Ακατοίκητοι ουρανοί

ΕΝΑ ΟΓΚΩΔΕΣ ΣΥΓΓΡΑΜΜΑ, ΠΡΟΟΡΙΣΜΕΝΟ-
ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΙΤΛΟ ΤΟΥ
ΗΔΗ- ΝΑ ΠΡΟΒΟΚΑΡΕΙ ΤΟ ΧΡΙΣΤΕΠΩΝΥΜΟ
ΠΛΗΡΩΜΑ ΤΗΣ ΠΑΤΡΙΔΑΣ
ΜΑΣ (ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΚΑΘΕ ΘΡΗΣΚΕΥΟΜΕΝΟ
ΑΝΑ ΤΗΝ ΥΦΗΛΙΟ)
ΕΑΝ ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΔΕΝ ΗΤΑΝ ΤΟΣΟ
ΕΥΛΑΒΙΚΑ ΠΡΟΣΗΛΩΜΕΝΟ
ΣΤΙΣ ΜΕΣΗΜΕΡΙΑΤΙΚΕΣ ΣΑΠΟΥΝΟΠΕΡΕΣ.
ΚΡΙΜΑ. ΕΤΣΙ ΧΑΝΕΤΑΙ ΑΚΟΜΗ
ΜΙΑ ΕΥΚΑΙΡΙΑ ΝΑ ΠΑΛΕΨΟΥΝ
ΚΑΠΟΙΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΓΙΑ ΤΙΣ ΙΔΕΕΣ
ΤΟΥΣ- ΚΑΙ ΟΧΙ ΓΙΑ ΤΟ ΚΕΡΑΤΟ Ή
ΤΗΝ ΠΕΘΕΡΑ ΤΟΥΣ…
Ας ξεκινήσουμε με μια μελαγχολι- κή διαπίστωση. Στα πρωτοσέλιδα του βιβλίου διαβάζουμε: «Η έκδοση πραγματοποιήθηκε με την υποστήριξη του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου της Γαλλίας και του υπουργείου Πολιτισμού της Γαλλίας». Φαντασθείτε, αδέρφια, ανάλογη πρωτοβουλία του δικού μας ΕΚΕΒΙ και του ντόπιου υπουργείου Πολιτισμού με πόσης εντάσεως κι εκτάσεως κυβερνητικό μακελειό θα ξεπλυνόταν, όποια και αν ήταν η κυβέρνηση. Αστειεύεστε; Ιστορία της αθεΐας στη χώρα του ορθόδοξου μπετόν αρμέ;

Χωρίς στερεότυπα
Δεν ακούσατε τον κουζουλό Πάγκαλο τις προάλλες; Είμαστε τύποις κοσμικό κράτος. Τύποις. Τώρα μάλιστα που μπαίνουμε ουσιαστικά σε προεκλογική περίοδο, θα τρέχουμε να προλάβουμε ποιος θα πρωτοφωτογραφηθεί με τον Χριστόδουλο. Κάναμε τα σκάνδαλα γαργάρα.

Από την άλλη πάλι, χαιρέκακα σκέφτομαι ότι δεν θα έβλαπτε ένα τόσο δα σκανδαλάκι- όπως με το βιβλίο της Ιστορίας, ας πούμε- εφόσον εξακριβωμένα πια αυτός είναι ο μόνος τρόπος για να εστιάζουμε κάπου κάπου την προσοχή μας και στα ουσιώδη. Είναι αμαρτία που ο ίδιος ο Ζωρζ Μινουά, έγκριτος Γάλλος ιστορικός της θρησκευτικής συμπεριφοράς, δεν παίζει με τους κανόνες του μάρκετινγκ και δεν δείχνει διατεθειμένος να ρίξει λάδι στη σκανδαλολογία. «Αρκούμαι στην επισήμανση», γράφει στον πρόλογό του, «ότι στο συγκεκριμένο βιβλίο απουσιάζει η όποια απολογητική πρόθεση υπέρ ή κατά της αθεΐας, υπέρ ή κατά της πίστης».

