«Καλλιτέχνες, αντισταθείτε!»

Η αριστοφανική «Λυσιστράτη» του ΚΘΒΕ και του Γιάννη Ιορδανίδη «μιλάει» για την αντίσταση του καλλιτεχνικού κόσμου στην τυφλή πολιτική εξουσία…

Πέρασαν 42 χρόνια από τότε που ο δωδεκάχρονος Γιάννης Ιορδανίδης κρατούσε το χέρι του Εστραγκόν (Νικήτα Τσακίρογλου) ως παιδί, στο «Περιμένοντας τον Γκοντό» του Μπέκετ- που είχε σκηνοθετήσει για το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος ο αείμνηστος Μίνως Βολανάκης. Σήμερα, το «παιδί» της παράστασης του 1965, ο σκηνοθέτης- πλέον- Γιάννης Ιορδανίδης, σκηνοθετεί Αριστοφάνη για τις καλοκαιρινές παραστάσεις του ΚΘΒΕ που διευθύνει ο παλαίμαχος Νικήτας Τσακίρογλου…

Είναι η τρίτη φορά που ο Γιάννης Ιορδανίδης διασταυρώνεται με το έργο του Αριστοφάνη. Προηγήθηκε το καλοκαίρι του 2005 η «Ειρήνη». Τότε, ο Θύμιος Καρακατσάνης «πήρε στους ώμους του» την παράσταση και ο σκηνοθέτης συντόνισε Χορό και υπόλοιπους ρόλους.

Τώρα, στη «Λυσιστράτη»- τη μοναδική παράσταση Αριστοφάνη στα φετινά Επιδαύρια και τη μόνη που ανεβαίνει από κρατικά επιχορηγούμενο θίασο τούτο το καλοκαίρι- ο Γιάννης Ιορδανίδης επιστρέφει στο ΚΘΒΕ (μεσολάβησε και εντυπωσιακή «Ντόλλυ» τον χειμώνα του 2005) για να συντονίσει έναν πολυπληθή θίασο λιγότερο «έμπειρων» στο αρχαίο δράμα ηθοποιών: Ρένια Λουιζίδου, Μίνα Αδαμάκη, Δάφνη Λαμπρόγιαννη, Δημήτρης Πιατάς, Αντώνης Λουδάρος κ.ά.

«Εδώ», δηλώνει ο σκηνοθέτης, «έδωσα ιδιαίτερο βάρος στο λυρικό μέρος της παράστασης που είναι ο Χορός. Βοηθάει σ΄ αυτό και η επιλογή- όχι, δεν πρόκειται για διασκευή- ο θίασος να είναι… ένας ά-χρονος και ά-τοπος θίασος. Κι ένας θίασος λειτουργεί ομαδικά».

Η «Λυσιστράτη» του Ιορδανίδη στήθηκε με σκηνικό (του Γιώργου Γαβαλά) ό,τι απέμεινε από ένα βομβαρδισμένο ιταλικό θέατρο. Ο θίασος της παράστασης του ΚΘΒΕ είναι «στημένος» και περιμένει έναν καθυστερημένο ηθοποιό. Ο ηθοποιός φθάνει, ζητεί συγγνώμη και η παράσταση αρχίζει.

Οι ηθοποιοί ορμούν στο βεστιάριο, αρπάζουν κοστούμια, άλλος από σαιξπηρικά έργα, άλλος σύγχρονα, άλλος στρατιωτικά (όλα φιλοτεχνημένα από τον Γιάννη Μετζικώφ), οι γυναίκες υψώνουν μαύρες σημαίες στην Ακρόπολη, ο Πρόβουλος (Δημήτρης Πιατάς) κυκλοφορεί με καροτσάκι σούπερ μάρκετ με προβολείς και κλάξον, τα φαλλικά σύμβολα υπάρχουν παντού…

«Προτείνω μια νέα ανάγνωση του αριστοφανικού έργου, πάνω στους κώδικες αισθητικής του αιώνα μας. Η πρόταση πηγάζει μέσα από τον κόσμο του θεάματος. Η παράσταση στηρίζεται στην οριακή εκείνη γραμμή όπου το θέατρο ενώνεται με τη ζωή. Ο ευεργετικός ρόλος της αριστοφανικής παράδοσης στον τόπο μας είναι ό,τι μας έχει τροφοδοτήσει με μνήμες, αλλά οι μνήμες αποτελούν παρελθόν», δηλώνει ο Γιάννης Ιορδανίδης.

Η παράσταση του ΚΘΒΕ είναι η τέταρτη στην τεσαρακονταπενταετή ιστορία του θεάτρου, με πρώτη το 1965 σε σκηνοθεσία Σωκράτη Καραντινού με την Ίλια Λιβυκού σε μετάφραση Κώστα Βάρναλη και δεύτερη το 1983 σε σκηνοθεσία Ανδρέα Βουτσινά με την Αλέκα Παΐζη σε μετάφραση Κώστα Ταχτσή. Η φετινή παράσταση ανεβαίνει σε μετάφραση Γιάννη Βαρβέρη (τροποποίηση παλιότερης απόδοσής του). Τη μουσική έγραψε ο Γιώργος Χριστιανάκης και τη χορογραφία υπογράφει ο Ισίδωρος Σιδέρης.

ΙΝFΟ

Αριστοφάνη «Λυσιστράτη» στο Θέατρο Δάσους της Θεσσαλονίκης και στους Φιλίππους (14/7), στον Δίον Πιερίας (20/7), στην Επίδαυρο (27, 28/7) και περιοδεία.

Αντιπαράθεση με την «ηλίθια εξουσία»

«Η δράση τοποθετείται στον κόσμο του θεάτρου μ΄ όλα τα κακά που τυχόν έχει», λέει ο Γιάννης Ιορδανίδης. «Η “δική μας” Λυσιστράτη γεννιέται μέσα από την ανάγκη του καλλιτεχνικού κόσμού να αντισταθεί σ΄ ό,τι συμβαίνει και σ΄ ό,τι φέρει η πολιτική και στρατιωτική εξουσία. Είναι αναπόφευκτο μέσα σ΄ όλα αυτά να ενυπάρχει και η μελαγχολική ματιά που κρύβεται πίσω από την επίφαση της αντίστασης του καθενός με τον τρόπο του. Έστω και μέσα απ΄ τα χαλάσματα που δημιούργησε η άκρατη εξουσία».

Και η ίδια η Λυσιστράτη;

«Δεν είναι αυτό που λέμε σήμερα “φεμινίστρια”. Κουβαλάει χυμούς, ερωτισμό αλλά και πνευματικότητα και γνώση σε θέματα θηλυκότητας. Έχει ευαισθησίες ως γυναίκα, αλλά και τη δύναμη να χτυπήσει το χέρι στο τραπέζι όταν θα χρειαστεί. Δεν τη θέλω με αντρικά στοιχεία. Η Λυσιστράτη απλώς στην προσπάθειά της να αντιπαρατεθεί στην τυφλή και ηλίθια εξουσία, προβάλλει τα ερωτικά χαρακτηριστικά της γυναίκας».