Κώδωνας κινδύνου

Εκείνος που στο βιβλίο του Οι δολοφόνοι της μνήμης έγραφε ότι «δεν κάνεις διάλογο μ΄ αυτά τα τέρατα», τους αρνητές του Ολοκαυτώματος δηλαδή, θα συνυπογράψει (μαζί με τους Ζ.Π.

Βερνάν, Μ. Φερό, Π. Μίλζα, Π. Νορά, Ζ. Ζιλιάρ, Ζ-Κλ. Περό κ.ά.) τη διακήρυξη «Liberte pour l΄ histoire!» (« Liberation», 13 Δεκεμβρίου 2005), για να αντισταθεί στην ανάθεση της ιστορικής μνήμης και της ιστορικής αλήθειας στο κράτος. Ολόκληρο το 5ο κεφάλαιο («Μνήμη και ιστορία») του βιβλίου μπορεί να διαβαστεί υπ΄ αυτό το πνεύμα, ως μια δραματική υποθήκη, ως κώδωνας του κινδύνου μπροστά στον εφησυχασμό της κοινωνίας και της επιστήμης, που ύπουλα ή απερίσκεπτα παραδίδει την έσχατη κρίση στο κράτος. Σταχυολογώ από τη Διακήρυξη: «[…] Η ιστορία δεν είναι ηθική. Ρόλος του ιστορικού δεν είναι να εκθειάζει ή να κατηγορεί, αλλά να εξηγεί. Η Ιστορία δεν είναι σκλάβος της επικαιρότητας. Ο ιστορικός δεν εφαρμόζει στο παρελθόν σύγχρονα ιδεολογικά σχήματα και δεν εισάγει στα γεγονότα του χθες την ευαισθησία του σήμερα. […]». Η ιστορία διχάζει, μας λέει ο Βιντάλ-Νακέ, και για τούτο «δεν πρέπει να υπάρχουν κρατικές αλήθειες», αφού «ένα ολοκληρωτικό καθεστώς που κυβερνάει μια χώρα θέλει να επιβάλει μία και μόνον Ιστορία». Αυτονόητο· αλλά ας σκεφτούμε τι είναι ο ολοκληρωτισμός και ποιες οι καλυμμένες μορφές του…