«Το ανέκδοτο με τον γρύλο

ΧΕΙΜΑΡΡΩΔΗΣ ΚΑΙ ΤΟΛΜΗΡΟΣ Ο ΜΙΧΑΗΛ
ΜΑΡΜΑΡΙΝΟΣ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΕΙ ΤΟ ΘΕΑΤΡΙΚΟ
ΤΟΠΙΟ ΜΕ ΤΙΣ ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΑΚΕΣ ΤΟΥ ΙΔΕΕΣ.
ΑΛΛΑ ΧΡΕΙΑΣΤΗΚΑΝ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΑΠΟ
ΕΙΚΟΣΙ ΧΡΟΝΙΑ ΓΙΑ ΝΑ ΒΡΟΥΝ ΟΙ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΣΜΟΙ
ΤΟΥ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ. ΑΛΛΑΞΑΝ ΟΙ
ΕΠΟΧΕΣ, ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ, Ο ΙΔΙΟΣ;
Ο τύπος με τα σκουλαρίκια, που ταυτίστηκε σχεδόν με το μεταμοντέρνο στην Ελλάδα, σήμερα παρεμβαίνει στον θεατρικό χώρο πιο δημιουργικά και σε περισσότερους τομείς. Αυτό τον καιρό, οι δράσεις του κινούνται σε τρία επίπεδα. Ως πρόεδρος του Ελληνικού Κέντρου του Διεθνούς Ινστιτούτου Θεάτρου πέτυχε την προβολή του ελληνικού θεάτρου στο εξωτερικό. Το σύστημα «Αθήνα» θεσμοθετήθηκε από το ΥΠΠΟ και αρχίζει πιλοτικά σε έναν μήνα. Παράλληλα δουλεύει με τους συνεργάτες του τη μνημειακή φεστιβαλική παράσταση του έργου του Δημήτρη Δημητριάδη «Πεθαίνω σαν χώρα». Την ίδια ώρα κάνει δοκιμές για την παράσταση «Ποιος είναι ο κύριος Κλερμάν και γιατί λέει αυτά τα βρωμερά ψέματα για μένα;», βασισμένη στο μυθιστόρημα του Κάφκα «Ο Πύργος», που θα κάνει πρεμιέρα το φθινόπωρο στο θέατρο «Θησείον». Ο Μαρμαρινός, πιο κατασταλαγμένος σήμερα και πλουσιότερος σε εμπειρίες, δρα με προσωπικό τρόπο χωρίς να αναλώνεται σε προσωπικά στοιχήματα. Μετά τον «Εθνικό Ύμνο» και τα «Ολυμπιακά παιχνίδια», το ορατό στοιχείο στις δουλειές του είναι η πολιτική διάσταση που αρθρώνεται με μια κοσμοπολίτικη νεανικότητα.

info

Το κείμενο του Δημήτρη Δημητριάδη «Πεθαίνω σαν χώρα» θα παρουσιαστεί στην Πειραιώς 260- κτίριο Δ΄στις 30 και 31 Ιουλίου.

Είναι πρόθεσή σας το πολιτικό θέατρο; Η πολιτική διάσταση υπάρχει στην πίστη μου, πως όλα είναι ευθύνη όλων μας. Αλλά και στη φύση μου. Θέλω να μοιραστώ ένα υπέροχο ποίημα που δύσκολα αντέχω μόνος μου. Η φράση του Σαρτρ «Η κόλαση είναι η άλλοι» στο θέατρο είναι ανάποδα: «Η ζωή είναι οι άλλοι». Γιατί την ενέργεια δεν τη βγάζεις από τον εαυτό σου. Στη βγάζουν οι άλλοι κι εσύ αντιδράς. Η τέχνη λειτουργεί σαν ένα καθαριστικό του βλέμματος, που σου επιστρέφει πίσω την έκπληξη. Γι΄ αυτό είναι ανανεωτική. Πάντα μαθήτευα σε θέματα της τρέχουσας επικαιρότητας, της πάμπλουτης καθημερινότητας, που με ερέθιζαν, με «άνοιγαν». Αρνούμαι το άλλοθι της απομόνωσης, το οποίο κάνει τους ανθρώπους επικριτικούς, επειδή δεν έμαθαν να τολμάνε. Πιστεύω πως ο Νεοέλληνας δεν περνάει στη δράση γιατί δεν διεκδικεί. Από αδράνεια κάνουμε τα πράγματα πολύπλοκα. Το ανέκδοτο με τον γρύλο- για να μην απορριφθώ σε στέλνω στον Διάολο- είναι το εθνικό μας ανέκδοτο.

