Επιφυλλίδα

Ευχαριστώ, ω μαμά εταιρεία!

Η Wal-Μart είναι από τις μεγαλύτερες εταιρείες παγκοσμίως: 351 δισ. δολάρια έσοδα και 11,3 δισ. δολάρια κέρδη ετησίως. Στις ΗΠΑ είναι ο μεγαλύτερος εργοδότης, αφού διατηρεί 4.000 καταστήματα και απασχολεί 1,3 εκατ. υπαλλήλους. Κανένας όμως δεν μετέχει σε εργατικό σωματείο! Η οργάνωση Ηuman Rights Watch απέδειξε με ειδική έρευνα πως δεν πρόκειται για σύμπτωση. Οι εργαζόμενοι εμποδίζονται να οργανωθούν. Βασικό μέρος της κατάρτισης των στελεχών αφορά σε πρακτικές παρεμπόδισης των συνδικάτων. Στις συναντήσεις προσωπικού προβάλλονται βίντεο κατά των σωματείων και υπέρ των ατομικών διαπραγματεύσεων με τη διοίκηση. Κάθε απόπειρα οργάνωσης σωματείου αναφέρεται αμέσως και ειδική ομάδα αποστέλλεται για να την καταστείλει. Κλίμα φόβου καλλιεργείται με κάθε τρόπο: κάμερες ασφαλείας παρακολουθούν ειδικά όσους εκφράζονται υπέρ του συνδικαλισμού, η διανομή σχετικού υλικού απαγορεύεται, όσοι επιμένουν κινδυνεύουν να απολυθούν. Η έκθεση καταδεικνύει πως η εργατική νομοθεσία των ΗΠΑ ουσιαστικά ανέχεται αυτές τις μεθόδους. Όποτε μια υπόθεση φτάνει στη δικαιοσύνη οι ποινές είναι ασήμαντες.

Το χειρότερο που μπορεί να υποστεί η εταιρεία είναι η υποχρέωση επαναπρόσληψης του απολυθέντος και η ανάρτηση ανακοίνωσης στο κατάστημα με την οποία υπόσχεται να τηρεί τον νόμο!

Στην Ευρώπη υπάρχουν κλάδοι όπου τα πράγματα δεν είναι καλύτερα: οι οργανωμένοι σε σωματείο υπάλληλοι της Μακντόναλντς στη Γερμανία είναι 4%, στη Γαλλία 1,5%, στην Ισπανία 1% και στην Αγγλία 0%. Καθίσταται έτσι ευκολότερη για την επιχείρηση η απασχόληση υπαλλήλων με μειωμένα και συνεχώς μεταβαλλόμενα ωράρια εργασίας. Στη

Η ουσιαστική αδυναμία ένταξης σε σωματείο αποτελεί συστατικό στοιχείο της εργασιακής οπισθοδρόμησης

χώρα μας χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν γνωστές αλυσίδες discounter, δηλαδή σούπερ μάρκετ με ιδιαίτερα χαμηλές τιμές. Η συγκράτηση των τιμών σχετίζεται άμεσα με τον τρόπο διαχείρισης του προσωπικού: εξοντωτική απασχόληση σε κάθε αντικείμενο εργασίας αφού ο αριθμός τους δεν επαρκεί, εργασία 4ωρη και όχι πλήρης, απλήρωτες υπερωρίες και ανύπαρκτα διαλείμματα. Στελέχη παριστάνοντας τους πελάτες κάνουν αιφνιδιαστικές εφόδους και εικονικές αγορές για να ελέγξουν τα αντανακλαστικά των ταμιών. Και εδώ, όπως στην περίπτωση των γραφείων ενοικίασης εργαζομένων και σε πολλούς κλάδους του ιδιωτικού τομέα, η ουσιαστική αδυναμία ένταξης σε σωματείο αποτελεί συστατικό στοιχείο της εργασιακής οπισθοδρόμησης. Γράφονται και λέγονται πολλά για την απορρύθμιση των εργασιακών σχέσεων. Έχει όμως ιδιαίτερη σημασία αυτή η πτυχή τους, η αποχή από τη συνδικαλιστική ένταξη. Ο συνδυασμός αποτρεπτικών μεθόδων από πλευράς εργοδοτών με την απαξίωση του συνδικαλισμού από πλευράς εργαζομένων (απαξίωση εν μέρει δικαιολογημένη και επικουρικά εντέχνως τροφοδοτούμενη από τα ΜΜΕ) έχει οδηγήσει σε ολοσχερή παραίτηση από ένα βασικό δικαίωμα. Από την άποψη αυτή, είναι ελπιδοφόρο μήνυμα η απόφαση μεγάλων διεθνών οργανώσεων δικαιωμάτων να δράσουν για τα οικονομικά και κοινωνικά δικαιώματα που έως τώρα συχνά αντιμετωπίζονταν ως δεύτερης κατηγορίας.

Στην επιφυλλίδα αποτυπώνονται οι προσωπικές απόψεις του συντάκτη.

Ο Κωστής Παπαϊωάννου είναι πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.