Φαινόμενα

Ομιλείτε γαλλικά;

Δανεική λάμψη από τον Μπερνάρ Πιβό επιχείρησε να λάβει η ΕΡΤ για μια εκπομπή βιβλίου με κριτήρια που αφορούν το γαλλικό κοινό- ενώ δεν θα προβληθεί στη Γ αλλία
Τι νόημα έχει να παρακολουθήσει το ελληνικό τηλεοπτικό κοινό μια εκπομπή ενός Γάλλου παρουσιαστή με Έλληνα συγγραφέα; Μια εκπομπή, όπως αυτή που προβλήθηκε από την ΕΤ1 το βράδυ της Δευτέρας, την πρώτη από την πολυδιαφημισμένη σειρά «Από τη μεριά του Μπερνάρ Πιβό» με τους πέντε Έλληνες συγγραφείς. Καλεσμένος ήταν ο Τάκης Θεοδωρόπουλος και αντικείμενο της συζήτησης το βιβλίο του «Το μυθιστόρημα του Ξενοφώντα» που εκδόθηκε πέρυσι.

Μια εκπομπή που κυριολεκτικώς ήταν από τη μεριά του Πιβό και απευθυνόταν μάλλον στο γαλλικό κοινό. Αυτό άλλωστε δεν μπορεί παρά να έχει κατά νου ένας παρουσιαστής που έχει κάνει καριέρα με εκπομπές για το βιβλίο στη γαλλική τηλεόραση, σε μια εποχή (δεκαετία του ΄80) όπου κυρίαρχη εθνική φαντασίωση των Γάλλων ήταν ότι η χώρα τους αποτελεί τον «φάρο του πνεύματος» για όλο τον κόσμο.

Ωστόσο τη συγκεκριμένη σειρά την πρότεινε στον Πιβό, ο οποίος πλέον έχει αποσυρθεί από την ενεργό δράση, η ίδια η ΕΡΤ, τα δε κριτήρια για την επιλογή των συγγραφέων που θα παρουσιαστούν (Πέτρος Μάρκαρης, Ανδρέας Στάικος, Βασίλης Αλεξάκης, Έρση Σωτηροπούλου, Έρικ Εμάνουελ Σμιτ και Τάκης Θεοδωρόπουλος) ήταν να μιλούν γαλλικά και να έχουν εκδοθεί βιβλία τους στη Γαλλία. Ήδη το κριτήριο της επιλογής δεν αφορούσε το ελληνικό κοινό αλλά το γαλλικό, αν και οι εκπομπές αυτές δεν θα μεταδοθούν από τη γαλλική τηλεόραση. Ακόμη και ο ίδιος ο Πιβό στη συνέντευξη που παραχώρησε στα «ΝΕΑ» (19/3) μιλά εντυπωσιασμένος για τη «γενναιοδωρία της ΕΡΤ» προς τον ίδιο και για την απόφασή της να κάνει μια σειρά εκπομπών στα γαλλικά, με Έλληνες συγγραφείς που μιλούν γαλλικά και που μετά θα μεταφραστούν στα ελληνικά για το ελληνικό κοινό». Είναι πραγματικά απίστευτο όλο αυτό με όρους σύγχρονης τηλεόρασης, ακόμη και εκείνης που υποτίθεται ότι με αυτόν τον τρόπο θέλει να στηρίξει τον πολιτισμό. Αυτός όμως απαιτεί προγραμματισμό, στόχο και συνέχεια. Θα μπορούσε η σειρά να είναι συμπαραγωγή με τηλεοράσεις άλλων «μικρών χωρών», να προστεθούν δικοί τους συγγραφείς και να προβληθεί στις χώρες τους, να γίνει συμφωνία με το ΑRTE ή όποιο άλλο δορυφορικό κανάλι.

Με τον τρόπο αυτόν απλώς η ΕΡΤ προσφέρει εαυτόν (για να μην πούμε και την αγορά της εγχώριας λογοτεχνίας) δώρο στην αποικιοκρατική νοοτροπία των Γάλλων κι ας μην είναι κάτι τέτοιο νοοτροπία του ίδιου του Πιβό, ούτε να είχε καν διανοηθεί να το πράξει. Γι΄ αυτό και δηλώνει την έκπληξή του και την ευγνωμοσύνη του για την επιλογή του προσώπου του.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η συζήτησή του με τον Τάκη Θεοδωρόπουλο με φυσικό ντεκόρ ένα παραδοσιακό γαλλικό καφέ δεν ήταν υποδειγματική, όπου επιβεβαίωσε τη φήμη του για το μοναδικό ταλέντο του να επικεντρώνεται στο βιβλίο και να κάνει ερωτήσεις σαν απλός αναγνώστης. Ερωτήσεις σύντομες και σαφείς, που αφήνουν πάντα στον καλεσμένο τον περισσότερο χρόνο να μιλήσει για το βιβλίο του.


Επιτυχίες και κακέκτυπα

Είναι γεγονός ότι ο Μπερνάρ Πιβό υπήρξε φαινόμενο για την ευρωπαϊκή τηλεόραση, όπως φαινόμενο για την αμερικανική είναι η Όπρα.

Ο πρώτος κάνοντας εκπομπή για το βιβλίο στη γαλλική τηλεόραση τη δεκαετία του ΄80, την οποία παρακολουθούσαν κατά μέσον όρο πέντε εκατομμύρια τηλεθεατές, ανέδειξε για περισσότερο από μία δεκαετία τη λογοτεχνία, τα ρεύματα σκέψης, τις νέες εκδόσεις, σε θέμα συζήτησης της ημέρας την επομένη της εκπομπής του.

Η δεύτερη σταρ φαινόμενο, η Όπρα, εμφανίστηκε τη δεκαετία του ΄80 στην πέραν του Ατλαντικού τηλεόραση, εδραιώθηκε και παραμένει μοναδική και πανίσχυρη κάνοντας εκπομπές με κοινούς θνητούς για τα πιο προσωπικά τους προβλήματα, αναδεικνύοντας το ιδιωτικό, τα βίτσια, τους προσωπικούς καημούς των απλών ανθρώπων σε κυρίαρχη τηλεοπτική κουλτούρα.

Το πρόβλημα είναι ότι η ΕΡΤ τραμπαλίζεται ανάμεσα στα δύο είδη, υιοθετεί την τηλεόραση της Όπρα με τα ακριβοπληρωμένα Δρουζαίικα κακέκτυπα, ενώ καταφεύγει στο αυτονόητο της φήμης του Πιβό για να δείξει ότι δεν ξεχνά και τον ρόλο της στην ενίσχυση του πολιτισμού ως δημόσια τηλεόραση, αλλά αντιμετωπίζοντας το ελληνικό κοινό σαν ιθαγενείς που μαγεύονται με καθρεφτάκια.