«Μου ήταν απαραίτητο το Άουσβιτς »!

Ο ΠΑΡΑΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΩΝ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ
ΟΔΗΓΗΣΕ ΠΑΡΑΔΟΞΩΣ ΤΟΝ ΙΜΡΕ ΚΕΡΤΕΣ ΣΤΗ ΒΑΘΥΤΕΡΗ
ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΩΝ ΜΗΧΑΝΙΣΜΩΝ ΕΞΟΝΤΩΣΗΣ.
ΤΟ ΝΕΟ ΤΟΥ- ΕΝ ΜΕΡΕΙ ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ- ΒΙΒΛΙΟ ΕΙΝΑΙ
ΕΝΑΣ ΣΥΓΚΛΟΝΙΣΤΙΚΟΣ ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΤΟΥ ΝΟΜΠΕΛΙΣΤΑ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ
ΜΕ ΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΤΟΥ
«Τις τελευταίες δυο- τρεις μέρες, οι μπότες των ΕςΕς βροντούσαν στους δρόμους του στρατοπέδου, ακούγονταν ουρλιαχτά, πυροβολισμοί. Ένα μεσημέρι ακούστηκε τελικά από τα μεγάφωνα ότι όλοι οι στρατιώτες των Ες-Ες υποχρεούνταν να εγκαταλείψουν το στρατόπεδο, και μάλιστα “ανυπερθέτως”. Λίγες ώρες αργότερα ακούστηκε από μακριά ο θόρυβος της μηχανής των νικηφόρων τεθωρακισμένων αρμάτων μάχης του στρατηγού Πάτον. Τη νύχτα εκείνης της μέρας πέταξαν σε κάθε κρεβάτι μια πλάκα σοκολάτα Ηershey κι ένα πακέτο Lucky Strike. Στην κουζίνα μαγείρευαν πηχτό γκούλας. Το καταβροχθίσαμε με λαιμαργία, το βαρύ εκείνο φαγητό όμως προκάλεσε σε πολλούς τον θάνατο. Ήταν 11 Απριλίου».

Αυτές ήταν οι τελευταίες ώρες του Ίμρε Κέρτες στο Μπούχενβαλντ. Για πολλούς όμως η κόλαση άρχιζε ακριβώς τότε. Ποια ζωή θα μπορούσαν να ζήσουν έπειτα από μια τέτοια εμπειρία; Ο 16χρονος τότε Κέρτες βρήκε τον τρόπο. Θα ζούσε μέσα από το γράψιμο. Στο συγκλονιστικό καινούργιο του βιβλίο Φάκελος Κ.- μια έρευνα, εξηγεί τον μηχανισμό: «Από τη στιγμή που αποφάσισα να ασχοληθώ με το γράψιμο, μπόρεσα ξαφνικά να δω τα προβλήματά μου σαν πρώτη ύλη για την Τέχνη μου. Κι αν αυτό το υλικό μοιάζει να είναι αρκετά σκοτεινό, λυτρώνεται μέσω της μορφής κι έτσι μετατρέπεται σε χαρά. Γιατί, για να γράψουμε, μπορούμε αντλώντας μόνο από την πληρότητα των δυνάμεών μας, από ευχαρίστηση δηλαδή· το γράψιμο, δεν το ανακάλυψα εγώ αυτό, είναι ζωή στο πολλαπλάσιο».

Σ΄ αυτό το βιβλίο- ποταμό, ο Ούγγρος συγγραφέας μιλάει εφ΄ όλης της ύλης. Όχι μόνο για την εμπειρία του στρατοπέδου συγκέντρωσης, αλλά και για τους χωρισμένους γονείς του. Τον «ηττημένο» πατέρα και την άφοβη μητέρα. Για τον πατριό και τη μητριά του. Μνημονεύει πολλούς συγγραφείς που διάβασε- από τον Μαρκ Τουέιν μέχρι τον Αγκάμπεν. Μιλάει για τη λογοτεχνία τού κανόνα που δεν την εκτιμά. Για τα βιβλία του που τον σύστησαν ως παγκόσμιο συγγραφέακυρίως Το μυθιστόρημα ενός ανθρώπου δίχως πεπρωμένο . Για τον τύπο του Εβραίου σαν τον φιλόσοφο Λούντβιχ Βίτγκενσταϊν που, λόγω του βάρους της εβραϊκότητας που μεταδίδεται από γενιά σε γενιά, μισεί τον εαυτό του. Όχι πως ο ίδιος ξεπέρασε εύκολα αυτό το βάρος: «Στο θέμα αυτό δεν υπάρχουν λύσεις, το πρόβλημα μας ακολουθεί όπως η σκιά μας. Εγώ ενέδωσα το πολύ πολύ στον πειρασμό να είμαι ειλικρινής. Για τούτο όμως- για να το διατυπώσω ριζοσπαστικά- μου ήταν απαραίτητο το Άουσβιτς».

Ο Κέρτες λέει και την άποψή του για τον Θεό: «Το θρησκευτικό συναίσθημα είναι κατά τη γνώμη μου μια θεμελιώδης ανθρώπινη ανάγκη, ανεξάρτητα από το αν είμαστε θρησκευόμενοι ή όχι, ανεξάρτητα μάλιστα ακόμα από το αν πιστεύουμε στον Θεό ή όχι. Τελικά, πρέπει σε κάποιον να πούμε Ευχαριστώ για τη ζωή μας, έστω κι αν συμπτωματικά δεν υπάρχει κανείς που να μπορούσε να δεχτεί αυτό το Ευχαριστώ».

Το βιβλίο τούτο γεννήθηκε ανορθόδοξα. Ο Κέρτες έδωσε συνέντευξη στον φίλο και επιμελητή των βιβλίων του Ζόλταν Χάφνερ. Όταν όμως διάβασε τις πρώτες γραμμές του απομαγνητοφωνημένου κειμένου, άνοιξε τον υπολογιστή και έγραψε ένα βιβλίο δίνοντας συνέντευξη στον εαυτό του. Το alter ego του ρωτάει και ο ίδιος απαντάει. Είναι λοιπόν αυτοβιογραφία; «Όχι», απαντά ο Κέρτες, που αφιερώνει αρκετές σελίδες για να εξηγήσει τη διαφορά μεταξύ βιογραφίας και μυθοπλασίας. Σε κάθε περίπτωση, βρισκόμαστε μπροστά σε ένα υπέροχο κείμενο, ενός σοφού ανθρώπου. Που τη σοφία του δεν τη μετατρέπει σε απόσταση από τους άλλους, αντίθετα, τη φέρνει δίπλα τους. Είμαστε πραγματικά τυχεροί που θα βρεθεί κοντά μας τη Δευτέρα- υπογράφει βιβλία του στον «Ελευθερουδάκη», στις 18.00.

Ίμρε Κέρτες,

ΦΑΚΕΛΟΣΚ.

ΜΤΦ: ΓΙΩΤΑ ΛΑΓΟΥΔΑΚΟΥ, ΕΚΔ.
ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ, ΣΕΛ. 231, ΤΙΜΗ: 15,68 #