Όταν Έλληνες, Άραβες και Εβραίοι ζούσαν αρμονικά

Στην πιο «σκοτεινή» (λογοτεχνικά) περίοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, κοντά στο 1700 μας ταξιδεύει, με βάση πραγματικά στοιχεία, ένα ελληνικό ιστορικό μυθιστόρημα
«Βράκες, καφτάνια, φουστανέλες, κελεμπίες, ράσα, φράγκικες φορεσιές. Σαρίκια, φέσια, καλπάκια και σκούφοι, καλυμμαύχια, καπέλα κάθε λογής, πού και πού κανένα γιασμάκι (φερετζές)…». Χρώματα: αυτό φαίνεται να είναι το κοινό τόσο διαφορετικών λαών (Έλληνες, Αρμένιοι, Άραβες, Σέρβοι, Εβραίοι) που ζούσαν στην Οθωμανική Αυτοκρατορία στα τέλη του 17ου αιώνα.

Σ΄ αυτά τα χρώματα, σ΄ αυτήν την «σκοτεινή» ιστορική περίοδο εστιάζει το ιστορικό μυθιστόρημα «Δαχτυλίδι σε μαύρο βελούδο» της Αγγελικής Π. Νικολοπούλου (Εκδόσεις Κασταλία). Στο επίκεντρο της ιστορίας της συγγραφέως είναι ο Ζωρζής Μαύρος, γόνος οικογένειας από τη Χίο που δραστηριοποιήθηκε στο εμπόριο και κατάφερε να απλώσει τις δραστηριότητές του, τέλη του 17ου- αρχές του 18ου αιώνα σε Σμύρνη και Κωνσταντινούπολη.

Τι έκανε την επί 32 χρόνια εκπαιδευτικός Αγγελική Π. Νικολοπούλου, με διδακτορικό για την Παιδεία στα χρόνια της Τουρκοκρατίας, να ασχοληθεί με την Χίο κοντά στο 1700; «Για ένα εξάμηνο το νησί πέρασε στα χέρια των Ενετών» εξηγεί στα «ΝΕΑ». «Και ήθελα να δώσω την εικόνα τού τι συνέβη τότε μέσα από τις σχέσεις των ανθρώπων αλλά και τις πράξεις τους-από εκείνες κρινόμαστε άλλωστε». Οι ήρωές της είναι δυναμικοί «για να υποστηρίξουν σταδιοδρομίες στις οποίες θα διέπρεπε ένας ραγιάς, όπως ο έμπορος ή ο κληρικός- δάσκαλος». Παράλληλα ήθελε μέσα από τους χαρακτήρες να δείξει πως, αν και θεωρούνταν από τους Τούρκους πολίτες β΄ κατηγορίας, ήταν άνθρωποι δραστήριοι. Μέσα από εκείνους δε ο αναγνώστης παρακολουθεί ακόμη και τις πολιτικές ζυμώσεις στο παλάτι του Σουλτάνου.

Στις πρώτες σελίδες ο Ζωρζής Μαύρος πηγαίνει σ΄ έναν σαράφη- Εβραίο ενεχυροδανειστή- με το σμαραγδένιο δαχτυλίδι της μάνας του, για να το αφήσει ενέχυρο. Εκείνος το τοποθετεί πάνω σε μαύρο βελούδο

ΙΝFΟ

«Δαχτυλίδι σε μαύρο βελούδο» της Αγγελικής Π. Νικολοπούλου, Εκδόσεις Κασταλία, Σελ. 424

(εξ ου και ο τίτλος του βιβλίου) για να το περιεργαστεί και να το εκτιμήσει. Κάπως έτσι, με εξεταστική ματιά, θέλησε να δει τη ζωή, τη συνύπαρξη, τις σχέσεις των ανθρώπων, «και επίσης τη θέση της γυναίκας, είτε αυτή είναι Ελληνίδα είτε είναι Τουρκάλα» η κ. Νικολοπούλου. Της συγγραφής προηγήθηκε έρευνα. «Πρέπει να υπάρχει αληθοφάνεια, πολύ δε περισσότερο όταν αναφέρονται στο βιβλίο υπαρκτά πρόσωπα», εξηγεί.

Το μυθιστόρημα «Δαχτυλίδι σε μαύρο βελούδο» είναι η πρώτη απόπειρα της συγγραφέως στο συγκεκριμένο είδος. Ώς τώρα είχε γράψει βιβλία για εφήβους: «Το τέλος ενός Θρύλου» (για τη Μικρασιατική Καταστροφή), «Του ονείρου μας η γη» (για την εγκατάσταση των προσφύγων στην Ελλάδα), «Το παλιό ναυάγιο» (για την αρχαιοκαπηλία).