Επιφυλλίδα

Καλοκαίρι και ανθρώπινες σχέσεις

Δεν υπάρχει μεγαλύτερη δοκιμασία για τις ανθρώπινες σχέσεις από το καλοκαίρι. Το παρατηρείς σε οποιαδήποτε συντροφιά, είτε πρόκειται για μια παρέα φίλων είτε πρόκειται για ένα ζευγάρι με τα παιδιά του. Κάτω από μια τέντα ή στις καρέκλες ενός εστιατορίου. «Να χαλαρώσουμε λιγάκι», τους ακούς να λένε όλο τον χειμώνα και είναι σαν να συνομολογούν πως ζητούν μια πρόσθετη δοκιμασία για τα νεύρα τους. Η μόνη διαφορά είναι πως ενώ τους υπόλοιπους μήνες το κουτσομπολιό έχει έναν χαρακτήρα επιθετικό, βάρβαρο, απάνθρωπο, τους καλοκαιρινούς γίνεται λιγότερο καταδικαστικό, σχεδόν καλοπροαίρετο. Σάμπως ό,τι λέγεται προορίζεται να ξεχαστεί και από κείνους που κουτσομπολεύουν κι από κείνους που τους ακούνε. Θα φανεί ίσως περίεργο αλλά για τις παραπάνω παρατηρήσεις έπαιξε ρόλο το βλέμμα μιας γυναίκας. Έντεκα η ώρα πρωινή σε καφετέρια παραλίας ενός πασίγνωστου νησιού. Έρχεται ο σερβιτόρος για την παραγγελία και η γυναίκα κοιτάζει τον άντρα της (έναν αγαθούτσικο με τη φαλάκρα του) σαν να του λέει ότι ήρθε η ώρα να της επιβεβαιώσει ότι το καλοκαίρι θα είναι όπως της είχε υποσχεθεί. Κάτι δηλαδή απλό καθημερινό, αμελητέο, μεταβάλλεται σε κεφαλαιώδους σημασίας, σε μια σχέση που, καθώς φαίνεται, ένας πνιγηρός αλλά αμοιβαίος αλληλοέλεγχος θα την έχει φθείρει σε όλα τα επίπεδα. Και οι δυο τους θα ένιωθαν πως η φυγή σήμαινε ανεμελιά, για να καταλάβουν πως, θεριεμένη όσο ποτέ, παρουσιάζεται η απαίτηση του ενός για τον άλλον να είναι εντάξει, άψογος, στην τρίχα. Και είναι τόσες οι αφορμές να κατηγορήσει ο ένας τον άλλον για ολιγωρία, έστω κι αν άλλοι έχουν την ευθύνη. Τα εισιτήρια, το αυτοκίνητο που δεν πήγε για σέρβις, τα παράθυρο που δεν έχουν σίτες, η θάλασσα που παρ΄ όλες τις διαβεβαιώσεις δεν απλώνεται απέραντη μπροστά τους, μετά βίας να δεις μιαν ακρούλα της. Λες και τέλεια αν λειτουργούσαν όλα αυτά, κάτι πάλι θα ενοχλούσε, για να μεταβληθεί σε απόδειξη της ξεχαρβαλωμένης τους της σχέσης. Μιας σχέσης που δεν έχει εισιτήριο, σέρβις και θέα στο απέραντο της θάλασσας. Τι έφταιξε; Τι έφταιξε Μαρία, Δημήτρη, Έλλη, τι έφταιξε κυρία μου εκείνο που έζησα στο βλέμμα σας σε ένα πρωινό του καλοκαιριού;

Ίσως γιατί όταν τα πράγματα οργανώνονται έξω απ΄ τον χτύπο της καρδιάς, εκδικούνται. Αυτός ο χτύπος ο πάντα ανήσυχος, ευμετάβλητος, ακαταστάλαχτος, σκοτεινός. Ένα λάθος στον ρυθμό και μεταβάλλεται αυτοστιγμεί ό,τι ανέκρουε τον προσωπικό ύμνο της ευτυχίας σε πένθιμο της δυστυχίας εμβατήριο. Όταν δεν λαμβάνουμε υπ΄ όψιν μας τον προβληματικό και ταλαιπωρημένο εαυτό μας, είναι σίγουρο πως θα σκοντάψουμε με τον δραματικότερο τρόπο σ΄ αυτό προπαντός που θέλουμε να αποφύγουμε. Μόνο η συνείδηση ότι τα πράγματα δεν «διακόπτουν» μπορεί να ενεργοποιήσει τις δυνάμεις για τη βελτίωσή τους.

Ένας άνθρωπος που νιώθει ότι καμια αλλαγή, καμια μετακίνηση, κανένα ταξίδι δεν πρόκειται να καθησυχάσει την αγωνία του, υπάρχει ασφαλέστερη βεβαιότητα να ξεκουραστεί, σε σχέση με εκείνον για τον οποίον οι διακοπές είναι συνώνυμες με την απέκδυση του εαυτού του.

OΘανάσης Θ. Νιάρχος είναι ποιητής, συνεκδότης του περιοδικού «Η Λέξη».