ΤΟ ΤΟΡ 10 ΤΟΥ ΝΗΣΙΟΥ

1. Το Βενετσιάνικο Κάστρο
Το εντυπωσιακό Κάστρο στεφανώνει μια από τις ωραιότερες Χώρες του Αιγαίου. Ανήκε στην οικογένεια Κουιρίνι και κτίστηκε τον 13ο αιώνα πάνω στα ερείπια του βυζαντινού κάστρου, το οποίο με τη σειρά του είχε κτιστεί πάνω στα ερείπια της αρχαίας ακρόπολης. Είναι τύπος οχυρωμένου οικισμού, όπου οι εξωτερικοί τοίχοι των σπιτιών δημιουργούν τείχος με μικρά παράθυρα και πολεμίστρες. Πρόσφερε προστασία από τις επιθέσεις των πειρατών, αλλά σηματοδότησε και τη γέννηση του οικισμού. Από εδώ σιγά σιγά τα σπίτια άρχισαν να «ξεχειλίζουν», φθάνοντας σήμερα μέχρι τις παρυφές του λόφου στο λιμάνι του Πέρα Γιαλού. Η μοναδική είσοδος στο κάστρο βρίσκεται στη νότια πλευρά του. Στο εσωτερικό του υπάρχουν δύο κατάλευκες εκκλησιές με περίτεχνα καμπαναριά: Στην τοξωτή είσοδο, με τους θυρεούς των Κουιρίνι, βρίσκεται η Παναγιά του Κάστρου (1853) και στη δεξιά άκρη ο Άγιος Γεώργιος (1790).

info

Η είσοδος είναι πάντα ελεύθερη και αρκετοί είναι αυτοί που μετά την ολονύχτια διασκέδαση σπεύδουν να απολαύσουν το μαγικό θέαμα του ήλιου όταν αναδύεται μέσα από το πέλαγος.

2. Η Παναγιά η Πορταΐτισσα
Κατάλευκη, με εντυπωσιακό καμπαναριό και ασημένιο τρούλο, η Παναγιά η Πορταΐτισσα βρίσκεται κάτω από το Κάστρο, στη θέση Ροδιά, το ποιητικό τοπωνύμιο που προέκυψε από το δέντρο που υπήρχε στον περίβολο της εκκλησίας. Ιδρύθηκε το 1762 από τον όσιο Άνθιμο και έχει ξυλόγλυπτο εικονοστάσι επενδεδυμένο με λεπτό φύλλο χρυσού. Σύμφωνα με την παράδοση η εικόνα του ναού είναι αποτύπωμα από την εικόνα της Μονής Ιβήρων του Αγίου Όρους, το οποίο προέκυψε όταν έβαλαν την εικόνα πάνω από το ξύλο και αυτή αποτυπώθηκε μόνη της. Δίπλα στον ναό στεγάζεται εκκλησιαστικό μουσείο με παλιές εικόνες και κειμήλια.

info

Κάθε χρόνο, 14-16 Αυγούστου, γίνεται πανηγύρι στον περίβολο. Ανήμερα μαγειρεύουν λαμπριανό (αρνί ή κατσίκι γεμιστό με ρύζι, εντόσθια και μπαχαρικά που ψήνεται όλο το βράδυ) και το προσφέρουν δωρεάν στους επισκέπτες.

