Ημερολόγιο Συνόρων «Gomorra» και η τέχνη της γραφής

«Είμαι δεκαπέντε χρόνων. Όσοι γνωρίζω είτε έχουν πεθάνει είτε είναι σαν και μένα στη φυλακή. Όταν βγω, θέλω να γίνω Νονός. Να έχω τρία αυτοκίνητα, πολλά μαγαζιά και γυναίκες. Μετά να πεθάνω σαν αρχηγός»- απόσπασμα από το «Gomorra» του Ρομπέρτο Σαβιάνο

LΙΝΚ

www.gkapllani.com

ΙΤΑΛΙΑ, ΝΑΠΟΛΙ, Μάρτιος του 2004. Κατά το σούρουπο ένα κορίτσι δεκατεσσάρων χρόνων περπατά στους δρόμους της γειτονιάς Φορτσέλα. Τη λένε Ανναλίζα Ντουράντε. Ένα πανέμορφο κοριτσάκι που μοιάζει με ώριμη γυναίκα. Τα κορίτσια των λαϊκών συνοικιών της Νάπολι στα δεκατέσσερά τους μοιάζουν όλα με ώριμες γυναίκες. (Έτσι δεν συμβαίνει με όλα τα κορίτσια των λαϊκών συνοικιών, σε όποιο μέρος της Γης κι αν βρίσκονται;). Είναι αυτή η σωστή ηλικία για φλερτ και καμάκι. Βάφονται και φορούν μπότες με ψηλά τακούνια. Στη Νάπολι όμως τα ψηλά τακούνια απαιτούν ιδιαίτερες ικανότητες: «Οι λιθόστρωτοι δρόμοι της ήταν ανέκαθεν εχθροί κάθε είδους γυναικείου υποδήματος». Η Ανναλίζα ισορροπεί θαυμάσια πάνω στα ψηλά της τακούνια.

Κάθεται στον δρόμο μαζί με δυο φίλες της και ακούνε μουσική. Συνάμα ρίχνουν πονηρές ματιές στα νεαρά αγόρια που παρελαύνουν μπροστά τους, σαν μεταμοντέρνοι ιππότες πάνω σε μηχανάκια, με τις funky εξατμίσεις, κάνοντας σούζες και κόντρες ανάμεσα σε αυτοκίνητα και περαστικούς. Το παιχνίδι του φλερτ πάλλεται υπό τους ρυθμούς μιας σέικ μπαλάντας (το ιταλικό αντίστοιχο τού δικού μας Σάκη Ρουβά, ας πούμε) όταν ξαφνικά δύο μηχανές μεγάλου κυβισμού εισβάλλουν στον χώρο. Κυνηγούν κάποιον που τρέχει λαχανιασμένος ανάμεσα στα αυτοκίνητα. Τα κορίτσια γελούν. Νομίζουν ότι τα παιδία παίζει. Ακούγονται πυροβολισμοί. Πολλοί. Τα κορίτσια τρέχουν, τα νεαρά αγόρια με τα μηχανάκια εξαφανίζονται, οι περαστικοί πέφτουν κάτω, γίνονται ένα με το λιθόστρωτο. Όταν όλα τελειώνουν κάποια κεφάλια εμφανίζονται δειλά στα παράθυρα των σπιτιών.

Η Ανναλίζα όμως μένει ακίνητη, κάτω, μέσα στα αίματα. Μια σφαίρα της έχει διαλύσει το κρανίο. Έπονται οι σειρήνες των περιπολικών, των ασθενοφόρων, η περιέργεια, η αγωνία των κατοίκων…

Δεκάδες θύματα
Η Ανναλίζα Ντουράντε δεν είχε καμία σχέση με την Καμόρα ή το «Σύστημα» όπως την αποκαλούν τα ίδια τα μέλη της. Είναι ένα από τα δεκάδες θύματα που έλουσαν με το αίμα τους δρόμους της Νάπολι το 2004. Η Καμόρα έχει καταστήσει τη Νάπολι «παγκόσμια πρωτεύουσα» του οργανωμένου εγκλήματος. Και τα ξεκαθαρίσματα λογαριασμών ανάμεσα στις διάφορες φαμίλιες έχουν μετατρέψει την πόλη σε πεδίο μάχης, με δεκάδες νεκρούς, αθώους σαν την Ανναλίζα ή μη.

