[ ΑΙΧΜΕΣ ] Έρμαιοι στη συγκυρία

Ηπαιδεία στην Ελλάδα θεωρείται τόσο σοβαρή υπόθεση ώστε έχει γίνει κλωτσοσκούφι στην αλάνα του κομματικού παιχνιδιού. Αν το ΠΑΣΟΚ είχε μείνει στη Βουλή και ψηφίσει μαζί με τη Ν.Δ. την αναθεώρηση του άρθρου 16, τότε η κυβέρνηση θα έφερνε τον νόμο- πλαίσιο για τα ΑΕΙ στις αρχές του καλοκαιριού, για να αφήσει εντωμεταξύ το ΠΑΣΟΚ να απορροφήσει σαν σφουγγάρι το πολιτικό κόστος από τη συνταγματική αναθεώρηση. Τώρα που η καραμανλική ναυαρχίδα των μεταρρυθμίσεων προσάραξε στα ερημικά έδρανα του Κοινοβουλίου, η κατάθεση του νόμου- πλαισίου επισπεύδεται. Πράγματι, η κυβέρνηση πρέπει «να τονώσει την εικόνα της» και, μέσα στη συγκυρία, ποιο φτιασίδωμα θα ήταν καλύτερο από μια αλλαγή του νόμου για την ανώτατη εκπαίδευση;

Το «προσχέδιο» που παρουσίασε τον περασμένο Ιούνιο η κυβέρνηση ήταν υπόδειγμα ρηχότητας και νομοπαρασκευαστικής τσαπατσουλιάς. Από τις τελευταίες μαζικές «διαρροές» προς τον Τύπο, δίνεται η εντύπωση ότι ορισμένα από τα θανάσιμα ελαττώματά του έχουν διορθωθεί, λαμβάνοντας υπόψη την καταλυτική κριτική που ασκήθηκε και τις εποικοδομητικές αντιπροτάσεις που εκπονήθηκαν από διάφορες πλευρές.

Το βέβαιο, όμως, είναι ότι το νομοσχέδιο θα εξακολουθήσει να έχει τη δομή του προσχεδίου, δηλαδή δεν θα είναι παρά μια σειρά τροπολογιών στον προηγούμενο νόμο. Η προετοιμασία ενός πραγματικού νόμου- πλαισίου βρίσκεται έξω από τις δυνατότητες της παρούσας κυβέρνησης και των τεχνοκρατών της. Πάντως, έστω κι έτσι, υπάρχουν μεγάλα περιθώρια για βελτιώσεις.

Αλλά το ζητούμενο είναι κανένα από τα θανάσιμα ελαττώματα να μην παραμείνει. Για παράδειγμα, η μετακύλιση πολλών ζητημάτων στην αρμοδιότητα των Εσωτερικών Κανονισμών των Πανεπιστημίων ήταν εξαρχής βασικό αίτημα της πανεπιστημιακής κοινότητας. Όμως, αν διατηρηθεί η πρόνοια σύμφωνα με την οποία το «υπόδειγμά» τους, που επί του παρόντος είναι παντελώς άγνωστο, θα καταρτιστεί από το Υπουργείο και θα επιβάλλεται προς εφαρμογή αυτούσιο στα «δύστροπα» Πανεπιστήμια, τότε ολόκληρο το νευραλγικό κεφάλαιο της πανεπιστημιακής αυτοτέλειας τινάζεται στον αέρα. Η κυβέρνηση, λοιπόν, οφείλει να δώσει περιθώριο διαλόγου και επί του νέου σχεδίου.

Ίσως το πράξει, υπολογίζοντας ότι από τον κόπο των άλλων, από το προϊόν της αγωνίας των μη ημετέρων, ωφελείται και η ίδια, ακόμα κι αν, όπως υπαγορεύει η φύση της, συνεχίζει να αντιμετωπίζει την παιδεία εργαλειακά, με τον κυνισμό της αυτοσυντήρησης στην εξουσία.