Τα «Σατιρικά Γυμνάσματα» του Κ. Παλαμά

Η κ. Ελένη Πολίτου- Μαρμαρινού, καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας και πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής των εκδηλώσεων του «Έτους Παλαμά» (2003), γράφει τα εξής για τα «Σατιρικά Γυμνάσματα» του Κωστή Παλαμά:

«Ο φίλος Κώστας Γεωργουσόπουλος στο δημοσίευμά του στην εφημερίδα σας (19-20 Μαΐου 2007) με τον τίτλο “Ποιος φιμώνει τους ποιητές;”, στα όσα εύστοχα παρατηρεί για τα “Σατιρικά Γυμνάσματα” του Κωστή Παλαμά προτάσσει, ως διαπίστωση προφανώς, ότι “τα εκπληκτικά σε τόλμη αυτά ωμά και κατεδαφιστικά για όλες τις κατεστημένες αξίες αναρχικά ποιήματα απουσιάζουν τελείως από τις σχολικές ανθολογίες, από τα πανεπιστημιακά αμφιθέατρα και από τις επετείους για τη γέννηση και τον θάνατο του ποιητή”. Όμως, σε σχέση με τα “πανεπιστημιακά αμφιθέατρα” και τις “επετείους” θα ήθελα να πληροφορήσω τόσο τον Κώστα Γεωργουσόπουλο όσο και το αναγνωστικό σας κοινό ότι:

α) Στα αμφιθέατρα του Τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών διδάσκεται ο Παλαμάς (και από την υπογράφουσα αλλά και από άλλους συναδέλφους του Τομέα Νεοελληνικής Φιλολογίας) και, φυσικά, διδάσκονται και τα “Σατιρικά Γυμνάσματά” του, καθώς μάλιστα αυτά εξακολουθούν να είναι, δυστυχώς, όπως επισημαίνει και ο Κ. Γεωργουσόπουλος, εξαιρετικά επίκαιρα ώς σήμερα.

β) Το 2003, “Έτος Παλαμά” για τα εξήντα χρόνια από τον θάνατο του ποιητή, με πρωτοβουλία της Οργανωτικής Επιτροπής των εορταστικών εκδηλώσεων (υπουργείο Πολιτισμού/ Εθνικό Κέντρο Βιβλίου) πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα (Αμφιθέατρο υπουργείου Πολιτισμού) σειρά πέντε συζητήσεων στρογγύλης τραπέζης για ενδιαφέρουσες και σήμερα “όψεις του Παλαμά”. Η δεύτερη από αυτές (10 Νοεμβρίου 2003) με τίτλο τον χαρακτηριστικό σατιρικό παλαμικό στίχο “Φασκέλωμα στα μάτια των ανθρώπων” αφορούσε ακριβώς τον Παλαμά των “Σατιρικών Γυμνασμάτων” και πραγματοποιήθηκε με τη συμμετοχή ειδικών μελετητών (Ξ.Α. Κοκόλης, Χριστίνα Ντουνιά, Βαγγέλης Χατζηβασιλείου, συντονιστής ο Σταύρος Ζουμπουλάκης). Τα κείμενά τους δημοσιεύθηκαν, μαζί με άλλα προερχόμενα όλα από τους παραπάνω πέντε κύκλους παλαμικών συζητήσεων, στο “Αφιέρωμα στον Κωστή Παλαμά” της Νέας Εστίας (Οκτώβριος 2004).

γ) Στο επετειακό λεύκωμα “Κωστής Παλαμάς 2003, 60 χρόνια από τον θάνατό του”, του οποίου είχα τη φιλολογική επιμέλεια, περιλαμβάνεται, ανάμεσα σε άλλα και ανθολόγηση παλαμικών ποιημάτων κατά θεματικούς κύκλους. Έναν από αυτούς και πάλι υπό τον τίτλο “Φασκέλωμα στα μάτια των ανθρώπων”, συγκροτούν ποιήματα ανθολογούμενα όλα από τα “Σατιρικά Γυμνάσματα”».

Απάντηση
Η φίλη κ. Μαρμαρινού, από καλοπροαίρετη συναδελφική διάθεση, ταυτίζει τη Φιλοσοφική Σχολή και το Τμήμα Νεοελληνικών Σπουδών με όλα τα πανεπιστημιακά αμφιθέατρα που παράγουν «πολυδύναμους» φιλολόγους.

Εξάλλου εγώ αναφέρθηκα στο ευρύ φάσμα κοινού, κι όχι στους τρόφιμους των συνεδρίων, που αγνοεί τον σατιρικό Παλαμά.

Κώστας Γεωργουσόπουλος