3. Τα ξωκκλήσια
Στην Αστυπάλαια βρίσκονται διάσπαρτα πάνω από 365 ξωκκλήσια και εκκλησίες. Ξεφυτρώνουν στη μέση του πουθενά, μέσα από βράχους, στα πιο απόκρημνα μέρη και δίνουν τον δικό τους τόνο στις άγονες πλαγιές. Ξεχωρίζουν ο Άγιος Δημήτριος, ο Άγιος Παντελεήμων, ο Άγιος Γεώργιος και το εκκλησάκι της Ανάληψης, η Βασιλική Καρεκλή, το παλαιότερο του οικισμού της Μαλτεζάνας. Ακόμα ο Άγιος Νικόλαος σε λόφο στο Μέσα Βαθύ, ο Άγιος Ιωάννης στο Έξω Βαθύ, ο Άγιος Βασίλειος στον λόφο έξω από το Λιβάδι και η Παναγία του Θωμά. Ενδιαφέρον έχει ο Αϊ-Γιάννης στην πλαγιά της Βάρδιας απέναντι από το ομώνυμο βυζαντινό κάστρο και η Παναγιά της Πουλαριανής, προστάτιδα των ναυτικών, στο ψηλότερο βουνό του νησιού, το Καστελλάνο, πηγαίνοντας προ το Βαθύ. Ο βράχος σχηματίζει την Παναγία με το βρέφος στην αγκαλιά της και σύμφωνα με την παράδοση σε κακοκαιρίες εκπέμπει κάτι σαν φως. Με πεζοπορία μιας ώρας από την Πουλαριανή προσεγγίζει κανείς τη θάλασσα και περνώντας με τα πόδια τα πράσινα νερά φτάνει σε νησάκι όπου είναι η μονή του Αγίου Φωκά. 4.Το Αρχαιολογικό Μουσείο και τα Λουτρά του Ταλαρά
Το Αρχαιολογικό Μουσείο στον Πέρα Γιαλό εγκαινιάσθηκε τον Σεπτέμβριο του 1998 και η έκθεσή του περιλαμβάνει ευρήματα που καλύπτουν ευρύ χρονολογικό φάσμα, από τα προϊστορικά μέχρι και τα μεσαιωνικά χρόνια. Υπάρχει μεγάλη συλλογή αρχαίων νομισμάτων και προϊστορικών ευρημάτων, ενώ από τα πολυάριθμα εκθέματα ξεχωρίζει το χάλκινο αγαλματίδιο της θεάς Αφροδίτης, καθώς και το τμήμα χρυσού στεφανιού με φύλλα και καρπούς. Εδώ θα δείτε σε φωτογραφίες και τα σπάνια ψηφιδωτά από τα ρωμαϊκά λουτρά του Ταλαρά στη Μαλτεζάνα, που έχουν σκεπαστεί με ψιλό χαλίκι για να προστατευτούν. Θεωρούνται από τους ειδικούς ως μοναδικά στον ελλαδικό χώρο και η σύνθεσή τους έχει θέμα τις εποχές του χρόνου και τα σύμβολα του ζωδιακού κύκλου.

info

Το μουσείο λειτουργεί καθημερινά 11-1 το πρωί (Ιούνιο) και 7-10 το βράδυ (Ιούλιο, Αύγουστο, Σεπτέμβριο). Είσοδος δωρεάν.

5. Το Βαθύ
Ο βορειότερος και μικρότερος οικισμός της Αστυπάλαιας είναι κτισμένος στον ομώνυμο στενό όρμο που σχηματίζει ουσιαστικά μια απάνεμη λιμνοθάλασσα. Παλαιότερα είχε περισσότερη ζωή, λόγω και της ασβεστοποιίας που λειτουργούσε, αλλά δυστυχώς σήμερα αργοσβήνει. Ένα πραγματικό ησυχαστήριο και το καλύτερο φυσικό λιμάνι για ιστιοπλοϊκά, που θα μπορούσε να αξιοποιηθεί καλύτερα αν βελτιωνόταν και το οδικό δίκτυο. Καθώς έρχεστε από τη Χώρα συναντάτε πρώτα το Έξω Βαθύ και μετά το Μέσα. Στον δρόμο για το Βαθύ, αλλά και σε όλη την Αστυπάλαια, υπάρχουν πολλές κατοικίες (μισογκρεμισμένες αγροτικές κατοικίες, που έχουν εγκαταλειφθεί). Ήταν μια πρωτογενούς μορφής λιτή κατοικία για τους καλλιεργητές και τους κτηνοτρόφους, κτισμένη πάντα σε βραχώδες έδαφος, για να μην αχρηστεύει καλλιεργήσιμη γη.

6. Το Κάστρο του Αϊ-Γιάννη
Το ερειπωμένο Κάστρο του ΑϊΓιάννη βρίσκεται στο μέσο του δυτικού άκρου του νησιού απέναντι από το ομώνυμο μοναστήρι, το οποίο αξίζει να επισκεφθείτε. Αποτελεί ένα φυσικό οχυρό με μυστική είσοδο και καθώς λέγεται μυστικό πέρασμα στο διπλανό λόφο. Εικάζεται ότι εδώ είχαν βρει καταφύγιο οι κάτοικοι στα δύσκολα χρόνια των πειρατικών επιθέσεων που μάστιζαν το Αιγαίο από τον 7ο μ.Χ. αιώνα. Κατά την παράδοση το κάστρο ήταν απόρθητο, αλλά όταν μια γριά που είχαν συλλάβει οι Τούρκοι μαρτύρησε τη μυστική είσοδο ο φοβερός πειρατής Μπαρμπαρόσα εξόντωσε τους κατοίκους. Μάλιστα λέγεται ότι το χάσμα γης που υπάρχει στο πλάτωμα του κάστρου είναι γεμάτο από τα κόκαλα των σφαγιασθέντων.

info

Αφού χαιρετήσετε την 80χρονη κ. Μαρία που μένει χρόνια μόνη της, χωρίς ηλεκτρικό και άλλες ανέσεις δίπλα στο μοναστήρι του ΑϊΓιάννη, κατηφορίστε για 45 λεπτά στο φαράγγι για να φτάσετε στην παραλία, που είναι μια από τις ομορφότερες.