Η σκηνή συνεχίζεται στην εκκλησία. Η Ανναλίζα μέσα στο φέρετρό της. Οι γονείς της απαρηγόρητοι. Και οι φίλες της τριγύρω. Νιώθουν πως έχουν αναλάβει έναν σημαντικό ρόλο. «Πρωταγωνιστούν» στο πένθος. Οι κάμερες είναι εκεί. Οι εκπρόσωποι της Αστυνομίας είναι εκεί. Και δίπλα τους; Οι εκπρόσωποι της φαμίλιας Τζουλιάνο, από τις πιο γνωστές φαμίλιες της Καμόρας. «Η παρουσία τους σημαίνει ότι κανείς δεν μπορεί να επικρατήσει στο ιστορικό κέντρο της Νάπολι χωρίς τη θέληση ή τη μεσολάβησή τους».

Το πένθος σαν σκηνοθεσία…
«Μια κηδεία για ένα θύμα της Καμόρας είναι για αυτές ένα είδος μύησης, κάτι σαν την πρώτη ερωτική σχέση. Σημαίνει πως παίρνουν ενεργό μέρος στη ζωή της γειτονιάς». Πολλά από αυτά τα κορίτσια, έπειτα από λίγα χρόνια, θα παντρευτούν με κάποιο ανερχόμενο ή έκπτωτο μέλος της Καμόρας. Οι «τυχερές», θα παντρευτούν «επιχειρηματίες», από αυτούς που ξεπλένουν το μαύρο χρήμα που βγάζουν από το «λευκό πετρέλαιο» (δηλαδή την ηρωίνη, το πιο διαταξικό και παγκοσμιοποιημένο προϊόν της σημερινή εποχής), αγοράζοντας τουριστικά θέρετρα ανά τον κόσμο ή επενδύοντας σε μετοχές στο Χρηματιστήριο.

Άλλες θα παντρευτούν πληρωμένους δολοφόνους, εμπόρους ή απλά «βαποράκια» που κάποια μέρα θα βρεθούν με τον λαιμό σχισμένο σε κάποιο από τα σοκάκια της Νάπολι. «Πολλά από αυτά τα κορίτσια θα δουν τα παιδιά τους να σκοτώνονται ή θα περιμένουν στην ουρά, μπροστά στην πόρτα της φυλακής, για να μεταφέρουν λεφτά και τα τελευταία νέα στους άνδρες τους στη στενή». Τώρα όμως είναι μόνο κοριτσάκια. Ντυμένα στα μαύρα. Χωρίς να ξεχνούν να αφήσουν την κοιλιά τους να φαίνεται, όπως το απαιτεί η μόδα. Είναι κηδεία και όμως τα κοριτσάκια είναι ντυμένα στη τρίχα. «Πενθούν τη σκοτωμένη φίλη τους, γνωρίζοντας ότι αυτός ο θάνατος τις καθιστά γυναίκες». Όχι, μη παρεξηγηθείτε. Η τελετή, το πένθος, ο πόνος, όλα αυτά δεν είναι κάλπικα. Ίσα ίσα. «Δείχνουν όμως την πολιτισμική καταδίκη ενός μεγάλου μέρους των γυναικών της Νάπολι. Αν και τρομακτικά αληθινός, όλος αυτός ο ασυγκράτητος πόνος, έχει τα χαρακτηριστικά μιας σκηνοθεσίας». Μιας deja vu σκηνοθεσίας…