Λατινοαμερικάνικο κέντημα

ΤΟ ΠΑΛΙΟΚΟΡΙΤΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΚΑΛΟΠΑΙΔΟ. Η ΕΡΩΤΙΚΗ
ΤΟΥΣ ΣΧΕΣΗ ΑΝΑΝΕΩΝΕΤΑΙ ΜΕ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΕΝΤΑΣΗ
ΕΠΕΙΤΑ ΑΠΟ ΚΑΘΕ ΧΩΡΙΣΜΟ, ΚΑΘΕ ΔΙΑΨΕΥΣΗ,
ΚΑΘΕ ΤΑΠΕΙΝΩΣΗ, ΚΑΘΕ ΠΡΟΔΟΣΙΑ. ΟΠΩΣ ΤΟ
ΠΑΘΟΣ ΕΝΟΣ ΦΤΩΧΟΥ ΚΙ ΑΝΤΑΡΤΙΚΟΥ ΛΑΟΥ ΓΙΑ ΤΗ
ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ. Ο ΜΑΡΙΟ ΒΑΡΓΚΑΣ ΛΙΟΣΑ ΚΕΝΤΑΕΙ
ΕΝΑ ΠΟΛΥΕΠΙΠΕΔΟ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ ΜΕ ΦΟΝΤΟ
ΤΟΝ ΔΙΑΛΟΓΟ ΛΑΤΙΝΙΚΗΣ ΑΜΕΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΗΣ.
«Αν είχα μόνο εσένα εραστή θα ήμουνα σα ζητιάνα, ασήμαντε!».

Το βλέμμα της είναι κοροϊδευτικό, το γέλιο της σκανταλιάρικο, το κορμί της εφηβικό, η συμπεριφορά της σκληρή, αναίσθητη, αφόρητα ρευστή. Κάθε φορά τον κάνει να πιστεύει πως τον αγαπάει, και μ΄ όλη της την ησυχία ξελογιάζει άλλους άντρες γιατί έχουν τα χρήματα που την κάνουν να αισθάνεται ασφαλής. Τον παρατάει λοιπόν χωρίς την παραμικρή τύψη κι εκείνος, που την έχει πατήσει από έφηβος, μένει ερείπιο, κουρέλι, αδειανός. Μέχρι να την ξανασυναντήσει χάρη στο παιχνίδι των συγκυριών, κάθε φορά με διαφορετικό όνομα, με διαφορετικό προσωπείο, και να ξανακάνουν παθιασμένοι έρωτα… «Είσαι ο μόνος στον οποίο δεν έχω πει ψέματα στο κρεβάτι», του λέει, κι ας τρα βάει αυτή η υπόθεση τριάντα και κάτι χρόνια.

Μια ιστορία για βίπερ: Η ρεαλίστρια και ο ρομαντικός, η τυχοδιώκτρια και ο ταγμένος. Μια συνταγή για λαϊκό μυθιστόρημα. Το απόλυτο κλισέ. Όμως στα χέρια ενός παραμυθά σαν τον Μάριο Βάργκας Λιόσα γίνεται το μυθιστόρημα του Περού στο δεύτερο μισό του 20ού αιώνα. Μήπως και η Μαντάμ Μποβαρύ ή η Άννα Καρένινα δεν γεννήθηκαν μέσα από στερεότυπα;

Μεγάλος μάστορας που παίζει με τους χρόνους και τα πρόσωπα της αφήγησης, ο 70χρονος σήμερα συγγραφέας καταφέρνει λοιπόν μ΄ αυτήν την ταραχώδη ερωτική ιστορία να γοητεύσει τον αναγνώστη και ταυτόχρονα να του μιλήσει για την περιπέτεια των λατινοαμερικάνικων οραμάτων ως αντανάκλαση των ευρωπαϊκών πνευματικών και κοινωνικών κινημάτων, από το 1950 κι έπειτα. Η ένοχη ιστορία του Περού από δικτατορία σε δικτατορία, τα επαναστατικά κινήματα στην περιοχή, η διάλυση και ο εκφυλισμός τους (ΜΙR, φάλαγγα Τούπακ Αμάρου, Φωτεινό Μονοπάτι), ο αναβρασμός στις ιδέες και στα ήθη που ξεκίνησε από τη Γαλλία και την Αγγλία και επηρέασε τις νοοτροπίες σε όλον τον κόσμο, οι συλλογικοί αγώνες που ξέφτισαν, η στυγνή και νοσηρή ιαπωνική αντεπίθεση, η διαφθορά και ο ατομισμός- όλα αυτά μέσα από ανάγλυφες εικόνες και ολοζώντανους χαρακτήρες, κτίζουν μια παράλληλη αφήγηση που παρακολουθεί τον χορό των συναντήσεων και απομακρύνσεων του «καλόπαιδου» με το «παλιοκόριτσο» και αντανακλάται σ΄ αυτές.

Έτσι αυτή η θερμή-ψυχρή ερωτική σχέση που ξεκινά από τη Λίμα του ΄50 και συνεχίζεται στο Παρίσι του ΄60, στο Λονδίνο του ΄70, στο Τόκιο του ΄80 και στην πολυπολιτισμική Μαδρίτη του ΄90, παραπέμπει εντέλει στον ιδιόρρυθμο χορό των λατινοαμερικανικών λαών με τις καχεκτικές δημοκρατίες τους, αλλά και στον διάλογό τους με τον δυτικό κόσμο. Ο Λιόσα προσεγγίζει αυτή τη φορά τον τόπο του μέσα από ένα ευρωπαϊκό, ορθολογικό, πρίσμα, δηλώνοντας όμως και την αδυναμία του για την παρορμητική, ανυπότακτη και θα ΄λεγε κανείς «μαγική», λατινοαμερικανική ψυχή.

Μάριο Βάργκας Λιόσα

ΤΟ ΠΑΛΙΟΚΟΡΙΤΣΟ

ΜΤΦ. ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΠΟΝΑΤΣΟΥ, ΕΚΔ. ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ, 2007, ΣΕΛ. 390, ΤΙΜΗ: 21 #