το δράμα μιας ολόκληρης περιοχής με τα τρυφερά χαρακτηριστικά μιας επτάχρονης και τη συγκινητική φωνούλα της να απευθύνει έκκληση στον Πρωθυπουργό με φράσεις όπως: «Δεν θέλω να πεθάνω από καρκίνο» για να φιλοξενηθεί η υπόθεση στα τηλεοπτικά κανάλια, για την ακρίβεια φιλοξενήθηκε η επτάχρονη ως συγκινητική ατραξιόν, γιατί το ίδιο το πρόβλημα έτυχε μιας τυπικής προβολής. «Το περιβάλλον» ανήκει στα θέματα που, κατά τη χαλύβδινη πεποίθηση των δεινοσαύρων της εγχώριας ενημέρωσης, «δεν πουλάνε». Εκτός αν το έγκλημα είναι πολύ μεγάλο, προσλαμβάνει τις διαστάσεις απειλής για την παγκόσμια κοινότητα, οπότε αλλάζει, αφ΄ ενός ευνοούνται τρομολαγνικά σόου, αφ΄ ετέρου δεν θίγονται συγκεκριμένα συμφέροντα αλλά ορισμένες μεγάλες, αόριστες και απρόσωπες κατηγορίες παραγωγών, βιομηχάνων κ.λπ. Το πρόβλημα τοποθετείται στη γενικότερη κρίση αξιών και θεσμών, καταγγέλλεται το υπερκέρδος των ασυνείδητων, βγαίνουν στην τηλεόραση και ένας-δυο με ονοματεπώνυμο εκ της καταγγελλόμενης κατηγορίας παραγωγών η βιομηχάνων και λένε «εμείς είμεθα τύπος και υπογραμμός και σεβόμαστε τον άνθρωπο, άλλοι χαλούν την πιάτσα» και μένουν όλοι ευχαριστημένοι κι έπειτα από λίγο όλοι ξεχασμένοι… στον κόσμο τους.


Χωρίς τη λάμψη, δουλειά δεν γίνεται

Αυτήν τη φορά να ΄ταν η χολιγουντιανή ηρωική λάμψη του ονόματος της Μπρόκοβιτς, να ΄ταν η λάμψη της παιδικής αθωότητας της επτάχρονης που έγινε εκτυφλωτικά φωτογενής με την έκκλησή της για σωτηρία της ίδιας και των συγχωριανών της από την απειλή του καρκίνου, πάντως οι υπηρεσίες ενεργοποιήθηκαν για το νερό του Ασωπού και ενημέρωσαν την κ. Μπρόκοβιτς για τις ενέργειές τους.

Λίγο αργότερα, ο πρόεδρος της Greenpeace θα ανέφερε στον Παύλο Τσίμα μια σειρά ακόμη από γνωστά «οικολογικά εγκλήματα» για τα οποία ουδείς μιλά και το κράτος ολιγωρεί ή και αδιαφορεί. Αλίμονο, αν δεν τα «υιοθετήσει» μια «λάμψη», χολιγουντιανή ή ό,τι άλλο, κάμερα δεν πέφτει επάνω τους και κρατική υπηρεσία δεν κινείται.