7. Οι μύλοι
Οι οκτώ μύλοι στον αυχένα του λόφου, όπου είναι κτισμένη η Χώρα, αποτελούν ξεχωριστό στολίδι του νησιού.

Βρίσκονται στην κεντρική πλατεία της Χώρας και από τους 11 υπάρχουν πλέον 8, που έχουν αναστηλωθεί.

Ανήκουν στην κατηγορία του ξετροχάρη μύλου, του οποίου η σκεπή δεν είναι σταθερή, αλλά γυρίζει ανάλογα με την κατεύθυνση του ανέμου. Απέναντι από τους μύλους υπάρχουν στέκια για μεζέ, καφέ και σπιτικά γλυκά (Νότος, Κουκλάς, Άγονη Γραμμή, Αγέρι, Μελτέμι).

8. Το Λιβάδι
Γενικότερα το πράσινο και η βλάστηση είναι σπάνιες εικόνες για την Αστυπάλαια, εκτός αν μιλάμε για το Λιβάδι, τον παραθαλάσσιο οικισμό 1 χλμ. δυτικά της Χώρας, που είναι απλωμένος σε μια εύφορη κοιλάδα στην άκρη ομώνυμου όρμου. Είναι ο ανθισμένος κήπος του νησιού, γεμάτος με περιβόλια από μανταρινιές, πορτοκαλιές και αμπέλια. Τα σπίτια είναι πνιγμένα στα λουλούδια και απλώνονται σε όλο το πλάτος και το μήκος της ρεματιάς. Καταλήγει σε μια από τις ομορφότερες παραλίες του νησιού με ψιλό βότσαλο και πολλά καφέ και εστιατόρια. Δίπλα στο Λιβάδι είναι κτισμένο και το τεχνητό φράγμα, που συγκεντρώνει το νερό των βροχών και έλυσε σε μεγάλο βαθμό το πρόβλημα ύδρευσης του νησιού.

9. Tα γύρω νησάκια
Η Αστυπάλαια περιβάλλεται από μικρά νησάκια, τα περισσότερα βαπτισμένα από το σχήμα τους. Προτείνονται για ημερήσιες αποδράσεις με σκάφη που κάνουν δρομολόγια όταν το επιτρέπει ο καιρός. Πιο γνωστό είναι το Κουτσομύτι απέναντι από τη Μαλτεζάνα με την πανέμορφη παραλία, τα πράσινα νερά και την ξανθή άμμο ανάμεσα στο νησάκι Τηγάνι. Στην ίδια μεριά υπάρχουν τα νησάκια Χονδρό, Λιγνό, Αγία Κυριακή και Κουνούπες. Μακρύτερα τα Αδέλφια, η Σύρνα και τα Τριανήσια . Στα δυτικά ξεχωρίζουν η Ποντικούσα, η Οφιδούσα και το Κατσαγρέλι, ενώ στα βόρεια υπάρχουν τα Φωκονήσια.

10. Οι Σπηλιές του Νέγρου και του Δράκου
Και τα δύο σπήλαια της Αστυπάλαιας είναι δυσπρόσιτα, αλλά χαρίζουν συναρπαστικές εικόνες. Η Σπηλιά του Δράκου βρίσκεται στο Βαθύ, βόρεια της Παναγιάς του Θωμά και διαθέτει εντυπωσιακούς σταλακτίτες και σταλαγμίτες. Θα φτάσετε με βάρκα κοντά στην ακτή του όρμου Δρακοντοσπηλιά, μιας και δεν υπάρχει μονοπάτι και η πεζοπορία από το Βαθύ είναι επικίνδυνη. Η Σπηλιά του Νέγρου στις Βάτσες διαθέτει επίσης όμορφα συμπλέγματα σταλακτιτών και σταλαγμιτών και έχει συνδεθεί με μύθους γύρω από τους πειρατές και τους θησαυρούς τους. Θα φτάσετε με καΐκι ή αυτοκίνητο μέχρι την παραλία των Βατσών και μετά θα κάνετε πεζοπορία 45 λεπτών.