Παρ΄ ολίγον μονομαχία

Ο Μιχάλης Κατσαρός (1919-1998) σε δύσκολους καιρούς, λίγα χρόνια μετά τη λήξη του εμφυλίου, αιφνιδίασε με την παιγνιώδη μπαλάντα του για τους συνομήλικούς του ποιητές που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Αθηναϊκά Γράμματα», 8/1958. Παρά την προφανή της συγγένεια με την αντίστοιχη του Καρυωτάκη ξεχωρίζει για την πειραχτική της διάθεση και γιατί καταγράφει τα ονόματα των ποιητών στους οποίους απευθύνεται.

Από τον Ανδρέα Μπελεζίνη η μπαλάντα χαρακτηρίστηκε «μια προσωπογραφία της μεταπολεμικής ποίησης», ενώ άλλοι τη θεώρησαν «χιουμοριστικό σκαλάθυρμα» ή «ένα ιλαροτραγικό μανιφέστο». Μπορεί οι 54 στίχοι της να μην αποτελούν το καλύτερο δείγμα γραφής του Κατσαρού, ασφαλώς όμως πρόκειται για ένα ποίημα που «τα κατάφερε να κάνει μια ένδοξη διαδρομή στα ποιητικά μας πράγματα» (Ν. Καρούζος) ή, όπως λέει ο Μ. Αναγνωστάκης, «ξεπέρασε το παιχνίδι και την επικαιρική αφορμή και απέκτησε τελικά ένα δραματικό χαρακτήρα ντοκουμέντου που το διαπερνά η αληθινά συγκινημένη πνοή του γνήσιου ποιητή». Και η γνώμη του Δ. Παπαδίτσα κινείται στο ίδιο μήκος κύματος: «έκφραση βαθιάς πίκρας ενός αληθινού και ευαίσθητου ποιητή».

Ο Νίκος Φωκάς συνδέει τη χειρονομία του Κατσαρού με την προσπάθεια ανθρώπων της γενιάς τους να συγκροτήσουν τη φυσιογνωμία της μακριά από τα πρότυπα της προηγούμενης. Και συνεχίζει: Δεν υπήρχε ούτε ένα περιοδικό, ούτε ένας κριτικός. Συχνάζαμε τότε στο Βrazilian, στου Λουμίδη ή στο Ρiccadilly.

Εκτός των προαναφερθέντων, η μπαλάντααφιερωμένη στον Χρίστο Ρουμελιωτάκη- είχε αποδέκτες τους Σαχτούρη, Σινόπουλο, Δούκαρη, Βακαλό, Χριστοδούλου, Δεπούντη, Γαβαλά (Γκούφα), Σαραντή, Βρανά και Λίκο. Ο τελευταίος θεώρησε τον εαυτό του θιγόμενο, απείλησε με μηνύσεις και σκόπευε να καλέσει τον Κατσαρό σε μονομαχία με σπαθί.

Βασική Πηγή: Αφιέρωμα «Τομές» 49/1979.