Η ντροπή του Σουνίου

Τα καλοκτισμένα τείχη του Σουνίου προστάτευαν τον μαρμάρινο ναό του Ποσειδώνα και ήταν άλλοτε η βιτρίνα της Αθήνας για όσους πλησίαζαν από τη θάλασσα. Σήμερα είναι μισογκρεμισμένα και θαμμένα σε τόνους αδιαφορίας. Στη σκιά του ναού του Ποσειδώνα εξελίχθηκε κάποτε ένας μεγάλος οχυρωμένος οικισμός που μένει σήμερα ημιανεσκαμμένος και στο έλεος των καιρών.

Μια αρχή για να δοθεί τέρμα στην εικόνα εγκατάλειψης που εμφανίζουν τα ετοιμόρροπα τείχη του φρουρίου του Σουνίου, που βρίσκονται κατακρημνισμένα λίγα μέτρα από τον πολυφωτογραφημένο ναό του Ποσειδώνα, επιχειρεί το υπουργείο Πολιτισμού με την αναστήλωση ενός μικρού τμήματός τους.

Η πρώτη επέμβαση περιορίζεται σ΄ ένα μικρό, αλλά καίριο σημείο του τείχους μήκους 40 μ. που αντιπροσωπεύει το 1/10 του μήκους των τειχών του φρουρίου. Βρίσκεται όμως ακριβώς δίπλα στη σημερινή αυθαίρετη είσοδο που οδηγεί πάνω από μισό εκατομμύριο επισκέπτες προς τον μαρμάρινο ναό. «Στην πραγματικότητα ο κόσμος που ανεβαίνει προς τον ναό του Σουνίου περνάει μέσα από το γκρεμισμένο τείχος», είπε χαρακτηριστικά ο γενικός διευθυντής Αναστηλώσεων Δημοσθένης Ζιρώ, που εισηγήθηκε τη μελέτη αναστήλωσης στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο. Σ΄ αυτή προβλέπονται ολοκλήρωση της ανασκαφής, διότι το μισό τείχος παραμένει θαμμένο στο έδαφος και δεν έχει ποτέ αποκαλυφθεί πλήρως, αποψίλωση από άγρια βλάστηση και βράχους, εγκατάσταση συστήματος απορροής υδάτων, συγκέντρωση του διάσπαρτου αρχαίου οικοδομικού

Λόγω του ετοιμόρροπου του τείχους, που έπαθε αρκετές ζημιές στους μεγάλους σεισμούς των τελευταίων ετών και διαβρώθηκε από τα νερά της βροχής, τοποθετήθηκαν σε πολλά σημεία μεταλλικές αντηρίδες για τη στήριξή του

υλικού που αναμένεται να βρεθεί κάτω από τις επιχώσεις του τείχους και εν τέλει αναστήλωσή του, με την προσθήκη και νέων λίθων από ντόπια πέτρα.

Το έργο έχει προϋπολογισμό 300.000

ευρώ, που έχουν εξασφαλισθεί από την αναδιανομή των υπολοίπων του Γ΄ Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης. Υπολογίζεται ν΄ αρχίσει άμεσα, να ολοκληρωθεί σε δύο χρόνια και να δώσει πολύτιμες πληροφορίες για ένα από τα πιο σημαντικά, ωραία και ισχυρά οχυρά της Αρχαίας Αττικής.

Η αρχαιολόγος Μαρία Οικονομάκουπου πέθανε πρόωρα πριν από λίγους μήνες- έκανε τεράστιες προσπάθειες για τον καθαρισμό και την ταυτοποίηση των διάσπαρτων και κατακρημνισμένων λίθων του τείχους που ήταν ορατοί και τώρα μπήκαν στη σειρά κοντά στις θέσεις που ανήκουν, αλλά έφυγε με το παράπονο ότι δεν της δόθηκαν τα μέσα για να κάνει την κανονική ανασκαφή, διερεύνηση και αποτύπωση, για να αποκαλυφθεί η εσωτερική παρειά του τείχους και η αρχική στάθμη του εδάφους. Η έγκριση των εργασιών καθυστέρησε.


Κατοικείται από τη νεολιθική εποχή

Λέξη προελληνική, που σημαίνει «ασήμι», το Σούνιο, η νοτιοανατολικότερη άκρη της ηπειρωτικής Ελλάδας και όλης της Βαλκανικής Χερσονήσου, κατοικείται ήδη από τη νεολιθική εποχή. Αποτέλεσε κέντρο λατρείας αρχικά μιας γυναικείας θεότητας από τα μυκηναϊκά χρόνια και με την πάροδο του χρόνου εξελίχθηκε σε ιερό της Σουνιάδας Αθηνάς. Ο ναός του Ποσειδώνα από λευκογάλανο μάρμαρο Αγριλέζας με τις λεπτές δωρικές κολόνες του 450 π.Χ. διαδέχθηκε παλαιότερο πώρινο ναό της αρχαϊκής εποχής, που κατέστρεψαν οι Πέρσες κατά την εισβολή στην Αττική. Λίγα χρόνια μετά, το 413 π.Χ. και εξαιτίας της ανάγκης των Αθηναίων να οχυρώσουν την Αττική στη διάρκεια του Πελοποννησιακού Πολέμου, ο λόφος με το ιερό του Ποσειδώνα οχυρώθηκε με διπλά ισοδομικά τείχη, μήκους περίπου μισού χιλιομέτρου και ενισχύθηκε με τετραγωνικούς πύργους ανά 50 μέτρα, ώστε να προστατευθεί το ιερό αλλά και το λιμάνι προς την πλευρά όπου σήμερα βρίσκεται το ξενοδοχείο Αιγαίον και όπου τότε υπήρχαν προβλήτες, νεώσοικοι για τα εμπορικά πλοία που έφερναν σιτάρι αλλά και πολεμικά πλοία, έτοιμα να εξορμήσουν στο κυνήγι των πειρατών και των εχθρών.