«Φτάσαμε πια να μην κουβεντιάζουμε»

Μια συναυλία κάτω από την Ακρόπολη. Αυτό ονειρευόταν μαζί με τον Κισλόφσκι, μετά τα «Τρία χρώματα», ο Πολωνός συνθέτης Ζμπίγκνιεφ Πράισνερ. Και ήρθε η ώρα να το κάνει…

O Ζμπίγκνιεφ Πράισνερ ανησυχεί για πολλά πράγματα. Δείχνει προβληματισμένος και για την ακρίβεια. Καθόλου αισιόδοξος. «Αισθάνομαι άβολα», λέει. «Πολύ άβολα στ΄ αλήθεια, που κάθομαι εδώ τώρα και μιλάω για διάφορα πράγματα». Γιατί όμως ένας άνθρωπος της μουσικής- ένας συνθέτης από τους πιο διάσημους της εποχής του, με δυνατή κινηματογραφική ηχώ και παγκόσμια εμβέλεια, ο άνθρωπος που μαζί με τον Ρink Floyd Ντέιβ Γκίλμορ συγκέντρωσε πρόσφατα σε συναυλία 84.000 ανθρώπους για να τον δουν- έχει λόγους να ανησυχεί;

«Επειδή όλα αυτά που συμβαίνουν γύρω δεν συμβαίνουν για καλό». Θα έλεγες πως είχε χθες ένα κακό προαίσθημα. Λίγο αργότερα καιγόταν η Καισαριανή. «Δεν πιστεύω ότι η μουσική και ο πολιτισμός γενικότερα μπορούν να αλλάξουν τα πράγματα». Και τι κάνει τότε ο καλλιτέχνης; Παραιτείται; «Όχι βέβαια. Έχει υποχρέωση να είναι παρών και να μιλάει». Το πολωνέζικο πείσμα άστραψε στο βλέμμα του.

Η μουσική του, ένας κυματισμός από ρομαντικούς αιθέριους ήχους- που σημάδεψαν τις ταινίες του Κισλόφσκι και όχι μόνο- κάνει καλή

ΙΝFΟ

Ο Ζμπίγκνιεφ Πράισνερ στο Ηρώδειο, στις 4 Σεπτεμβρίου. Εισιτήρια: 40, 70, 100, 150 ευρώ (http:
//wwwi-ticket. gr και 210-6786.000).

δουλειά. Ο ίδιος ο Πράισνερ επικαλείται τον Μποντλέρ, που είχε πει πως ο άνθρωπος έχει χρέος να αφήνει το σημάδι του φεύγοντας από τη ζωή. «Αυτό προσπαθώ και εγώ να κάνω», λέει ο Πράισνερ. «Να αφήσω το σημάδι μου». «Θυμάμαι καλοκαίρια της δεκαετίας του ΄60 που πηγαίναμε στο χωριό του παππού και δεν είχε καν ρεύμα, τότε. Μέσα σε 40 χρόνια, ο κόσμος έχει e-mail και i-pod και όλα αλλάζουν πολύ γρήγορα. Όλο και λιγότερο βλεπόμαστε, δεν κουβεντιάζουμε, δεν σκεφτόμαστε, δεν γράφουμε ωραία γράμματα πια. Είμαστε όλο και πιο μοναχικοί, πιο μόνοι». Ας μην αναρωτιέται κανείς για τη νοσταλγική φλέβα στη μουσική του. Είναι στο πετσί του. Μήπως για όλα φταίει η τεχνολογία; «Φταίει η τεχνολογία, όταν ελέγχει αυτή τον καλλιτέχνη. Η τεχνολογία πρέπει να συμπληρώνει την ορχήστρα, όχι να την αντικαθιστά».

Ο Πράισνερ δεν βλέπει φως ούτε από τη νέα γενιά. «Υπάρχει κρίση στη σύγχρονη μουσική σκηνή, μεγάλη κρίση. Δείτε γύρω. Οι παλιοί είναι στα πράγματα. Ο Στινγκ με τους Ρolice, ο Φιλ Κόλινς με τους Genesis… Αυτοί έχουν επιτυχία. Οι άνω των 60. Δεν θέλω να σχολιάσω, απλά μου φαίνεται παράξενο. Φαίνεται πως οι μεγάλοι έχουν περισσότερο ταλέντο».

Ο Πολωνός συνθέτης, πάντως, επιλέγει δίπλα του- στο νέο έργο και στη συναυλία στο Ηρώδειο- να έχει μια νέα φωνή: την Τερέζα Σαλγκέιρο των Μadredeus. «Με ενδιαφέρει πάντα ο καλλιτέχνης με τον οποίο συνεργάζομαι να έχει έντονη προσωπικότητα», εξηγεί.

Οι ηχογραφήσεις του με μουσικές για τον κινηματογράφο έχουν κάνει ρεκόρ. Η τριλογία – «Τρία χρώματα» του Κισλόφσκι- έχει ξεπεράσει τα 700.000 αντίτυπα. Το «Silence, Νight & Dreams», το νέο του έργο που θα κυκλοφορήσει τον Σεπτέμβριο, είναι γραμμένο για ορχήστρα, χορωδία, σολίστες οργάνων και φωνή και βασίζεται σε κείμενα από το Βιβλίο του Ιώβ, το κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο. Στις 4 Σεπτεμβρίου ο συνθέτης θα έχει μαζί του στο Ηρώδειο την Ορχήστρα Σύγχρονης Μουσικής της ΕΡΤ υπό τη διεύθυνση του Ανδρέα Πυλαρινού και την Τερέζα Σαλγκέιρο. Η συναυλία του, κάτω από την Ακρόπολη, θα είναι εφ΄ όλης της ύλης.
Όνειρο ζωής για τον Κισλόφσκι

Το σινεμά δεν παύει στιγμή να τριγυρνά στο μυαλό του Ζμπίγκνιεφ Πράισνερ (από τότε, από τα χρόνια του Κισλόφσκι και των ταινιών «Τρία χρώματα»). «Ονειρεύομαι κάποια στιγμή να επιστρέψει ο Μπέργκμαν. Και, ναι, θα ήθελα πολύ να συνεργαζόμουν μαζί του». Δεν παρέλειψε τον Κισλόφσκι: «Κάποτε είχαμε μαζί την ιδέα να πούμε την ιστορία μιας ζωής μέσα από ένα κονσέρτο και θέλαμε η πρεμιέρα να γίνει κάτω από την Ακρόπολη». Ο Κριστόφ Κισλόφκσι… Μεγάλος απών! Ο Πράισνερ θα τον τιμήσει ακριβώς εκεί όπου σχεδίαζαν να παρουσιάσουν τη δουλειά τους.