Τα στρωσίδια της αυτογνωσίας

ΠΩΣ ΜΠΟΡΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΝΑ ΞΕΠΕΡΑΣΕΙ ΤΗΝ ΕΝΟΧΙΚΗ ΣΧΕΣΗ
ΤΟΥ ΜΕ ΤΟΝ ΦΟΝΤΑΜΕΝΤΑΛΙΣΤΙΚΟ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟ;
ΚΑΙ ΓΙΑΤΙ ΤΑ ΚΟΜΙΚΣ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΥ ΠΙΟ ΣΥΝΘΕΤΗ ΥΠΟΘΕΣΗ
ΑΠ΄ ΟΣΟ ΤΑ ΘΕΛΟΥΝ ΤΑ ΣΤΕΡΕΟΤΥΠΑ ΓΙΑ ΤΑ ΚΟΜΙΚΣ;
Έχετε ακούσει την έκφραση «αισθητική των κόμικς»; Στην καθημερινή κοινή γλώσσα της δημοσιογραφικής ευκολίας, πολλοί, πολύ συχνά, χρησιμοποιούν αυτόν τον (αυθαίρετο) όρο για να περιγράψουν κάτι που συγγενεύει με τις αφηγήσεις του φανταστικού. Στο μυαλό τους έχουν κάτι που θυμίζει την αισθητική των κόμικς με υπερήρωες- που κι αυτά δεν είναι μιας αισθητικής, αλλά πολλών και διαφορετικών.

Αν, λοιπόν, η αισθητική των ιστοριών φαντασίας, π.χ., του Τζακ Κίρμπι, του δημιουργού (μαζί με τον Σταν Λι) των «Τεσσάρων Φανταστικών», το 1961, είναι εντελώς διαφορετική από την αισθητική του Μαρκ Μίλαρ, που επιχείρησε το 2003 να εκσυγχρονίσει (μαζί με τον Μπράιαν Μάικλ Μπέντις και τον Άνταμ Κιούμπερτ) τον μύθο της υπερηρωικής τετράδας της ποπ κουλτούρας, προσαρμόζοντάς τη στην εποχή της ψηφιακής επανάστασης, τι να πει κανείς για άλλου τύπου εικονογραφημένες αφηγήσεις, που δεν δανείζονται τα χαρακτηριστικά των κόμικς φαντασίας; Τι να πει, π.χ., για τα πολιτικοποιημένα στριπ του Ζιλ Φάιφερ ή του Γκάρι Τριντό. Τι συμβαίνει σε τέτοιες περιπτώσεις; Είναι κόμικς, η αισθητική των οποίων δεν έχει σχέση με την «αισθητική των κόμικς»;

Προφανώς είναι, αφού είναι αφηγήσεις με εικόνες. Επίσης προφανώς η έκφραση «αισθητική των κόμικς» είναι λάθος. Τα κόμικς δεν είναι μίας και μοναδικής αισθητικής- όπως συμβαίνει και με τις υπόλοιπες αφηγηματικές τέχνες. Παράλληλα, λοιπόν, με τις εκφράσεις της μαζικής κουλτούρας, παράλληλα με τους υπερήρωες, υπάρχει πληθώρα διαφορετικών κόμικς εκφράσεων που διεκδικεί το ενδιαφέρον μερίδας του αναγνωστικού κοινού. Στον ωκεανό της ποικιλίας, τα τελευταία χρόνια, έχουν κερδίσει το ενδιαφέρον μερικές αυτοβιογραφικές ασπρόμαυρες ιστορίες, κατ΄ αρχήν ρεαλιστικές. Κορυφαία βιβλία αυτής της τάξεως είναι το Μaus του Αρτ Σπίγκελμαν (για το Ολοκαύτωμα των Εβραίων στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, αλλά και για τις επιδράσεις του Ολοκαυτώματος στην ψυχή και τη ζωή του Εβραίου Αμερικανού) και η Ρersepolis της Μαριάνε Σατράπι (η ενηλικίωση μια κοπέλας στο Ιράν, παράλληλα με την επικράτηση του φονταμενταλισμού της ισλαμικής επανάστασης). Σε αυτού του τύπου τις αφηγήσεις έρχεται τώρα να προστεθεί ακόμα μία. Τα Βlankets του Κρεγκ Τόμσον,