Ευθύς εξαρχής ο Μινουά διευκρινίζει ότι θα αγνοήσει τόσο τα θρησκευτικά

Georges Μinois

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΘΕΪΑΣ

ΜΤΦ. ΒΑΛΙΑ ΣΕΡΕΤΗ ΕΚΔ. ΝΑΡΚΙΣΣΟΣ 2007 ΣΕΛ. 816, ΤΙΜΗ: 42,50 #

όσο και τα αθεϊστικά (ναι, ασφαλώς υπάρχουν και τέτοια) στερεότυπα και θα δώσει σημασία στην απόχρωση: «Ανάμεσα στον απόλυτο και άτεγκτο άθεο υλιστή και τον φανατικό αυστηρά προσηλωμένο πιστό, υπάρχει χώρος για τον αγνωστικιστή, τον σκεπτικιστή, τον αδιάφορο, τον πανθεϊστή, τον ντεϊστή: όλοι τους στα μάτια των πιστών είναι λίγο-πολύ άθεοι […]. Η αθεΐα είναι πολύμορφη, όπως ακριβώς και οι θρησκείες, εξελίχθηκε και προσέλαβε ποικίλες μορφές, διαδοχικές ή ταυτόχρονες, ενίοτε μάλιστα και ανταγωνιστικές. Η ιστορία της, βέβαια, για ένα μεγάλο διάστημα διαμορφωνόταν ανάλογα με τις σχέσεις της προς τις θρησκείες που την πολέμησαν συστηματικά, μέχρις ότου έγινε η ίδια διώκτης σε ορισμένους άθρησκους πολιτισμούς του 20ού αιώνα. Η αθεΐα είναι εξίσου αρχαία με τις θρησκείες…».

Ανηθικότητα
Εξίσου αρχαία είναι και η λοιδορία για την αθεΐα, η- τόσο εύκολη όσο και άδικη- ταύτισή της με την ανηθικότητα. «Ο χωρίς θεό άνθρωπος», επισημαίνει ο Μινουά, «είναι ο άνθρωπος χωρίς ηθική, συνεπώς ένας κίνδυνος για την κοινωνία. Η ιστορία της αθεΐας είναι επίσης η ιστορία των μαχών για μία ηθική καθαρά ανθρώπινη». Μπορεί να επιτευχθεί μια ανάλογη ηθική στάση δίχως την παρουσία και το φόβητρο ενός υπερφυσικού διαιτητή; Ο Πλάτων δεν το πιστεύει, γι΄ αυτό και επικροτεί κάθε είδους θεραπεία, όσο απάνθρωπη, για την απαλλαγή από το αθεϊστικό μίασμα. Είναι ο πρώτος που εισηγείται τα… στρατόπεδα συγκεντρώσεως. Διαχωρίζει τους άθεους σε καλόπιστους- άλλως, πεπλανημένους- και κακόπιστους και προτείνει αντίστοιχη θεραπευτική αγωγή. «Για την πρώτη κατηγορία», γράφει ο Μινουά, «ο Πλάτων προβλέπει, σε πρώτο στάδιο, τον εγκλεισμό τους σε πλήρη απομόνωση τουλάχιστον επί πενταετία στο “Σωφρονιστήριον”. Στο διάστημα αυτό, παρακολουθούν αναμορφωτικά μαθήματα: “Απαγορεύεται η επαφή τους με τους άλλους πολίτες, πλην εκείνων του Νυκτερινού Συμβουλίου, που θα έχουν στόχο τη νουθεσία και τη φροντίδα για τη σωτηρία της ψυχής τους”. Μετά την ολοκλήρωση αυτής της πλύσης εγκεφάλου, εάν μεν ο κρατούμενος δείχνει σημεία επανόδου στη σωφροσύνη, γίνεται «αποδεκτός στην κοινωνία των σωφρόνων», δηλαδή των πιστών. “Στην αντίθετη περίπτωση και εάν δικασθεί για κάτι παρόμοιο και κριθεί ένοχος, η ποινή θα είναι ο θάνατος”…».

Όσο για τη δεύτερη κατηγορία, τους κακόπιστους άθεους; Ισόβια κάθειρξη με παρεχόμενη τη μίνιμουμ δυνατή τροφή (από εκεί έκλεψε ιδέες ο Γκαίμπελς) και «μετά τον θάνατό του, το νεκρό σώμα του παραμένει άταφο κι εκβάλλεται εκτός των συνόρων της πόλης».