Προσοχή, Κίνα και αδικία

«Λαγνεία, προσοχή» είναι ο τίτλος της ταινίας του Ανγκ Λι που κέρδισε το Χρυσό Λιοντάρι στη Βενετία. Αδικία, προσοχή, θα έβαζα τίτλο στην αμερικανοκινεζική διπλωματία του προέδρου Ζανγκ Γιμού
Ένας τόσο σπουδαίος σκηνοθέτης διαχειρίστηκε τα βραβεία με τόση μικροπολιτική μυωπία. Για έναν εξωφρενικό λόγο. Η ιστορία και πολύ περισσότερο το σενάριο του Ανγκ Λι κατώτερο των περιστάσεων του φεστιβάλ της Βενετίας. Πέντε αντίπαλοί του τοποθέτησαν ψηλότερα τον πήχυ: ο Καναδός Πολ Χάγκις («Η κοιλάδα του Εlah»), ο Γαλλοτυνήσιος Αμπντελατίφ Κεντίς («La Graine et le mulet»), ο Άγγλος Τζον Ράιτ («Εξιλέωση»), ο Κεν Λόουτς («Ιts a free world») και ο Μπράιαν Ντε Πάλμα («Redacted»).

Ενός κακού μύρια έπονται. Λάθος και το βραβείο σκηνοθεσίας στον Μπράιαν Ντε Πάλμα, αφού η περίτεχνη ιστορία «Ι am not there» του Τοντ Χέινς με τα έξι πρόσωπα του Μπομπ Ντίλαν (ανάμεσά τους και η Κέιτ Μπλάνσετ) ήταν το σκηνοθετικό γεγονός της φετινής Μόστρας. Σ΄ αρέσει δεν σ΄ αρέσει, η οπτική του Τοντ Χέινς επιδίδεται σε ρεσιτάλ σκηνοθεσίας.

Λάθος και τα βραβεία ερμηνείας. Η «άγνωστη» Αγγλίδα Κίρστον Γουέρινγκ («Ιts a free world»), το τούρμπο στη μηχανή του Κεν Λόουτς, από τα αποδυτήρια είχε αρπάξει το βραβείο, ακολουθούμενη από την Κίρα Νάιτλι («Εξιλέωση»). Η Κέιτ Μπλάνσετ- σπουδαία δεν λέω- απλώς διεκπεραιώνει με την ίδια πόζα την ταυτοπροσωπία της με τον Μπομπ Ντίλαν. Πάνω κάτω το ίδιο λάθος και στο βραβείο ανδρικού ρόλου. Ο Μπραντ Πιτ σε όλη τη διάρκεια των δυόμισι ωρών, με την ίδια πόζα, πράγμα που αδικεί τόσο τον εξαιρετικό Μάικλ Κέιν (Sleuth) όσο και τον Τζορτζ Κλούνι (Μάικλ Κλέιτον).

Μ΄ ένα λόγο, επτά πασίγνωστοι σκηνοθέτες της Κριτικής Επιτροπής (από τον Ζανγκ Γιμού μέχρι τον Πολ Βερχόφεν και την Τζέιν Κάμπιον) λειτούργησαν ως διπλωμάτες. Προφανώς έσπρωξαν την κινέζικη παραγωγή, επειδή η φλύαρη ιστορία του Ανγκ Λι περιλαμβάνει τρεις, άκρως αισθησιακές και αναλυτικές σκηνές σεξ και επειδή, πλαγίως, συμφιλιώνει το εθνικιστικό κομμάτι του Τσανγκ Καϊσέκ με το κομμουνιστικό του Μάο Τσετούνγκ. Που πα να πει, η Κίνα, εν όψει Ολυμπιακών Αγώνων, αρχίζει να συζητάει επισήμως δύο ταμπού: σεξ και πολιτική. Έτσι και με την εξαίρεση του βραβείου σκηνοθεσίας στον Μπράιαν Ντε Πάλμα, η επιτροπή δεν κατέγραψε την αμερικανική ομοβροντία εναντίον του Μπους. Κινέζος ο πρόεδρος της επιτροπής, κινέζικο το Χρυσό Λιοντάρι. Τι κάνει νιάου νιάου στα κεραμίδια.


Άνθρωπος για όλες τις δουλειές

Μέσα σε τρία χρόνια, δύο Χρυσά Λιοντάρια δόθηκαν στον Ανγκ Λι. Το 2005 με το «Μυστικό στο Βrokeback mountain» και φέτος με το «Λαγνεία, προσοχή». Και στις δύο περιπτώσεις με στέρεες αλλά μέτριες επιδόσεις, κερδίζει τις εντυπώσεις (ακόμα και Όσκαρ) με δύο προκλητικές ιστορίες. Με το ρομάντζο δύο παντρεμένων γκέι καουμπόη στο «Βrokeback mountain» και με εξαντλητικό απαγορευμένο, κινέζικο σεξ στη «Λαγνεία».

Όπου η Τσιού Γουάι, ένα λαχταριστό κορίτσι της αντίστασης (έτσι γενικά, χωρίς πολιτικό προσδιορισμό), εντεταλμένη από την οργάνωση να σκοτώσει, ερωτεύεται με πάθος τον Τόνι Λενγκ, Κινέζο μεγαλοσυνεργάτη των Γιαπωνέζων κατακτητών. Περίπου μικρή παραλλαγή από «Θυρωρό της νύχτας».

Ο Ανγκ Λι από την Ταϊβάν, εγκατεστημένος εδώ και τριάντα χρόνια στη Νέα Υόρκη, πρώτα γίνεται γνωστός με τη χαριτωμένη, αμερικανική, περιθωριακή κομεντί «Γαμήλιο πάρτι» και στη συνέχεια με ευκολία χολιγουντιανού επαγγελματία διεκπεραιώνει πάσης φύσεως παραγωγές. Τη βρετανική ιστορία εποχής «Λογική και ευαισθησία» με σενάριο της Έμα Τόμσον, το κοινωνικό δράμα «Παγοθύελλα» (το καλύτερό του), το γουέστερν «Ride with the devil», τις εναέριες πολεμικές τέχνες «Τίγρης και δράκος» και το κόμικ «Ηulk». Ο κατάλληλος άνθρωπος στην κατάλληλη εποχή.


Τα βραβεία

Χρυσό Λιοντάρι: «Λαγνεία, προσοχή», Ανγκ Λι (Κίνα)

Βραβείο Επιτροπής: (εξ ημισείας) «La Graine et le mulet» Αμπντελατίφ Κεσίς (Γαλλία), «Ι am not there», Τοντ Χέινς (ΗΠΑ)

Σκηνοθεσίας: Μπράιαν Ντε Πάλμα, «Redacted» (ΗΠΑ)

Γυναικείας ερμηνείας: Κέιτ Μπλάνσετ, «Ιam not there» Ανδρικής: Μπραντ Πιτ, «Η δολοφονία του Τζέσε Τζέιμς» Σεναρίου: Πολ Λάβερτι «Ιts a free world» Κεν Λόουτς (Αγγλία)

Νέου ηθοποιού: Χάφσια Χέρζι, «La Graine et le mulet» Φωτογραφίας: Ροντρίγκο Πριέτο, «Λαγνεία, προσοχή» Fipresci (Κριτικών): «La Graine et le mulet» Τιμητικό: Νικίτα Μιχάλκοφ (για το σύνολο του έργου του)