Με ξεναγό τον Μπαλζάκ

Τo διήγημα του Ονορέ ντε Μπαλζάκ «Άγνωστο αριστούργημα» ξεκολλάει από τις τυπωμένες σελίδες (Εκδόσεις Άγρα, μετάφραση Δημήτρη Δημητριάδη), για να ζωντανέψει στους χώρους του Μουσείου Μπενάκη.

Η ιδέα της διαφορετικής ανάγνωσης είναι του Γρηγόρη Χατζάκη, ο οποίος έχει κάνει αισθητή την είσοδό του στον θεατρικό χώρο με την πρώτη του δουλειά, όταν πριν από δύο χρόνια ανέβασε το σενάριο των Βιμ Βέντερς- Πέτερ Χάντκε «Τα φτερά του έρωτα» μέσα σε ένα λεωφορείο που κυκλοφορούσε στους δρόμους της πόλης. Στη δεύτερη δουλειά που ετοιμάζει τώρα, η περιήγηση θα γίνει στο φουαγιέ, στους διαδρόμους, στις αίθουσες και στο αμφιθέατρο του Μπενάκειου. Για την ιδιαιτερότητα επιλογής του χώρου απαντάει το ίδιο το περιεχόμενο του έργου, που καταπιάνεται με την αγωνία του καλλιτέχνη- δημιουργού.

ΙΝFΟ

Στο Μουσείο Μπενάκη (Κουμπάρη 1, τηλ. 210 3644831). Από 7 έως 30 Σεπτεμβρίου, ώρες παραστάσεων: 20.00 και 21.30.

Το πλαίσιο μέσα στο οποίο κινείται ο δημιουργός της «Ανθρώπινης κωμωδίας» για να χειριστεί τα αισθητικά ζητήματα που τον απασχολούν είναι μια απλή ιστορία αφάνταστης γοητείας και κομψότητας. Επινοεί τη συνάντηση τριών ζωγράφων. Ενός μεγάλου σε ηλικία και κύρος, του ζωγράφου Φρενχόφερ, που ήταν πηγή έμπνευσης και γνώσης για τους νέους. Ενός νεώτερου, αλλά ήδη αναγνωρισμένου, του Φρανσουά Πορμπίς και ενός φτωχού, νεοφώτιστου, ο οποίος κάνει τα πρώτα του βήματα, του Νικολά Πουσενά, που αργότερα γίνεται ο κύριος εκφραστής του γαλλικού κλασικισμού. Δεν θα μπορούσε να λείπει και μια γυναίκα, η Ζιλέτ, η οποία εισχωρεί ανάμεσά τους, ανάμεσα στη ματαιοδοξία και στον έρωτα, ώσπου ένα «άγνωστο» αριστούργημα απειλεί να πάρει τη θέση της στη ζωή του καλλιτέχνη.

Πώς γίνεται όλο αυτό παράσταση; Ο νεαρός σκηνοθέτης στήνει ένα θεατρικό δρώμενο με τη μορφή ξενάγησης που παρακολουθούν όρθιοι οι θεατές. Θίασος και κοινό θα συναντηθούν στο φουαγιέ του Μουσείου. Ένας d.j. σαν σε ζωντανή ραδιοφωνική εκπομπή θα δίνει στοιχεία για την ιστορία, την τέχνη, τα πρόσωπα, τα έργα. Όταν αρχίσει η περιδιάβαση στους χώρους του Μουσείου θα έχουν προστεθεί μερικοί γνωστοί πίνακες, όπως η «Μόνα Λίζα» του Ντα Βίντσι, η «Αφροδίτη» του Μποτιτσέλι, η «Μέριλιν» του Γουόρχολ, μπροστά στους οποίους θίασος και θεατές θα σταθούν, θα ακούσουν, θα δουν. Σταδιακά θα φτάσουν στο αμφιθέατρο όπου θα γίνει μια σουρεαλιστική διάλεξη (προσθήκη στο πρωτότυπο κείμενο). Ένα κωμικό ιντερμέτζο πάνω σε καλλιτεχνικά ζητήματα και ερωτήματα που επιδέχονται πολλαπλές απαντήσεις.


Αναδρομή στην τέχνη

Με το «Άγνωστο αριστούργημά» του (1831), ο Μπαλζάκ επηρέασε μερικούς από τους μεγάλους καλλιτέχνες του 19ου και 20ού αιώνα. Δεν είναι τυχαίο ότι ο Πάμπλο Πικάσο, 100 χρόνια αργότερα, στα μέσα της δεκαετίας του 1930, εγκαταστάθηκε στο μέγαρο όπου διαδραματίζεται η ιστορία και εκεί ζωγράφισε την «Guernica». Εκατόν εβδομήντα έξι χρόνια μετά τη συγγραφή του, αυτό το κομψοτέχνημα λόγου και βαθιάς ηδύτητας, ανασύρεται από έναν νεαρό καλλιτέχνη, ο οποίος θα επιχειρήσει μέσω αυτού να επικοινωνήσει με τον σημερινό άνθρωπο. Με μια ομάδα ηθοποιών και με τη χρήση σύγχρονης τεχνολογίας, ο Γρηγόρης Χατζάκης κάνει μια αναδρομή στην τέχνη, προσεγγίζοντας όλα σχεδόν τα καλλιτεχνικά ρεύματα, όλες τις μορφές, από λογοτεχνία μέχρι ζωγραφική και από μουσική μέχρι κινηματογράφο. Έτσι κι αλλιώς, η φράση του Μπαλζάκ «σκοπός της τέχνης δεν είναι να αντιγράφει τη φύση, αλλά να την εκφράζει» πάντοτε θα συνδέεται με τις αγωνίες των καλλιτεχνών κάθε εποχής. Παίζουν οι Κλέων Γρηγοριάδης, Μάκης Μπενάκης, Ρόζα Προδρόμου και 15 ακόμα ηθοποιοί.