«Ντεπ, το ωραιότερο φρικιό»

Πολιτική είπατε; Με το κιλό. Αλλά, για να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους, ο άνθρωπος που αποθεώθηκε όσο κανείς άλλος στη Βενετία είναι ο παραμυθάς Τιμ Μπάρτον.

Πέντε λεπτά όρθιοι καταχειροκροτούσαν τον Αμερικανό Φελίνι, που η καρδιά του χτυπάει σαν του μικρού παιδιού. «Ο Τζόνι», τον ρώτησα «λειωμένος» από τις συμπληγάδες των θαυμαστών, «ο Τζόνι τι είναι για τον Τιμ Μπάρτον;». Χωρίς να σηκώσει κεφάλι από τα αυτόγραφα που τα υπέγραφε σα να πυροβολούσε με αυτόματο, απάντησε αβίαστα και αυθόρμητα: «Το ωραιότερο φρικιό της υφηλίου».

«Χριστουγεννιάτικος εφιάλτης», «Εντ Γουντ», «Ψαλιδοχέρης», «Βatman» (οι δύο πρώτοι), «Ακέφαλος καβαλάρης», «Βig Fish», «Η νεκρή νύφη», «Ο Τσάρλι και το εργοστάσιο σοκολάτας». Τι να πρωτοθυμηθεί κανείς. Παραμύθια για μεγάλους, ανατριχίλα για μικρούς. «Μην προσπαθείτε να μπείτε στη θέση ενός παιδιού. Απλώς να επιστρέψετε, αν μπορείτε, στην παιδική σας ηλικία. Εγώ πάντως μεγάλωσα με monster movies (ταινίες με τέρατα), με μαγικές ιστορίες που διέθεταν υπόγειους συμβολισμούς. Η Κοκκινοσκουφίτσα λόγου χάριν είναι από τα πιο τρομακτικά παραμύθια που έχω διαβάσει. Ας πούμε, οι παραγωγοί διαφωνούσαν με τον “Χριστουγεννιάτικο εφιάλτη”, πως δηλαδή είναι απαγορευτικό για το παιδί. Δυο χρόνια αργότερα η ίδια ταινία είναι μέσα στις πιο αγαπημένες των παιδιών». Σας περιορίζουν τα στούντιο; «Προσπαθώ να ισορροπώ στην κόψη του ξυραφιού. Ούτε της ανεξάρτητης σκηνής, ούτε με τη φόρμουλα των υπερπαραγωγών. Αμφότερες δεσμεύουν, φυλακίζουν. Στην πρώτη περίπτωση είσαι αιχμάλωτος της κουλτούρας. Στη δεύτερη, των εύπεπτων συνταγών. Επομένως, γκρίζες νησίδες, περισσότερη ελευθερία».

Γιατί τέτοια εμμονή με τον Τζόνι Ντεπ;

«Επειδή προτιμώ ηθοποιούς περίεργους, αλλόκοτους, διαφορετικούς, ιδιαίτερους. Δύο οι κατηγορίες των ηθοποιών. Εκείνοι που παίζουν πάντα το ίδιο, δηλαδή τον εαυτό τους, και οι άλλοι που μπορούν να μεταμορφώνονται σε χαρακτήρες. Ο Τζόνι είναι κομμένος στα μέτρα των παραμυθιών μου». Πώς θα περιγράφατε τα παραμύ θια του Τιμ Μπάρτον; «Αλλόκοτες ιστορίες με πολλούς συμβολισμούς. Εφιάλτες, μυστήριο, τρόμος, σουρεαλισμός. Και επιρροές από παλιές ταινίες με Πίτερ Λόρι, Μπόρις Καρλόφ. Τα τρομακτικά, παγωμένα όνειρα ενός παιδιού». Το «Βig fish» δεν είναι έτσι… «Φυσικά, δεν είναι έτσι, γιατί το έκανα συγκλονισμένος από τον θάνατο του πατέρα μου».

Και οι αγαπημένες σας;

ΙΝFΟ

Η 64η κινηματογραφική Μόστρα της Βενετίας ολοκληρώνεται με τα βραβεία στις 8 Σεπτεμβρίου.
Ίντερνετ: http://www.labiennale.org.

«Όλες έχουν μια θέση στην καρδιά μου. Θα ξεχώριζα “Ψαλιδοχέρη” και “Εντ Γουντ”».

Δεν είναι περίεργο που δεν σας πρότειναν να σκηνοθετήσετε ένα επεισόδιο «Χάρι Πότερ»; «Κάπως αργά γι΄ αυτό. Με προσπέρασαν χωρίς να με κοιτάξουν, κάτι θα ξέρουν».

Και η τελευταία ταινία «Sweeney Τodd» τι ακριβώς είναι;

«Ούτε δράμα ούτε κωμωδία. Φανταστείτε τι θα συμβεί αν οι θεατές γελάνε στις δραματικές σκηνές και προσπεράσουν τις κωμικές. Να το πω πιο απλά. Είναι μια ιστορία τρόμου παλαιάς κοπής με συμπλήρωμα μουσικής. Μιούζικαλ χωρίς χορό και με τον Τζόνι Ντεπ και την Ελένα Μπόναμ Κάρτερ να τραγουδάνε όπως εσείς κι εγώ».

Τα βραβεία τι μέρος καταλαμβάνουν στη ζωή ενός καλλιτέχνη;

«Σπανίως τα Όσκαρ αποδίδουν την αλήθεια. Σπανίως μεγάλες ταινίες που άφησαν τα ίχνη τους στην ιστορία κέρδισαν μεγάλα βραβεία. Τα βραβεία καλλιεργούν τη ματαιοδοξία του ανθρώπου. Κατά τα άλλα, αφήνουν εντελώς αδιάφορη την περιπέτεια του κινηματογράφου».

Μα, ήρθατε στη Βενετία για να παραλάβετε το Χρυσό Λιοντάρι για την προσφορά ολόκληρου του έργου σας.

«Αυτό είναι διαφορετικό. Μια τέτοια διάκριση στη Βενετία δεν έχει απολύτως τίποτα να κάνει με το εμπόριο και τα ταμεία. Χωρίς ιδιοτέλεια το Λιοντάρι, ανιδιοτελής κι εγώ».


«Δεν θέλω να με καταπιούν τα εφέ»

Η νέα τεχνολογία καταλαμβάνει μικρό μέρος στην αισθητική σας; «Όλα τα πράγματα έχουν δύο όψεις. Την καλή και τη διαβολική. Έτσι και με τα οπτικά εφέ. Προσπαθώ να τα αξιοποιώ μετρημένα, ανθρώπινα. Να μη με καταπιούν. Τότε είσαι σκλάβος της τεχνολογίας. Τότε η ταινία είναι σκηνοθετημένη από τους προγραμματιστές και τους κομπιουτεράδες. Το ίδιο και με το χρήμα. Να κερδίζεις, το καταλαβαίνω. Όμως να μη γίνεσαι αιχμάλωτος της απληστίας. Το ίδιο και με τις υπερπαραγωγές. Περισσότερη τεχνολογία, λιγότερη ουσία. Μπουκώνεις, φουσκώνεις. Το μέτρο είναι το άριστο».