Άλλος για την κόλαση

Το «Κουαρτέτο» του Χάινερ Μίλερ, που σκηνοθέτησε, σκηνογράφησε και φώτισε ο Μπομπ Ουίλσον, με πρωταγωνίστρια την Ιζαμπέλ Ιπέρ, είναι αναμφίβολα ένα καλλιτεχνικό γεγονός. Όμως δεν μπορείς να πεις ποιο είναι το φόρτε του: η αισθαντική παράσταση, η ξεχωριστή ερμηνεία, η στέρεη δραματουργία; Γιατί οι τρεις μορφές του παγκόσμιου θεάτρου «συναντιούνται» σκηνικά, όχι για να συγκριθούν αλλά για να δώσουν στη θεατρική πράξη διαστάσεις έπους.

Σε καιρούς που η μυθολογία της καθημερινότητας έχει σχεδόν εξαντληθεί, η επιστροφή στη μυθολογία των μεγεθών επανακτά τον δυναμικό της χαρακτήρα. Σ΄ αυτόν που ο Μπομπ Ουίλσον ένιωθε πάντα βολικά, αφού από τη δεκαετία του ΄70 δημιούργησε μια χωρίς προηγούμενο σκηνική γενεαλογία με σιωπή, κίνηση, φως, χρώματα και μουσική. Ήταν η δεκαετία που τα έργα του Χάινερ Μίλερ (1929- 1995) άρχισαν να ξεμυτίζουν από τα κλειστά ανατολικογερμανικά σύνορα και που στη δεκαετία του ΄80 αναδείχθηκαν διεθνώς, κυρίως χάρη στις διεθνείς παραγωγές του Ουίλσον. Οι παραστάσεις του «Υλικό Μήδειας», «Μηχανή Άμλετ» και «Κουαρτέτο» έκαναν αίσθηση, καθώς στο ουιλσονικό σύμπαν εντάχθηκε ο πυκνός, ποιητικός λόγος του Μίλερ.

Ανανεωμένο και ξανακοιταγμένο πρόσφατα το «Κουαρτέτο» θα δώσει στην Αθήνα έξι παραστάσεις, με απόλυτη πρωταγωνίστρια την Ιζαμπέλ Ιπέρ, στον εμβληματικό ρόλο της Μερτέιγ, η οποία αναμετριέται θανάσιμα με τον εραστή της. Η Μερτέιγ και ο Βαλμόν, στο επιστολογραφικό μυθιστόρημα του Λακλό «Επικίνδυνες σχέσεις» γραμμένο στις παραμονές της Γαλλικής Επανάστασης, αλληλογραφούν. Στο έργο του Μίλερ η αλληλογραφία καταργείται και ο συγγραφέας εισάγει στη σκηνή τις μορφές δύο εραστών, προς το τέλος του πολυτάραχου και σκανδαλώδους

ΙΝFΟ

Στην Εθνική Λυρική Σκηνή (θέατρο Ολύμπια, Ακαδημίας) στις 2, 3, 4, 6, 7 και 8 Ιουλίου, στα γαλλικά με ελληνικούς υπέρτιτλους. Εισιτήρια:
70, 50, 40, 20 και 15 ευρώ. Ώρα έναρξης:
21.00. Πληροφορίες στο τηλ. 210-3272.000.

βίου τους, ενώ στη σκηνική ένδειξη «σαλόνι πριν από τη Γαλλική Επανάσταση» προσθέτει μια δεύτερη ένδειξη «Μπούνκερ μετά τον τρίτο Παγκόσμιο Πόλεμο». Ανάμεσα στις δύο χρονολογίες συγγραφής των κειμένων (1781 και 1981), ανάμεσα σε δύο εποχές αστικού πολιτισμού, τοποθετεί ο Μπομπ Ουίλσον την παράστασή του.

«Με τον Μίλερ ήμασταν πολύ κοντά, αν και πολύ διαφορετικοί», λέει ο σκηνοθέτης. «Εγώ Τεξανός, εκείνος Γερμανός. Εκείνος διανοούμενος, εγώ πάλι όχι. Εκείνος δούλευε συστέλλοντας και συμπυκνώνοντας, εγώ χρειαζόμουν χώρο άπλετο και ανοικτό. Εκείνος έπινε ουίσκι, εγώ βότκα. Τα κείμενά του είναι δυνατά, ανθεκτικά. Μπορείς να τα ανεβάσεις στη μέση ενός δρόμου ή στο φεγγάρι, ακόμα και σε μια πισίνα του Χόλιγουντ. Αντιστέκονται σαν πέτρες, ή σαν ποιήματα».

Δίπλα στην Ιζαμπέλ Ιπέρ, που ερμηνεύει τη Μερτέιγ, μια γυναικεία ιδιοφυΐα η οποία ανάγει την ερωτική ίντριγκα σε υψηλή φιλοσοφία και μεγαλεπήβολο παιχνίδι με την εξουσία, ο Αριέλ Γκαρσία Βαλντέζ στον ρόλο του Βαλμόν, ενός ακόλαστου αριστοκράτη του 18ου αιώνα. Εμφανίζονται επίσης οι: Ρέιτσελ Έμπερχαρτ, Φιλίπ Λεμπρέ και Μπενουά Μαρεσάλ.


Παιχνίδι ρόλων

«Αυτή τη φορά ο Ουίλσον, που η εκτίμησή του για τα έργα του Μίλερ είναι γνωστή, εστιάζει στον χώρο του ερμαφρόδιτου, στο μεταίχμιο, στο ασαφές τελικά όριο το οποίο διαφοροποιεί τη γυναικεία από την ανδρική ψυχολογία, συμπεριφορά και αγριότητα. Στο “Κουαρτέτο” υπάρχει ένα έντονο παιχνίδι ρόλων, που με συναρπάζει. Η Μερτέιγ, η γυναίκα που υποδύομαι, παίρνει τη θέση του άνδρα. Η μνήμη παίζει επίσης περίεργα παιχνίδια, ενώ η πραγματικότητα ακροβατεί ανάμεσα στο όνειρο και στον εφιάλτη, μια αίσθηση που γίνεται εξίσου αντιληπτή από τους ηθοποιούς κι από τους θεατές. Όλοι συμμετέχουμε σ΄ αυτό τον αιώνιο αγώνα των δύο φύλων, ο οποίος εκτυλίσσεται επί σκηνής. Σαν να είμαστε όλοι μύστες μιας αίρεσης μυστικής, σαν να βλέπουμε όλοι το ίδιο όνειρο», λέει η αυστηρή στις επιλογές της Ιζαμπέλ Ιπέρ.