«Τα χάλια τους έχουν οι άνθρωποι…»

Ας πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά. Το Ηotel Savoy βρίσκεται σε μια πόλη στα όρια της Ανατολικής και της Δυτικής Ευρώπης- βλ. Κεντρική Ευρώπη, στο τέλος ενός μεγάλου πολέμου, βλ. τον Α΄ Παγκόσμιο, μετά το ξέσπασμα της μπολσεβίκικης επανάστασης, όταν αποστρατεύονται οι στρατιώτες και απελευθερώνονται οι αιχμάλωτοι του ανατολικού μετώπου.

Ένας απ΄ αυτούς είναι ο Γκάμπριελ Νταν ο οποίος θα φτάσει εκεί ενώ πεζοπορεί στον δρόμο για τη Δύση. Θα καταλύσει στο ξενοδοχείο για μερικές ημέρες, όσο του φτάνουν τα χρήματά του, όμως θα μείνει εκεί ώς την ημέρα που απεργοί εργάτες θα το κάψουν. «Θυμάμαι μια κουβέντα του μακαρίτη του Σάντσιν. Αυτός- μια μέρα πριν πεθάνειμου είπε ότι όλοι όσοι μένουν εδώ είναι πιασμένοι στην παγίδα του Ηotel Savoy. Κανένας δεν ξεφεύγει από το Ηotel Savoy».

Αυτός, ο Σάντσιν, είναι ένας από τους ενοίκους του ξενοδοχείου. Είναι παλιάτσος, εργάζεται στο καμπαρέ της πόλης, καπνίζει πίπα και στο νούμερό του χρησιμοποιεί κι έναν γάιδαρο με χαρούμενα κόκκινα αυτιά. Στο γειτονικό του δωμάτιο, στον έβδομο όροφο του ξενοδοχείου, όπου κατοικούν και οι φτωχότεροι ένοικοι, μένει η χορεύτρια Στάζια. Αυτή είναι ερωτευμένη με τον Γκάμπριελ Νταν, ο οποίος όμως για λόγους που παραμένουν αδιευκρίνιστοι δεν ανταποκρίνεται στον έρωτά της, με αποτέλεσμα να καταλήξει στην αγκαλιά του αντιπαθέστατου Αλεξάντερ Μπλάουγκ, περιφερόμενου επαρχιακού δανδή και εξαδέλφου του Νταν.

Στον χορό των αλλόκοτων ανθρώπινων καταστάσεων που εκτυλίσσονται στους διαδρόμους του ξενοδοχείου αξίζει να επισημανθεί η παρουσία του Εβραίου Φις ο οποίος ονειρεύεται τους αριθμούς που κερδίζουν στο επόμενο Λόττο, ο κουρέας Χριστόφορος Κολόμβος, ο χειριστής του ασανσέρ Ιγνάτιος και ο Έλληνας ιδιοκτήτης Καλογερόπουλος ο οποίος δεν εμφανίζεται ποτέ, ούτε καν στην διάρκεια των τακτικών επιθεωρήσεών του.

«Οι άνθρωποι μού προσφέρουν τις ιστορίες τους, αποκαλύπτουν μπροστά στα μάτια μου τα μυστικά τους. Δεν μπορώ ούτε να τους βοηθήσω ούτε να τους ζημιώσω- αλλά αυτοί, ευγνώμονες που βρήκαν κάποιον πρόθυμο, κάποιον υποχρεωμένο να τους ακούσει, μου λένε τα προβλήματα και τα βάσανά τους… Δεν τα πάνε καλά στη ζωή τους οι άνθρωποι… Τα χάλια τους έχουν οι άνθρωποι…».

Και μέσα στα χάλια τους ελπίζουν ότι μια μέρα θα έρθει ο κύριος Μπλούμφιλντ, ο πάμπλουτος κύριος Μπλούμφιλντ, ο Αμερικανός πλέον επιχειρηματίας κύριος Μπλούμφιλντ, για να τους λύσει όλα τα προβλήματα. Ο κύριος Μπλούμφιλντ θα έρθει όντως, πλην όμως δεν θα λύσει κανένα πρόβλημα. Θα επισκεφθεί τον τάφο του πατέρα του και θα ξαναφύγει όπως ήρθε.

Ατμόσφαιρα του τέλους του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, κατάσταση κοινωνικού αναβρασμού, εξέγερση και εμφάνιση του ολοκληρωτισμού. Μετά την πυρκαγιά στο ξενοδοχείο «ακούγονται τύμπανα, ακούγονται σκληρά βήματα, άρβυλα με καρφιά σφυροκοπούν ρυθμικά το πλακόστρωτο, μια κοφτή διαταγή σκίζει τον αέρα».