Craig Τhompson

BLΑΝΚΕΤS

ΕΝΑ ΕΙΚΟΝΟ

ΓΡΑΦΗΜΕΝΟ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ

ΜΤΦ. ΜΠΕΛΑ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΥ.
ΠΡΟΛΟΓΟΣ, ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ. ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΥΚΟΥΛΑΣ. ΕΚΔ. ΚΨΜ, 2007 ΣΕΛ. 592. ΤΙΜΗ. 25 #

που πρωτοκυκλοφόρησε το 2003. Ευαγγελικοί
Σε αυτό το εικονογραφημένο μυθιστόρημα ο Τόμσον περιγράφει την ιστορία της ενηλικίωσης ενός νεαρού μαθητή που ζει με τους γονείς του και τον μικρότερο αδελφό του σε ένα αγροτόσπιτο, στα όρια μιας μικρής επαρχιακής πόλης του κεντρικού Γουισκόνσιν. Σε γενικές γραμμές είναι η δική του ιστορία. Από τη στιγμή που μπαίνει στο χαρτί, ωστόσο, είναι η ιστορία μιας οικογένειας θρησκευόμενων ευαγγελικών χριστιανών, η ζωή των οποίων κινείται γύρω από τη βαθιά σχέση με τη δογματική πίστη στον Χριστό και τις επιδράσεις αυτής της πίστης στην καθημερινότητα.

Σε τι συνίσταται αυτή η καθημερινότητα; Στην παρακολούθηση ενός σχολείου, η γνωστική διαδικασία του οποίου κινείται γύρω από τη Βίβλο και την ερμηνεία της, στην ηθική καταστολή οποιουδήποτε σκιρτήματος ζωής (είτε έχει σχέση με τη γνώση είτε με την καλλιτεχνική έκφραση είτε με τη σεξουαλικότητα) στην υποταγή στις παραδόσεις της οικογένειας και της θρησκευτικής κοινότητας. Από αυτήν την καθημερινότητα ο Κρεγκ- ο ήρωας- θα αποδράσει όταν μεγαλώνοντας θα ζήσει για μερικές ημέρες στο σπίτι μιας κοπέλας, της Ράινα, με την οποία έχουν γνωριστεί και αλληλοσυμπαθηθεί σε μία σχολική θρησκευτική κατασκήνωση. Η συμπάθεια θα μετατραπεί σε έναν εξαίσιο ρομαντικό έρωτα. Έρωτα που θα συμβάλει στη βαθμιαία απογύμνωση του Κρεγκ από την προσήλωση στον δογματικό συντηρητισμό της οικογένειας.

Οι κουβέρτες
Βlankets είναι οι κουβέρτες, τα στρωσίδια, τα σκεπάσματα. Στην ιστορία της ζωής του Κρεγκ υπάρχουν πολλά στρωσίδια, που στην αφήγηση μετατρέπονται σε σύμβολα της εξέλιξης της ζωής του. Υπάρχουν οι κουβέρτες στο παιδικό κρεβάτι του, που προστατεύουν αυτόν και τον αδερφό του από το χειμωνιάτικο κρύο. Αργότερα, υπάρχει μια μοναδική κουβερτούλα που την έραψε και του τη χάρισε η Ράινα. Και υπάρχει και το χιόνι, που σκεπάζει προστατευτικά τη φύση, δημιουργώντας το ιδανικό τοπίο, στο οποίο άσπιλος, απαλλαγμένος από ενοχές, μπορεί να κρυφτεί ο έρωτας. Κάθε σκέπασμα χωριστά για τον Κρεγκ είναι και ένα οχυρό. Στα στρωσίδια του παιδικού κρεβατιού κρύβει το μικρό κομμάτι της ιδιωτικής ζωής, που η αυστηρή ανατροφή δεν του επιτρέπει. Στην κουβέρτα της Ράινα, η επιθυμία διαιώνισης του πρώτου έρωτα.