ΖΟΥΜ ΣΤΙΣ ΠΡΟΦΟΡΙΚΕΣ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ

Η Ιταλίδα ιστορικός υπήρξε μία από τις πρωτοπόρους στο πεδίο της προφορικής ιστορίας- αν και, βέβαια, στην έρευνά της πάντοτε συνδύαζε γραπτές και προφορικές πηγές.

Πολλοί θεωρούν ότι η προφορική ιστορία έχει συγκεκριμένα όρια, επειδή επικεντρώνεται σε τραυματικές εμπειρίες και στη μνήμη εκτάκτων καταστάσεων (όπως οι επαναστάσεις, οι πόλεμοι, τα αυταρχικά καθεστώτα κ.ο.κ.). Η Λ. Πασερίνι δεν συμφωνεί με αυτή την άποψη. «Το 1999», εξηγεί, «ξαναγύρισα στις προφορικές μαρτυρίες ασχολούμενη με ερευνητικά προγράμματα που βασίζονταν κυρίως σε συνεντεύξεις, όπως μια έρευνα για τις γυναίκες του Κοσόβου ή ένα μεγαλύτερο πρόγραμμα σχετικά με γυναίκες μετανάστριες από την Ανατολική στη Δυτική Ευρώπη. Τώρα διευθύνω μια έρευνα σχετικά με την εμπειρία της γήρανσης από μια πολυπολιτισμική σκοπιά στο Τορίνο, η οποία βασίζεται κυρίως σε προφορικές πηγές. Κατά συνέπεια τα όρια της προφορικής ιστορίας δεν έχουν να κάνουν τόσο με αυτά που είπατε, γιατί πάντα εγώ τουλάχιστον τη χρησιμοποίησα για τη μελέτη της καθημερινής ζωής,

Luisa Ρasserini

AUΤΟΒΙΟ GRΑΡΗΥ ΟF A GΕΝΕRΑΤΙΟΝ

IΤΑLΥ, 1968

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: JΟΑΝ WΑLLΑCΗ SCΟΤΤ, ΜΤΦ. ΣΤΑ ΑΓΓΛΙΚΑ: LΙSΑ ΕRDΒΕRG, ΕΚΔ. WΕSLΕΥΑΝ UΝΙVΕRSΙΤΥ ΡRΕSS, 1996 ΣΕΛ. 182, ΤΙΜΗ: $25

ακόμα και σε εκείνες τις περιπτώσεις όπου στην καθημερινή ζωή τίποτα φαινομενικά δεν συμβαίνει. Πάντως μερικά ζητήματα, όπως η ευρωπαϊκή ταυτότητα, απαιτούν ένα εύρος διαφορετικών πηγών». Εάν οι προφορικές μαρτυρίες, πριν από μερικές δεκαετίες, αποτέλεσαν μια νέου τύπου πηγή για την οποία οι ιστορικοί θα έπρεπε να προβληματιστούν, κάτι ανάλογο συμβαίνει σήμερα με το οπτικό υλικό. «Πρέπει να πω», λέει στο «Βιβλιοδρόμιο» η Πασερίνι, «ότι η πιο πρόσφατη εξέλιξη στον χώρο των νέων πηγών δεν αφορά πλέον την προφορικότητα αλλά μάλλον την οπτικότητα (visuality). Μία από τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο ιστορικός σήμερα- ειδικά όσοι μελετούν την υποκειμενικότητα- είναι η αναζήτηση ιστορικών ερμηνειών για τις εικόνες, τις οπτικές πηγές (όλων των μέσων, του Διαδικτύου συμπεριλαμβανομένου). Αυτό απαιτεί νέες τεχνικές, νέα βιβλιογραφία και την κατανόηση των διαδικασιών που συμβαίνουν στον κόσμο της επικοινωνίας σήμερα».