Επιφυλλίδα

Μεγαλώνουμε αλλά με συγκαιρινούς και φίλους

Το γήρασμα του σώματος και της μορφής/ είναι πληγή από φρικτό μαχαίρι…» (Κ.Π. Καβάφης) Πάνε κι έρχονται τα καλοκαίρια, φεύγει γλιστράει ο καιρός και περνάν τα χρόνια, έτσι λέμε, όμως αργά ή γρήγορα το καταλαβαίνουμε ότι τα χρόνια μας δεν πάνε πουθενά, πάνω μας κάθονται.

Και χαλαρώνει λίγο λίγο το κορμί, χάνει το σφρίγος του, ξασπρίζουν γένια και μαλλιά και ξεθυμαίνει η ορμή του.

Σιγά, σιγά. Κι αυτό το σιγανό περπάτημα του χρόνου, το αργό του πέρασμα είναι σωτήριο. Γιατί εξίσου αργά και δίχως πανικό συνειδητοποιεί ο άνθρωπος επάνω του ποικίλες αλλαγές και αναπόφευκτες μεταβολές. Έτσι, προλαβαίνει και να τις χωνεύει, και προπάντων να τις καβατζάρει. Δύσκολα, πολλές φορές, και αγκομαχώντας, αλλά τελικά τα καταφέρνει.

Παρ΄ όλα αυτά, «το γήρασμα του σώματος και της μορφής» θα ήταν πραγματικά αβάσταχτη πληγή, αν δεν γερνάγαμε μαζί με τους ανθρώπους της γενιάς μας, παλιούς μας φίλους (ή εχθρούς, δεν έχει σημασία πια), πρόσωπα της ηλικίας μας αγαπημένα (ή, παλαιόθεν μισητά), που στην παράλληλη πορεία του κοινού μας βίου, και τους ζηλέψαμε, και τους φθονήσαμε, τους θαυμάσαμε, τους προδώσαμε ή και μας πρόδωσαν.

Μεγαλώνουν κι αυτοί μαζί μας, παρηγοριά και βάλσαμο. Τους πολιορκούν κι αυτούς τα χρόνια και κανένας τους δεν μένει αγέραστος: όσοι καθήσαμε δίπλα δίπλα σε θρανία, γαλουχηθήκαμε με τις ίδιες θεωρίες, τα τραγούδια, τις ιδέες, παθιαστήκαμε και συγκρουστήκαμε μαζί τους. Όλα, κρίκοι που δένουν τους ανθρώπους της κάθε εποχής και τους σφραγίζουν. (Φαντάζετε να μεγαλώναμε μονάχα εμείς, ενώ αυτοί να παραμέναν νέοι; συφορά χειρότερη δεν θα υπήρχε).

Όχι, όχι. Ακόμα και οι δόξες του καιρού μας (λαμπρά αστέρια, καλλιτέχνες, ρωμαλέοι αθλητές), τους παίρνουν κι αυτούς τα χρόνια. Φυραίνει το κορμί τους, ασπρίζουν τα μαλλιά και η μορφή τους ξεθωριάζει· απογερνούν κι εκείνοι, μαζί με όλους της γενιάς τους.

Η ευεργετική αυτή συμπόρευση, η «σύσσωμη» οδοιπορία κάνει τον δρόμο λιγότερο μοναχικό, αλαφρώνει τις ανηφοριές και απαλύνει την ανθρώπινη μοίρα, την αδήριτη.

Γιατί με αυτόν τον κόσμο, τον συγκαιρινό μας, με πρόσωπα γνωστά τηςεποχής μας κάνουμε οι άνθρωποι το νιτερέσο μας. Επάνω τους προβάλουμε τις δικές μας αλλαγές, τις συγκρίνουμε και τις μετράμε. Σαν σε καθρέφτη. Αυτοί λοιπόν μας νοιάζουν πιο πολύ. Ούτε οι περασμένοι ούτε, πολύ περσότερο, οι μελλούμενοι.

Από την άποψη αυτή, συλλογίζομαι πως ίσως να αισθάνονται κάπως διχασμένοι και παρείσακτοι- παράκαιροι, οπωσδήποτε- όσοι με διάφορες μεθόδους και άλλες τεχνικές μεταπηδούν σε νεαρότερα επίπεδα του χρόνου. Είναι σαν να προδίδουν την εποχή τους και να μπαίνουν σε χωράφια ξένα. Και αναρωτιέμαι αν, αποκομμένοι από τον παλιό τους εαυτό και από τους ανθρώπους της γενιάς τους, αν, λέω, άραγε θα νιώθουν μετέωροι και ξένοι.

Δεν ξέρω, και βαριές κουβέντες ας μη λέω. Όπως, επίσης, αγνοώ αν ένα μυαλό νεανικό μπορεί να αντισταθμίσει το γήρασμα του σώματος. (Μπα, ίσως να πρόκειται για ακόμα μεγαλύτερη τυραννία).

Αυτό που ξέρω, πάντως, είναι πως οι άνθρωποι παραγκωνίζοντας το «τώρα», γυρίζουν στο παρελθόν και αναζητούν, νοσταλγικά, τα πέντε- δέκα χρόνια πριν. Και ύστερα από πέντε- δέκα χρόνια, θα κάνουν το ίδιο, πάλι: θα αδιαφορήσουν για το «τότε» και θα αναζητήσουν, νοσταλγικά, το παρωχημένο πλέον «τώρα». Τι ανοησία!

Ο Κώστας Λογαράς είναι συγγραφέας