Ποιο είναι το απλό; Σε επίπεδο έθνους, μπορώ να στο περιγράψω με μαθηματικά. Υπάρχει ένα κλάσμα. Στον παρανομαστή είναι η ζωική ενέργεια, η νεότητα, και στον αριθμητή η ωφέλιμη ενέργεια, η γνώση, η εμπειρία. Η γραμμή του κλάσματος είναι η πολιτική, που μετατρέπει τη ζωική ενέργεια σε έργο. Ο βαθμός απόδοσης είναι αποτέλεσμα πολιτικής

Το καλό θέατρο είναι πάντα interactive, αλλά με έναν ευγενικό τρόπο

κίνησης, που στηρίζεται στη σωστή εκτίμηση. Παράδειγμα: Μετά τον πόλεμο, στο Βερολίνο, ο μέσος όρος ηλικίας ήταν πάνω από 60. Οι πολιτικοί εγκέφαλοι, για να αλλάξουν το μέλλον μιας πόλης που γερνούσε, έκαναν δύο απλές κινήσεις, οι οποίες άλλαξαν τον ρου της ιστορίας του γερμανικού κράτους. Έδωσαν κίνητρα σε νέους που θα μετακινούνταν στο Βερολίνο: α) τους απάλλασσαν από τη στρατιωτική τους θητεία και β) τους προσέφεραν υποτροφίες σπουδών. Μέσα σε δέκα χρόνια ο δείκτης ηλικίας έπεσε στα 30 χρόνια και το Βερολίνο έγινε το κέντρο της Γερμανίας.

Πώς αξιοποιήσατε αυτή την αξιωματική σχέσηόσον αφορά το Ελληνικό Κέντρο του Διεθνούς Ινστιτούτου Θεάτρου;

Επειδή είναι ένας θεσμός ικανός να φέρει σε μια ανταλλαγή το μέσα και το έξω, έγιναν δύο κινήσεις. Άνοιξε ως προς τα μέλη του: δημιουργήσαμε σάιτ, ώστε οι πληροφορίες να έρχονται και να φεύγουν αμέσως, αναλόγιο ελληνικών έργων και προβολές με μαγνητοσκοπημένες παραστάσεις του εξωτερικού. Η δεύτερη κίνηση, ανάγκη και αίτημα πολλών ετών, ήταν μια πλατφόρμα για τη συσπείρωση και το άνοιγμα του ελληνικού θεάτρου στο εξωτερικό. Πήγαμε τις προτάσεις μας στο ΥΠΠΟ και είχαμε την τύχη ο υπουργός να κατανοήσει τη δυναμική αυτής της ενέργειας, που θεσμοθετήθηκε με τον τίτλο «Σύστημα Αθήνα». Μια απλή και πολύ κρίσιμη κίνηση. Στοχεύσαμε στο απόλυτο για να πετύχουμε το εφικτό.

Είστε αισιόδοξος; Η αισιοδοξία ξεκινάει από τη διακίνηση ενέργειας κι έχει να κάνει περισσότερο με την αγάπη μου προς τη ζωή, παρά με το θέατρο ειδικά. Με συγκίνηση σκέφτομαι τον Αντώνη στο Κουφονήσι, τους φίλους μου στην Κορέα, την Ολλανδία, τη Γερμανία, γνωστούς και άγνωστους που μου ενισχύουν τον ενθουσιασμό. Θα ΄θελα να ξέρουν ότι τους σκέφτομαι και θέλω να μοιραστώ μαζί τους την ομορφιά. Γιατί τι άλλο είναι το θέατρο, παρά μια συνάντηση όπου μπαίνεις Α και βγαίνεις Α τονούμενο. Αυτό το τονούμενο είναι η τρομακτική φιλοσοφική δύναμή του. Πριν από 25 χρόνια μπήκα στον θεατρικό χώρο σαν ακτιβιστής περισσότερο, παρά ως ηθοποιός και σκηνοθέτης. Αυτή η σχέση με τρέφει, γιατί για μένα το θέατρο είναι ένα αδιάκοπο ημερολόγιο στο οποίο αποτυπώνεται συνειδητά και άτυπα η ζωή. Μου επιτρέπει να ονομάζω την καθημερινή μου εμπειρία, σε κάτι που θα μπορούσα να μοιραστώ, αργότερα. Τελικά, ο αισθητικός μου κώδικας δεν είναι το θέατρο αλλά η θεατρικότητα στην τέχνη.

Πώς σκηνοθετείτε τις παραστάσεις σας, στις οποίες συνήθως εμπλέκεται ο θεατής;

Θέλω να καλλιεργώ απόπειρες εμπλοκής των θεατών. Το καλό θέατρο είναι πάντα interactive, αλλά με έναν ευγενικό τρόπο. Αυτή είναι και η φιλοσοφική του διαφορά με την τηλεόραση. Γιατί μας επανατροφοδοτεί με τη ζωή την ίδια, με την πάμπλουτη καθημερινότητά της, που είναι τελετουργία και θρησκευτικά. Αντίθετα, το να μιμείσαι στη σκηνή τη ζωή είναι σαν να θες να πας στην ψεύτικη πλευρά του φεγγαριού. Ο δικός μου κώδικας είναι πολύ απλός. Σκηνοθετώ με βάση τον τρόπο που θα ΄θελα να μου φέρονται. Κάνω παραστάσεις σαν αυτές που θα ΄θελα να δω.