Το κρυφό σχολειό

Ο κ. Μιχάλης Γεωργιάδης, πολιτικός μηχανικός, γράφει για το κρυφό σχολειό:

«Μαρτυρίες για το κρυφό σχολειό υπάρχουν άφθονες. Χώρος κρυφού σχολειού μού επεδείχθη σε μοναστήρια: στο νησί της λίμνης των Ιωαννίνων, στην Αρναία Χαλκιδικής, στη Δημητσάνα Αρκαδίας και αλλού. Αν ήξερα τη μετέπειτα αμφισβήτηση, θα τα σημείωνα. Η γιαγιά μου ήρθε μωρό το 1922 στην Ελλάδα από την Καλλίπολη της Ανατολικής Θράκης, γιατί οι γονείς της ήθελαν… άλλον πολιτιστικό αέρα από αυτόν που τα τοπικά τουφέκια πρόσφεραν, μου τραγουδούσε μια παραλλαγή του γνωστού «Φεγγαράκι μου λαμπρό, φέγγε μου να περπατώ, να πηγαίνω στο σχολειό…»- τραγούδι που σαφώς αναφέρεται σε νυχτερινό κρυφό σχολειόκαι ανάγεται τουλάχιστον 300 χρόνια πίσω! Σε σχολική φωτογραφία προπάππου μου από το Svilengrad της σημερινής Βουλγαρίας, οι μαθητές κρατούν στα χέρια τους μια μικρή ελληνική σημαία, ευρισκόμενοι σε ετοιμότητα να την αντικαταστήσουν με μια μεγάλη τουρκική σε περίπτωση που “κάποιος” μπει στην τάξη τους. Αυτό δεν ήταν κρυφό σχολειό, αλλά κρυφό ελληνικό σχολείο που λειτουργούσε παράλληλα με το φανερό τουρκικό. Η φωτογραφία είναι του 1904. Το κρυφό σχολειό ήταν σποραδικό και όχι συστηματικό φαινόμενο στα δύσκολα χρόνια της Τουρκοκρατίας».