Επιφυλλίδα

«Αγκαλιάζουμε τον κόσμο»

Σε διαφήμιση της Εκκλησίας, στις φωτεινές οθόνες τις αναρτημένες στις αποβάθρες του Μετρό, διαβάζουμε: «Αγκαλιάζουμε τον κόσμο». Φαίνεται πως οι δημόσιοι χώροι έχουν γίνει, επίσημα πια, εκπαιδευτήρια ώστε να μαθαίνουμε πως τις λέξεις τις χρησιμοποιούμε για να λέμε ψέματα. Όποιος θέλει να πουλήσει κάτι, ενώ δεν διατηρεί την ελαχιστότερη σχέση μαζί του (και μάλιστα σε πλήθη ανθρώπων) διαλέγει ως καταλληλότερο έδαφος τον άπλετο δημόσιο χώρο. Ο χώρος αυτός που προορίζεται- υποτίθεται – να ελέγχει την έκταση και την ποιότητα της αλήθειας, έχει μεταβληθεί στον ασφαλέστερο προαγωγό του ψέματος. Η εξήγηση είναι πολύ απλή. Ο καθένας που συνειδητοποιεί ως ψέμα εκείνο που διαβάζει στη διαφήμιση, σκέφτεται πως για να μην αντιδρά κανείς περαστικός (ενώ είναι χιλιάδες), θα οφείλεται μάλλον σε δική του κακοπιστία. Με βαρύτατη συνέπεια ό,τι τελικά συμβαίνει στους δρόμους, η ατμόσφαιρα που δημιουργείται δηλαδή, να μεταβάλλει την αλήθεια σε κάτι αχρείαστο, μη ανταλλάξιμο, τελικά παράνομο. Αν οι διαδηλώσεις δεν έχουν ποτέ σχεδόν το επιθυμητό αποτέλεσμα, είναι γιατί οι άνθρωποι που κινητοποιηθήκανε, φωνάξανε, διαμαρτυρηθήκανε, επέλεξαν ως πλαίσιο τους δρόμους, που έχουν καταντήσει συνώνυμοι πια με πλασματικές ανάγκες, μ΄ ένα ψέμα.

Οι δρόμοι που παρέμεναν μια ελευθερία, σε σχέση με τα σπίτια, τον ιδιωτικό δηλαδή χώρο που τελεί υπό κατοχήν πια λόγω τηλεόρασης, έχουν γίνει και αυτοί ένας εξίσου ελεγχόμενος χώρος. Στο διά ταύτα: Όταν εκείνο που πιστεύεις παθιασμένα μέσα σου, βγαίνεις στο δρόμο για να το ενώσεις με το αντίστοιχο «πιστεύω» ενός άλλου, έχει ήδη ναρκοθετηθεί και εξατμιστεί, όπως ο περίγυρος το οργανώνει με το ψέμα της διαφήμισης. Στη συγκεκριμένη περίπτωση της Εκκλησίας, «Αγκαλιάζουμε τον κόσμο», σημαίνει ότι του προσφέρουμε βοήθεια, ανακούφιση, θαλπωρή. Σημαίνει πως για να αγκαλιάζεις τον κόσμο, αφού είσαι η Εκκλησία, έχει αποκλεισθεί κάθε άλλο ενδεχόμενο. Πώς γίνεται τότε να υπάρχουν ρακένδυτοι, επαίτες, ανάπηροι, πρόσφυγες απαρηγόρητοι, χωρίς ένα ευρώ στην τσέπη τους; Τι είδους αγκαλιά είναι αυτή και τι χρειάζεται αν κάποιος μέσα της παραμένει τόσο δυστυχισμένος όσο κι αν είχε στερηθεί αυτή την αγκαλιά; Φαίνεται όμως πως η Εκκλησία δεν φοβάται ούτε το «απρόσωπο», λόγω οθόνης, ψέμα ούτε το ολοζώντανα «προσωπικό» ψέμα. Μεσούσης της λειτουργίας της Μεγάλης Πέμπτης, σε δύο τουλάχιστον ναούς, στον Άγιο Νικόλαο Πευκακίων και στον Άγιο Χαράλαμπο Ιλισίων, οι ιερείς ανακοινώσανε πως ο δίσκος που πρόκειται να «περιαχθεί» προορίζεται για τον Πανάγιο Τάφο. Κι αν ακόμη αγνοούσε κανείς τα οικονομικά σκάνδαλα του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων, ή κι αν ακόμη αγνοεί την ασύλληπτη περιουσία του, πώς δικαιολογεί στον εαυτό του την απρέπεια (για να μη γράψουμε τίποτε βαρύτερο) να ζητάει ενίσχυση με μόνο επιχείρημα το από καθέδρας, αφού όποιος θα τολμούσε να αντιμιλήσει την ώρα εκείνη θα μπορούσε εύκολα να κατηγορηθεί για ασέβεια.

Κι αφού ο «δημόσιος» χώρος της Εκκλησίας είναι αυτός που είναι, γιατί να μην θεωρηθεί υπεύθυνος για οποιονδήποτε άλλο δημόσιο χώρο αναπαράγει την απληστία ή την απρέπεια, έτσι όπως θα άκουγες αυτές τις μέρες έναν οδηγό ταξί, με τρεις επιβάτες μέσα στο αμάξι του, να λέει στο κινητό: «Τι γίνεται, βρε μαλάκα, δεν θα έρθεις να μου φτιάξεις το κομπιούτερ για να αλλάξουμε κανένα κανάλι και να μπορέσουμε να κοιμηθούμε». Αλλά και πώς δικαιολογείται η ποίηση, που δεν βαρύνεται με τα αμαρτήματα της Εκκλησίας (αφού λέει η τελευταία πως αγκαλιάζει τον κόσμο χωρίς καν να τον σκέφτεται), να διατηρεί ασύγκριτα περισσότερες τύψεις σε σχέση με αυτήν, έτσι όπως έχει γράψει ο Γερμανός ποιητής Άιχ: «Γιατί το μάτι σου που αγκάλιαζε τον κόσμο ολόκληρο/ δεν συγκράτησε τον εργάτη που έπεφτε από τη σκαλωσιά»;

Ο Θανάσης Θ. Νιάρχος είναι ποιητής, συνεκδότης του περιοδικού «Η λέξη».